Италиядағы жаңа қауіпсіздік заңы полиция қызметкерлеріне қылмыстық жауапкершіліктен қорғау беретін ереженің алғашқы қолданылуы Абдеррахим Факирдің өліміне байланысты сынға ұшырады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
19 шілдеге дейін Италияда Абдеррахим Факирді отбасы мен достарынан басқа ешкім білмесе, сол күні кешке оның өмірінің соңғы сәттерін бүкіл ел көрді. Әлеуметтік желілерде тараған видеоға сәйкес, Болоньяның солтүстік-шығысындағы Пиластро ауданындағы көшеде полиция оны қолына кісен салып, күшпен ұстаған.
Мароккода туған, бірақ бала кезінен Италияда тұрған 42 жастағы шағын бизнес иесі Факирді екі полиция қызметкері жерге қысып ұстаған, ал жедел жәрдем қызметкерлері қарап тұрған. Ол бірнеше рет көмек сұрап жалынған, содан кейін денесі қозғалмай қалған. Факир оқиға орнында қайтыс болды. Өлімнің себебі әлі анықталуда, алғашқы сараптама өкпенің қысылуын көрсетті.
Факирдің өліміне байланысты наразылық Пиластро ауданынан тысқары жерлерге де тарады, Болонья мен Римде наразылық шерулері өтті. Бұл оқиға оңшыл үкіметтің полиция және иммиграция саясатына қатысты қызу пікірталас тудырды. Сонымен қатар, Джорджия Мелони бастаған билеуші коалиция қабылдаған кең ауқымды қауіпсіздік заңы қайта назарға ілінді.
Факирдің ісі — мемлекеттік қызметкерлерге өзін-өзі қорғау немесе қызметтік міндетін атқару кезінде қылмыстық жауапкершіліктен қорғау беретін жаңа заңның алғашқы қолданылуы. Осыған байланысты Болонья прокурорлары екі полиция қызметкері мен төрт медицина қызметкерін абайсызда кісі өлтіру ісі бойынша тергеп жатқанымен, олар ресми түрде күдікті ретінде тіркелмейді, егер тергеу күш қолдану негізсіз болғанын анықтамаса.
Екі полиция қызметкерінің адвокаттары шамадан тыс күш қолданылғанын қатты жоққа шығарып, олардың ресми протоколды толық сақтағанын мәлімдеді. Медицина қызметкерлерінің адвокаттары да олардың жедел медициналық көмек көрсету ережелеріне қатаң сәйкес әрекет еткенін айтты.
Заңның сыншылары бұл шараның полицияға тым көп билік беретінін және оларды жауапкершілікке тартуды қиындататынын айтып отыр. Факир отбасының адвокаты Фабио Ансельмо бұл ереже тергеуді «бұзуы» мүмкін деп мәлімдеді. «Бұл жағдайда бұл ереже іс жүзінде жазасыздықты тудыруы мүмкін», — деді ол.
Пиластро ауданында, халқы шамамен 7000 адамды құрайтын, оның 25% иммигранттар, Факирдің отбасы мен достары саясаттың әділдікке кедергі келтіруінен қорқады. Ол қайтыс болған Via Italo Svevo көшесіндегі қоршауға ілінген баннерде: «Факир үшін шындық пен әділдік — мемлекет өлтіреді» деп жазылған. Ұқсас жазулар автобус аялдамаларында да бар.
Факир Болоньяның басқа ауданында тұрған, бірақ ағасы Мохамед пен балалық достарын, соның ішінде мароккалық Майк Эль Канасты көру үшін Пиластроға жиі келетін. Эль Канас Факирдің өлімінің алдындағы түні достарымен бірге болғанын, оның көңілді және жайдарлы екенін айтты. «Ол жақсы адам еді, өте мейірімді және өмірге толы», — деді Эль Канас. «Оның мароккалық қауымда да, итальяндықтар арасында да достары көп еді».
Оның өліміне дейінгі сағаттарда не болғаны белгісіз. Полиция тұрғындардың ер адамның оғаш және агрессивті мінез-құлқы туралы хабарламасына жауап бергенін айтты. Олар медицина қызметкерлерін шақырып, оған «психиатриялық эпизод» болып жатқанын айтқан. Полиция араласқанға дейін тұрғындар түсірген басқа видеоларда Факирдің қатты толқу және абдырау күйінде екені көрінген. Кейін оның маусым айында психикалық денсаулыққа байланысты емдеуге жіберілгені белгілі болды.
La Repubblica газетінде жарияланған хатта Факирге тұруға рұқсат алуға көмектескен адвокат Барбара Спинелли оның ЕО-ның «қайтару орталықтары» миграциялық келісіміне байланысты депортацияланудан қорыққанын, оның сендіруіне қарамастан, және бизнестегі баяулауға байланысты адамдарды жұмыстан шығаруға мәжбүр болғанына өкінгенін жазды.
The Guardian-ға Касабланкадан сөйлеген Факирдің әпкесі Хадиджа, оның отбасы мүшелері Италиядан оның денесін жерлеу үшін әкелуді күтіп, туыстарына барғанын айтты. Ол Факирдің оған қарым-қатынас қиындықтары туралы айтқанын, бірақ әрқашан басқалар туралы ойлайтынын айтты.
Отбасының қайғысын оңшыл саясаткерлер мен оңшыл баспасөздің Факирді жас кезіндегі есірткіге байланысты соттылығын пайдаланып, оны «тағы бір иммигрант» ретінде көрсетуі одан әрі күшейтті. «Абдеррахим мұқтаж жандарға көмектесетін, бәрімен достық қарым-қатынаста болып, әзілдесетін. Міне, осылай болды Абдеррахим», — деді Хадиджа.
Хадиджа видеоларды көре алмайтынын айтты, бірақ куәгер оған Факирдің толқып, көмек сұрағанын айтқан. «Олар оны бір нәрсемен тыныштандыра алар еді. Неге ол полицияның қолында осылай аяқтауы керек еді?» — деді ол.
Заң шығындарын жабуға көмектесу үшін қаражат жинау бетін ашқаннан кейін, оның отбасына ақша табуға тырысуда деген айыптаулармен онлайн пікірлер жауды. «Мен ағамды қайтару үшін 3 миллион еуро төлер едім», — деді ол. «Біз тек итальян мемлекетінен шындық пен әділдік қалаймыз. Кім қателессе, соған жауап беруі керек».
Пиластро тұрғындары өздеріне қатысты жағымсыз пікірлерге үйренген. Бұл аудан аймақтық сайлау кезінде саяси назарға іліккен болатын.
