Израильдің негізгі палестиналық коалициясының көшбасшысы Юсеф Джабарин елдің бағытын өзгертуге тарихи мүмкіндік алғанын айтты. Оның коалициясы сейсенбідегі сайлаудан кейін теңгерім билігіне ие болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Джабарин Биньямин Нетаньяху мен оның ультраоң коалициясын құлату және Кнессетті бақылауды қолға алу үшін «Өзгеріс» блогымен күш біріктіруге дайын екенін мәлімдеді. Ол «Бірлескен тізім» (Joint List) партиясының жетекшісі.

Израильдік арабтардың (Израиль азаматтығы бар палестиналықтар, халықтың 20%-ы) сайлауға қатысуы екі еседен астам өсіп, шамамен 80%-ға жетті, бұл саяси ландшафтты өзгертті. Басып алынған Батыс жағалау мен Газадағы палестиналықтар дауыс беру мүмкіндігіне ие болмады.

Джабарин шамамен 840 000 палестиналық израильдік сайлаушының бірінші талабы Нетаньяху үкіметінен, әсіресе оның ең экстремистік мүшелері — ұлттық қауіпсіздік министрі Итамар Бен-Гвир мен қаржы министрі Бецалель Смотричтен құтылу екенін айтты.

«Бұл төрт жыл сұмдық болды... өмірдің барлық салаларында: үйлерді бұзу, араб қауымдастығындағы қылмыстық топтарға полицияның араласпауы; муниципалитеттерімізге, білім беруге, жалпы жастарымызға қажетті ресурстардың бөлінбеуі; барлық салалардағы нәсілшілдік — арабтарға физикалық шабуылдар, полицияның қатыгездігі», — деді Джабарин The Guardian-ға сайлаудан кейінгі алғашқы сұхбаттарының бірінде. «Сондықтан бұл шынымен өте қауіпті кезең болды».

Ол алдағы бірнеше күннің шешуші болатынын айтты. Израиль президенті Ицхак Герцог сәрсенбіде саяси көшбасшыларды шақырып, келесі үкіметті құруға бірінші мүмкіндік кімге берілуі керектігі туралы ұсыныстарын тыңдайды. Бірде-бір топ билікке айқын талап қоя алмай отыр.

Нетаньяху коалициясы көпшіліктен айырылып, 120 орынды Кнессетте 68-ден 53 орынға төмендеді. Зейнеткер генерал Гади Айзенкот басқаратын сионистік партиялардың «Өзгеріс» блогы 48 орынға ие, ал араб-израильдік партиялар рекордтық 19 орынмен ықтимал патша жасаушыларға айналды. «Бірлескен тізімде» 11 орын, ал консервативтірек исламшыл «Раам» партиясында сегіз орын бар.

Айзенкот пен оның серіктестері Нетаньяхумен бірлік үкіметін құрмауға уәде берді, бірақ Айзенкот араб партияларымен ықтимал коалицияға шарттар қойды: олар Израильдің еврей мемлекеті екенін мойындауы, әскери қызметке келісуі және ХАМАС-ты террористік ұйым деп айыптауы керек.

«Раам» және оның көшбасшысы Мансур Аббас Айзенкот коалициясына қосылуға дайын екенін білдірді. «Бірлескен тізім» мұндай үкіметке кіруге ниетті емес, бірақ Джабарин коалицияның Кнессетте тактикалық дауыс беру арқылы оны сырттан қолдауға дайын екенін айтты.

«[Айзенкот] айтқан шарттар коалицияға кіретін партиялар үшін өзектірек. Біз коалицияға кіруді жоспарлап отырған жоқпыз... өте айқын себептермен», — деді Джабарин солтүстік Умм әл-Фахм қаласындағы отбасылық үйінде. «Батыс жағалаудағы халқымыздың басып алынуы жалғасып отырғанда, біз үкіметтің бөлігі бола алмаймыз.

«Алайда экстремистік Нетаньяху үкіметінен құтылу үшін саяси күшімізді пайдалану мақсатында біз сырттан қолдау мүмкіндігін қарастырамыз дедік. Бұл саясатты өзгертуге, көзқарастарды өзгертуге, соның ішінде араб қауымдастығына және палестиналық халыққа қатысты мүмкіндік.

«Бұл шынымен тарихи сәт және менің ойымша, оппозиция ішінде осыны жалғастыратын серіктестер табылады. Біз бұл өзгерістің басы болуы мүмкін деп ойлаймыз».

54 жастағы Джабарин — бұрынғы құқық профессоры және социалистік «Хадаш» партиясының көшбасшысы. Ол сейсенбідегі сайлаудан бері Айзенкотпен сөйлеспеген, бірақ оппозициялық партиялар арасында бейресми келіссөздер жүріп жатқанын растады.

Жаңа үкімет құру оңай болмайтын сияқты. «Өзгеріс» блогындағы партия көшбасшылары премьер-министр кандидаты туралы келісуі керек. Олар сондай-ақ араб партияларымен серіктестікті коалицияда немесе сырттан қабылдауы тиіс. Оңшыл оппозиция көшбасшысы Авигдор Либерман ең қарсыласушы деп айтылады. «Бірлескен тізім» шенеуніктері Либерманның палестиналықтармен серіктестік шынымен оның қызыл сызықтарынан өтетінін немесе ол жай ғана жоғары кабинеттік қызметті күтіп отырғанын білу қиын дейді.

Джабариннің пікірінше, жаңа үкімет құрылмай тұрып-ақ, жаңа Кнессеттегі Нетаньяхудың 67 қарсыласы заң шығару билігін бақылауға алу үшін айқын көпшілігін пайдалана алады. «Бұл Кнессет спикерін ауыстырудан басталады», — деді ол және оппозиция заң шығару күн тәртібін қадағалайтын комитетті де бақылауға ала алатынын қосты.

«Бұл өте маңызды болуы мүмкін... тіпті коалиция мен жаңа үкімет мәселесі бойынша қорытындыға келмес бұрын», — деді ол және жаңа Кнессеттің басымдықтарының бірі Израиль сот жүйесінің тәуелсіздігіне нұқсан келтірген кетіп бара жатқан көпшілік қабылдаған заңдарды жою болуы керектігін қосты.

Оппозициялық коалицияға Нетаньяхуды құлатуға және азшылық үкіметі ретінде жұмыс істеуге мүмкіндік беру үшін Джабарин израильдік қоғамдағы терең теңсіздікті де шешу қажет екенін айқындады.

«Біз жылдар бойы жүйелі кемсітушілікке ұшырадық, сондықтан егер Айзенкот өзгеріс туралы айтса, мен өзгеріс біздің қауымдастыққа да келуі керек деп сенемін. Бізге тең қарау керек», — деді ол. «Біз сондай-ақ саяси перспектива сұраймыз. Біз көргіміз келеді...»