Реховоттағы Герцль көшесіндегі Tree мейрамханасында көпшілік бір нәрсеге келісті: Иран мен АҚШ арасындағы бірнеше күн бұрын жасалған атысты тоқтату келісімі Израиль үшін өте жаман екені даусыз. «Бізді президент Трамп сатты», - деді 55 жастағы Ави Перес. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Олар Израиль бұрынғыдан да қауіпті ортада қалғанын және бұл қауіппен жалғыз күресуге мәжбүр болатынын айтты. «Бір күні біз балаларымызбен бомбадан қорғанатын баспаналарда болдық... Келесі күні бәрі қалыпты болуы керек. Бірақ ештеңе шешілмеді», - деді 35 жастағы Шахам Новик мәзірді қарап отырып.
Тель-Авивтен 12 миль жерде орналасқан Реховот сауалнама жүргізушілер тарапынан «орта Израильдің» көрінісі ретінде ұзақ уақыт бойы аталып келеді. Көшелерде Израиль мен гей-прайд тулары желбіреп, бір бұрышта қатты рейв музыкасы естіліп, екінші бұрышта православ еврейлері жиналды, ал жаңа автобус жүйесінің құрылыс алаңдарында демалыс күнгі кептеліс пайда болды.
Кейбіреулер мейрамханаға жаңалықтардан үзіліс жасау үшін келген, бірақ жұма таңында басылымдар Ливандағы қайта жанданған ұрыстар туралы хабарларға толы болды. Израиль әскері әуе шабуылдарын жасап, 18 адамды өлтіріп, 33 адамды жаралады, бұған дейін Иранмен тығыз байланысы бар «Хезболла» израильдік танкке шабуыл жасап, төрт израильдік сарбазды, оның ішінде жоғары офицерді өлтірген еді.
Көптеген израильдіктер АҚШ-тың Иранмен келіссөздерін сатқындық деп санайды. Сарапшылар келісімді берілу және қорлау деп атап, оны «Израиль күткеннен де жаман» деп сипаттады.
Иранның қақтығысқа дейінгіден де күшті қалпына келуі ғана емес, сонымен қатар Ливандағы келісім Израильдің «Хезболлаға» қарсы әрекет ету мүмкіндігін шектейтіні алаңдаушылық тудыруда. «Израильдіктер Ливандағы соғысты әділ соғыс деп санайды», - деді саяси стратегиялық кеңесші және халықаралық науқан менеджері Уди Тенне. «Израильде тұратындардың бәрі Иран мен Хезболла бір екенін түсінеді».
Ливан шекарасына бірнеше метр жерде орналасқан Метулла қаласында ашу-ыза басым болды. «Барлығы Иранға қарсы соғысқа қатты риза болды, бірақ АҚШ келісімі Израиль үшін өте жаман... Бұл үлкен қателік», - деді мейрамхана иесі Даниэль Дорфман.
Басқалары Израильдің соғыс мақсаттарына - режимді ауыстыру, Иранның ядролық бағдарламасын жою және баллистикалық зымырандарын жою - қол жеткізе алмағанын «ащы сәтсіздік» деп атады.
Одан да жаманы, соғысты АҚШ-пен «иық тіресе» бастаған Израиль қақтығысты Вашингтонның шеттетілуімен және Дональд Трамптың өткен аптада оны «кіші держава» деп атауымен аяқтады.
Бенджамин Нетаньяху Ақ үйге Трамппен кеңесуге шақырылмай, оның орнына Ливандағы азаматтық құрбандарға байланысты балағат сөздер мен сынға ұшырады, онда 3900-ден астам адам қаза тапты.
Yedioth Ahronoth газетінің шолушысы Надав Эяль: «Израильдің кейбір мекемелеріндегі сезімді «шок» және «қайғы» деген сөздер сипаттай алмайды. Олардың жараларына көп тұз себілуде», - деп жазды.
76 жастағы және сыбайлас жемқорлық үшін сотталып жатқан Нетаньяху қазір сайлаушыларды тек оның ғана израильдіктерді қауіпсіз ұстай алатынына сендіру қиын міндетіне тап болды.
Israel Democracy Institute сарапшысы, профессор Тамар Херман: «Нетаньяху өз мақсаттарын нақты анықтауда менмендік танытты. Оларға қол жеткізе алмаған кезде, сіз уәделеріңізді орындауға қабілетсіз деп саналасыз», - деді.
Израильде палестиналық азаматтар өте аз болатын Реховот сонымен қатар сайлаушылардың төрттен үшін құрайтын еврей сайлаушылары үшін бағдарлы қала болып табылады. Қазан айында жалпыұлттық сайлау күтілуде. «Алдағы сайлау ел үшін маңызды бетбұрыс болады», - деді оппозициялық партияның жоғары лауазымды қызметкері өткен аптада.
Нетаньяхуға деген сенім, тіпті оның жақтастары арасында да, 2023 жылғы қазандағы Хамас шабуылына әкелген сәтсіздіктерден кейін қатты шайқалды. Сол шабуылда 1200 адам, негізінен бейбіт тұрғындар қаза тауып, 250-ге жуық адам ұрланған еді. Израильдің Газадағы қанды соғысы, онда 73 000-нан астам адам, негізінен бейбіт тұрғындар қаза тапты, халықаралық оқшаулануға әкелді. Израиль қазір Газаның 70% бақылайды, бірақ Хамас әлі де 2,3 миллион халықтың көпшілігін басқарады. Ливандағы «Хезболлаға» қарсы бірнеше шабуылдар нәтижесіз болды.
Қарсылыққа қарамастан, Нетаньяхуға адал болып қалатындар бар. Өткен аптада шешім қабылдамаған сайлаушылардан Иранға кім жақсы қарсы тұра алады деп сұрағанда, 43% Нетаньяху басқаратын коалицияны атады.
Мейрамханада инженер Перес: «Нетаньяху адам, сондықтан ол кейбір қателіктер жібереді, бірақ ол нәрселерді қалай түзету керектігін біледі. Ол Израильге не қажет екенін біледі. Ол өз елі үшін сөйлейді. Трамп өз бизнесі үшін сөйлейді», - деді.
Мұндай пікірлер алдағы сайлаудың өте тар болатынын көрсетеді. Аналитиктердің айтуынша, мұндай күрестердің ардагері Нетаньяху әлі де барлық қарсыластарынан озып кетуі мүмкін. Херман: «Менің ойымша, ол қиын жағдайда, бірақ оның жеңінінде не бар екенін білмеймін. Ол саяси Гудини», - деді.
Реховоттағы дәрігер 34 жастағы Ли Новик израильдіктердің көптеген мәселелер бойынша бұрынғыдан да бөлінгенін айтты. «Нетаньяху бізді бөлуге тырысты және бұл жұмыс істеді. Бұл жылдар бойы жалғасуда. Ал осы уақытта ешкім негізгі нәрселерге - мысалы, бағаға немесе инфляцияға мән бермейді», - деді ол.
