Ұлыбритания, Франция, Германия, Италия және Канада Израильдің Батыс жағалаудағы стратегиялық маңызды аймақта шамамен 1200 қоныс үйін салуға тендер жариялау жоспарын бірлескен мәлімдемеде «қабылданбайтын» деп атап, Израильді «жоспарларды дереу кері қайтаруға» шақырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Халықаралық құқық бойынша барлық қоныстар заңсыз болып табылады және халықаралық қысымға байланысты Израиль Иерусалимнің шығысындағы E1 жобасын салу жоспарын ондаған жылдар бойы кейінге шегеріп келді. Көптеген одақтастар мен палестиналықтар бұл құрылыс екі мемлекеттік шешімге үлкен соққы болады деп есептейді, өйткені ол Батыс жағалауды екіге бөліп, Шығыс Иерусалимді оқшаулайды.
«Батыс жағалаудағы ауыр тұрақсыздық, қоныстанушылардың азаматтарға қарсы зорлық-зомбылығының бұрын-соңды болмаған деңгейі және палестиналық экономикаға елеулі шектеулер кезінде бұл шешім одан да алаңдатарлық», - делінген еуропалық одақтастар мен Канаданың бейсенбіде жарияланған мәлімдемесінде. «Бұл жоспарлар бізді бейбітшіліктен алыстатып қана қоймай, Израильдің халықаралық беделіне одан әрі нұқсан келтіреді», - деп қосылған мәлімдемеде.
БҰҰ Бас хатшысы бөлек мәлімдемесінде E1 жоспары тұтас палестиналық мемлекетке «экзистенциалды қауіп» төндіретінін айтты. Бельгияның сыртқы істер министрі де осыған ұқсас пікір білдірді.
Ұлыбританияның сыртқы істер министрі Эд Милибандтың бейсенбідегі айыптауы Израильдің сыртқы істер министрі тарапынан «тікелей» қабылданбады.
Аймақта тұратын бедуин палестиналықтары мен израильдік бейбітшілік топтарының сотқа шағымдануына қарамастан, сәрсенбіде Израильдің тұрғын үй министрлігі өткен жылдың тамыз айында Израиль үкіметі мақұлдаған 3401 тұрғын үй бірлігінің 1234-іне тендер жариялады. Бұл Шығыс Иерусалим мен Маале Адумим қонысы арасындағы шамамен 12 шаршы шақырымды (4,6 шаршы миль) қамтиды.
Жоспарлар жарияланған кезде қаржы министрі Бецалель Смотрич - ультраұлтшыл және қоныстанушы - палестиналық мемлекет идеясы «жойылып жатыр» деген еді.
Тендерге өтінімдерді қабылдау мерзімі 19 қазанға дейін, Израильдегі жалпы сайлауға (27 қазан) бірнеше күн қалғанда аяқталады, бұл болашақ үкіметке берілген тендерлердің күшін жоюды қиындатады.
Израиль 1967 жылғы Таяу Шығыс соғысы кезінде Батыс жағалау мен Шығыс Иерусалимді басып алғаннан бері шамамен 160 қоныс салып, онда 700 000 еврейді орналастырды. Палестиналықтар бұл жерлерді Газамен бірге болашақ мемлекет үшін алғысы келеді. Олармен бірге шамамен 3,3 миллион палестиналық тұрады.
Қатты халықаралық қарсылыққа қарамастан, Израильдің дәйекті үкіметтері қоныстардың өсуіне жол берді. Алайда, премьер-министр Биньямин Нетаньяху 2022 жылдың соңында оңшыл, қоныстанушыларды қолдайтын коалицияның басында билікке қайта оралғаннан бері, сондай-ақ Хамастың 2023 жылғы 7 қазандағы Израильге шабуылынан кейін басталған Газа соғысынан бері қоныстардың кеңеюі күрт өсті.
E1 жобасының қарсыластары оның палестиналық мемлекет құруға кедергі келтіретінін ескертті, өйткені ол Батыс жағалаудың солтүстігін оңтүстіктен бөліп, Раммалла, Шығыс Иерусалим және Бетлехемді байланыстыратын орталықта тұтас палестиналық қалалық аумақтың дамуына жол бермейді.