Йемендегі Сауд Арабиясы қолдайтын үкімет күштері мен Иранмен байланысты хусит көтерілісшілері арасындағы қақтығыстарда 60-тан астам адам, оның ішінде бейбіт тұрғындар қаза тапты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сенбіде елдің оңтүстік-батысындағы бірнеше сағатқа созылған шайқастарда 26 үкімет әскері мен 31 хусит көтерілісшісі қаза тапты, деп хабарлады медициналық және әскери дереккөздер Agence France-Presse (AFP) агенттігіне. Сондай-ақ, Таиз қаласында автобуспен келе жатқан алты бейбіт тұрғын зымыран соққысынан қаза тауып, тағы жеті адам жарақат алды.
Бұл қаза табулар соңғы күндері болған қанды қақтығыстар қатарындағы ең соңғысы болып отыр. Хуситтер Батыс Таиз бен Қызыл теңіз жағалауындағы Оңтүстік Ходейдада шабуылын жалғастыруда. AFP мәліметінше, жұма күні көтерілісшілер мен үкімет күштері арасындағы шайқаста 129 адам қаза тапты.
Бұл қақтығыстар 2022 жылғы атысты тоқтату режимі шілдеде күйрегеннен кейінгі соңғы жылдардағы ең қанды шайқастардың бірі болып отыр. Иран ұшағы хуситтер бақылайтын Санаға қонуға әрекеттенгеннен кейін Йемен үкіметі әуежайға шабуыл жасап, атысты тоқтату режимі бұзылған еді.
Хуситтер үкімет әскерлерін ығыстырып, Баб-әл-Мандеб бұғазына қарайтын стратегиялық төбелерді басып алуға тырысуда. Олар жағалаудағы порт қалаларына қарай ілгерілеуді көздейді. Әзірге олар Батыс Таиздегі аумақтарды басып алды.
Таиздегі үкімет әскери офицерінің айтуынша, «алдағы сағаттар шешуші болады», өйткені хуситтер бір күн бұрын қала маңындағы позицияларды иеленген. Олардың сөзінше, хуситтердің ілгерілеуін тоқтату үшін Аденнен күшейтілген бөлімдер келіп жатқан көрінеді.
Жұма күні үкімет күштері Таиздің батысындағы әл-Хазан және әл-Макахна төбелерін қайтарып алғандарын хабарлады. Бұл аймақты бақылау үшін стратегиялық маңызы бар екі нысан.
Хуситтер бұған дейін Баб-әл-Мандебке қарайтын әл-Маха порт қаласын бақылаған, бірақ Сауд Арабиясы бастаған коалиция қолдаған үкімет күштері оларды ығыстырып шығарған еді.
Баб-әл-Мандеб бұғазы — Суэц каналына бет алған кемелер үшін маңызды теңіз өткелі. Әлемдік теңіз саудасының шамамен 10 пайызы осы бұғаз арқылы өтеді. Сауд Арабиясы АҚШ-Иран соғысы басталғаннан бері бірнеше ай бойы мұнай экспорттау үшін осы бұғазды пайдаланып келеді.
Егер Баб-әл-Мандебте кеме қатынасы бұзылса, бұл жаһандық тауарлардың құнын одан әрі көтереді. 2026 жылдың наурызынан бері Ормуз бұғазының іс жүзінде жабылуы салдарынан бағалар қазірдің өзінде күрт өскен.
Егер хуситтер порт қаласын қайтарып алып, Қызыл теңіз жағалауындағы маңызды аумақтарды басып алса, бұл оларға Қызыл теңіздегі теңіз қозғалысын бақылауға көмектеседі. Шілдеде хуситтер Сауд Арабиясына қарсы теңіз блокадасын жариялап, 2023 жылдың қазанында Газадағы соғыс басталғаннан бері Газаға қолдау көрсету үшін кеме қатынасын бірнеше рет бұзған.
Йемен 2014 жылдан бері азаматтық соғысқа белшесінен батқан. Сонда хуситтер мен одақтас күштер астана Сананы басып алып, сол кездегі үкіметті биліктен ығыстырған. Содан кейін Сауд Арабиясы бастаған коалиция Йемен үкіметін қолдап, хуситтерге қарсы әскери интервенция бастады. Хуситтер Иранның стратегиялық одақтасы болып табылады.
Ұйымдастырылған азаматтық соғыста Йеменде кемінде 150 000 адам қаза тапты, ал жүздеген мың адам аштық пен ауру сияқты салдардан қайтыс болды. БҰҰ мәліметінше, қақтығыстар салдарынан шамамен 4,5 миллион адам босқынға айналды, ал 18,2 миллионнан астам адам гуманитарлық көмекке мұқтаж.