Алтын Орда хандары исламды, христиандықты немесе буддизмді ұстанды. Алайда исламның жаппай тамыр жайуы түркі халқын құлдықтан құтқарды. Бұл туралы қазақстандық тарихшы Жақсылық Сәбитов айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Тарихшының сөзінше, Алтын Орданың алғашқы кезеңдерінде болған дәстүрлі наным-сенімдер түркі емес, моңғол текті болған. Алайда түптеп келгенде мемлекетте ислам жеңіске жетті.
«Бірінші негізгі сәт — Өзбек ханның исламды қабылдауы. Екіншісі — Жәнібек ханның тұсында түркілерді құлдыққа сату толығымен тоқтатылды, өйткені мұсылмандарды құлдыққа алуға болмайды. Бұл Алтын Орда халқының басым бөлігі арасында ислам толығымен үстемдік еткенін тікелей көрсетеді», — деп атап өтті тарихшы.
Сәбитов Қазақ хандығы құрылған кезде тенгриандық толығымен жойылғанын атап өтті. Ал бұл дінге қазіргі қызығушылықты тарихшы жасанды түрде қайта жаңғыртылған деп атады.
«Қазақстанда XX ғасырдың соңында белсендіріле бастаған қазіргі тенгриандық — бұл Перун мен Одинге сенетін родноверие сияқты жаңадан жасалған нәрсе. Бұл туралы нақты тарихи деректер өте аз сақталған өлі дәстүрді қайта тірілту әрекеті», — деп қорытындылады Сәбитов.
Еске салайық, бұған дейін сарапшы тенгриандықты түркілердің біртұтас ежелгі сенімі ретіндегі түсініктер канондық мәтіндердің болмауына байланысты фактілермен расталмайтынын атап өткен. Бұл сенім тек түркі қағанаттары дәуірінде өмір сүрді, содан кейін көшпелілер манихейлік, несториандық және басқа діндерді қабылдай бастады.
Дереккөздердің тапшылығына байланысты қазіргі ғалымдардың тенгриандықты қайта жаңғырту әрекеттерін сарапшы соқырлардың пілді дене мүшелері бойынша сипаттау әрекетіне теңеді.
Сондай-ақ Жақсылық Сәбитов Қазақстан тарихын қайта жазу — қалыпты және қажетті процесс, өйткені жаңа ашылымдар елдің өткенін тереңірек түсінуге көмектеседі, деп мәлімдеген.