Италияда мафия отбасыларында тәрбиеленіп жатқан балалар мен жасөспірімдерге ұйымдасқан қылмыстан бас тартуға мүмкіндік беретін жаңа заң қабылданды. Бұл заң ұрпақтан-ұрпаққа жалғасатын мафиялық рекрутингті тоқтатуға бағытталған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Италия мемлекеті бұрын-соңды болмаған қадам жасап, мафия басшыларының 25 жасқа дейінгі балалары мен жақын туыстарына жаңа өмір бастауға мүмкіндік береді: басқа қаладағы жаңа үй, жаңа мектеп және қажет болған жағдайда жаңа жеке бас куәлігі.
Сәрсенбі күні «еркін таңдау» заң жобасы сенатта соңғы мақұлдаудан өтті. «Бүгін парламент жылдар бойы мүмкін емес болып көрінген арманды заңға айналдырып отыр», - деді парламенттік мафияға қарсы комиссияның төрайымы Кьяра Колозимо.
Колозимонің айтуынша, жыл сайын мафия отбасыларында дүниеге келген 400-ге жуық бала бағдарламаға қатысады деп күтілуде.
Көптеген италиялық мафия кландарында билік бір ұрпақтан екіншісіне беріледі. Сицилиядағы Коза Нострада немесе Неаполитандық Каморрада мұрагерлік тәртіп бекітілмегенімен, Калабриялық Ндрангета мәдениетінде бұл терең енген. Әлемдегі ең қуатты қылмыстық ұйымдардың бірі саналатын Ндрангетада бастықтың ұлы көбінесе әкесінің орнын басып, клан басшысы болады деп күтіледі.
Бұл қандық байланыстар Ндрангетаны енуге өте қиын етіп, «пентити» (билікпен ынтымақтасуды таңдаған бұрынғы мафия мүшелері) жүйесіне төзімді етіп келді.
Көптеген адамдар үшін өз кланының қылмыстарын мойындау тек бірге қылмыс жасағандарды ғана емес, өз әкелерін, аталарын және ағаларын сатуды білдіреді. Жаппай тұтқындаулар мен жүздеген айыпталушылар қатысқан ірі сот процестеріне қарамастан, ұйым таңқаларлық төзімділік танытты. Әкелер мен аталар өмір бойына бас бостандығынан айырылып, жоғары қауіпсіздіктегі түрмелерде отырғанда, ұлдары мен басқа да жас туыстары көбінесе жасөспірім кезінде-ақ олардың орнын басып жатыр.
2011 жылы Реджо-Калабриядағы кәмелетке толмағандар сотының төрағасы болған Роберто Ди Белла бұрын-соңды болмаған сынақ мерзімі бағдарламасын іске қосты. Бұл бағдарлама билікке ең қауіпті Ндрангета отбасыларынан балаларды алып, оларды 18 жасқа толғанға дейін басқа жерге орналастыруға мүмкіндік берді. Педагогтар, әлеуметтік қызметкерлер және психологтардың қолдауымен олар білім алып, ұйымдасқан қылмыстан алыс өмір құруға көмектесті. Балаларын қылмыстық әрекетке тартуды жалғастырған ата-аналар ата-ана құқығынан айырылу қаупіне ұшырады. Ди Белла бағдарламаны Liberi di Scegliere - «еркін таңдау» деп атады.
Бұл бастама қарсылық тудырды. Ди Белла отбасыларды бұзуда айыпталып, саясаткерлер, комментаторлар және шіркеу өкілдері тарапынан сынға ұшырады. Олар жағдайға қарамастан балаларды ата-анасынан алу отбасына шабуыл деп санады. Бір түрмедегі мафия бастығы судьяға жасырын қауіп төндіріп, оның да балалары бар екенін еске салды.
Дегенмен, бағдарлама күтпеген жақтан қолдау тапты. Ди Белланың айтуынша, Ндрангета отбасыларының аналары, соның ішінде қуатты бастықтардың әйелдері одан ұлдарын Калабриядан алып кетуді құпия түрде сұрай бастаған. Олар әйтпесе ұлдарының түрмеге түсетінінен немесе өлетінінен қорқатынын айтқан.
Заң ана мен баланы бірге ұстауға басымдық береді, егер ана мафиямен байланысын үзуге келіссе. Отбасылар өз аймағынан тыс қорғалатын жерге көшіріледі. Егер ана кланмен байланысын жалғастырса, балалар тексерілген патронаттық отбасыларға немесе қажет болған жағдайда қорғалатын балалар үйлеріне орналастырылады, онда олар білім алып, психологиялық қолдау алады.
«Бүгін біз заңның мақұлдануын ғана емес, бостандықтың жеңісін тойлап отырмыз», - деді мафияға қарсы діни қызметкер және белсенді Луиджи Чиотти. Ол «мафия ортасынан кеткендерді қорғайтын заң үшін зор қуаныш» білдірді.
«Бұл дұрыс заң», - деді Сицилиядағы Гела қаласының бас прокуроры Сальваторе Велла. «Ол мафияны жеңу тек полициялық шаралар ғана емес, сонымен қатар мәдениет пен әлеуметтік орта туралы екенін мойындайды».
Әрине, қиындықтар әлі де бар. «Мен оның қағаз жүзінде қалу қаупі бар деп алаңдаймын», - деді Велла. Ол жаңа заң қауіпсіз баспана, қаржылық қолдау және қажет болған жағдайда жаңа жеке бас куәлігін беру жауапкершілігін мемлекеттің қиналған орталық қорғау қызметіне жүктейтінін ескертті. «Қосымша қаржыландыру, кадрлар және мамандандырылған қолдаусыз, әсіресе Италияның жергілікті әлеуметтік қызметтері шамадан тыс жүктелген кезде, бұл бағдарламаның жұмыс істеуі қиын болады деп қорқамын», - деді ол.