Исландия 2027 жылдың ақпанында өз суларында кит аулауға тұрақты тыйым салатын заң жобасын ұсынады. Бұл қадам Норвегия мен Жапонияны коммерциялық кит аулауға рұқсат беретін жалғыз екі ел ретінде қалдыруы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Исландияда кит аулау 2023 жылы үкімет тапсырмасымен жарияланған есептен кейін қатты сынға алынды. Есепте гарпунмен атқан киттердің өлуі екі сағатқа созылатыны анықталған. Бұл есеп сол жылы аңшылықты уақытша тоқтатуға әкелді.

Заң жобасы Исландия үкіметінің сайтында жарияланды. Ол Исландияның өнеркәсіп министрі Ханна Катрин Фридриксдоттирдің осы жылдың басында кит аулау заңдарын ескірген деп өзгертуге шақырған және кит аулауды тоқтатуды қолдайтынын білдірген мәлімдемесінен кейін жасалды.

Жануарларды қорғау тобы Humane World for Animals (HWA) өкілі Венди Хиггинс заң жобасын бұл тәжірибені тоқтату жолындағы «маңызды кезең» деп атады.

«Бұл коммерциялық кит аулауға тыйым салатын заң жобасын қолдаудың саяси және қоғамдық деңгейі айтарлықтай жоғары, оның қабылдануына этикалық, ветеринарлық, құқықтық және табиғатты қорғау себептері де жеткілікті», — деді Хиггинс. «Исландия суларында жарылғыш гарпунмен өлтірілген әрбір кит — ешқандай мақсаты жоқ сала үшін қажетсіз құрбан болған өмір. Бұл қырғынды тоқтататын заң неғұрлым тез қабылданса, соғұрлым жақсы.»

HWA мәліметінше, осы жылдың басынан 8 қыркүйекке дейін Исландия суларында 80 финвал ауланған. Аңшылық маусымы маусымнан қыркүйектің соңына дейін жалғасады, ал Исландияның квотасы 150 жануарға дейін рұқсат етеді.

Финвалдар — Жердегі екінші ең үлкен жануарлар, көк киттен кейін. Олар 1986 жылғы коммерциялық кит аулауға мораторийден кейін ондаған жылдар бойы қалпына келгеніне қарамастан, Халықаралық табиғатты қорғау одағы оларды жойылу қаупі бар түрлер қатарына жатқызады.

Исландияда Кристиан Лофтссон басқаратын Hvalur атты жалғыз кит аулайтын компания қалды. Исландияның бұрынғы уақытша үкіметі Hvalur компаниясына 2029 жылға дейін жарамды бес жылдық рұқсат берген.

Хиггинс: «Әрине, науқаншылар киттерді өлтірудің дереу тоқтатылуын қалайды, бірақ біз тыйым енгізілсе де, 2029 жылы аяқталатын қазіргі кит аулау рұқсаттарының өз мерзімінде жалғасуы мүмкін екенін мойындаймыз», — деді.

Халықаралық жануарларды қорғау қорының (IFAW) теңізді қорғау жөніндегі директоры Шэрон Ливермор: «Исландия суларында кит аулауға рұқсат беретін заңдарды жаңарту туралы ұсыныс — әсіресе сау мұхитқа тәуелді ел үшін — қазіргі заманғы теңізді қорғау мен жануарлар әл-ауқатына қарай серпіліс қадам болар еді», — деді.

Соңғы жылдары тек үш ел — Исландия, Норвегия және Жапония — киттерді коммерциялық мақсатта аулады. Норвегия 1993 жылы, ал Исландия 2006 жылы Халықаралық кит аулау комиссиясының мораторийіне қарамастан коммерциялық кит аулауды қайта бастады.

Жапония 2019 жылы IWC құрамынан шығып, өз суларында коммерциялық кит аулауды қайта бастады.