Ирандық актриса Лала Марзбан Венеция кинофестивалінде үздік дебютант жүлдесін алған соң, қабылдау сөзінде Ирандағы әйелдердің халін айтып, ел билігі мен мемлекеттік медианың қатты сынына ұшырады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Лала Марзбан өткен сенбіде Мохсен Гараейдің «Falling House» фильміндегі рөлі үшін Orizzonti байқауының үздік актриса жүлдесін алды. Фильм отбасының әкесі тарапынан өз үйінде қамауда ұсталған әйелдердің үш буыны туралы баяндайды.
Марапаттау рәсімінде Марзбан жүлдесін «бостандықтың ең кішкентай өлшемі үшін де ең қымбат бағаны төлеген елімнің әйелдеріне» арнады. Ол парсы тілінде сөйлеп, ирандықтар өмірлерінің ең қиын күндерін бастан кешіріп жатқанын, бірақ үміттерін жоғалтпау керектігін қосты.
Бейсенбіде Иранның жоғарғы көсемі тағайындайтын консерваторлар басым үкімет органы — Мәдени революцияның жоғарғы кеңесі Марзбанның сөзін «Иранның мақтанышты қоғамы туралы біржақты баяндау» деп айыптап, мәлімдеме жасады.
Мәлімдемеде тек «Венеция кинофестивалінде айтылған соңғы мәлімдемелер мен әрекеттерге» сілтеме жасалып, ирандық әйелдерді «батыс орталықтары қалайтын стереотиптерге» теңеу «өнердің ағартушылық миссиясы мен әлеуметтік жауапкершілігіне сай келмейді» делінген.
Бұл мәлімдеме Иранның мемлекеттік медиасындағы осыған ұқсас сындар легінен кейін жасалды. Олардың кейбіреуі актрисаны режим тарапынан тәртіптік жазаға тартуға шақырды.
Иран Ислам Республикасының телерадиохабарына (IRIB) қатысы бар журналист және жүргізуші Захра Чехмағи Марзбанды «екіжүзді адам, […] өзімшіл, екіжүзді, жексұрын және бақытсыз» деп атады. Ал IRIB-ге қатысы бар тағы бір медиа тұлға, актриса Жила Садеғи Марзбанды сөзін 28 ақпанда Минабтағы бастауыш мектепке АҚШ-тың зымыран соққысынан қаза тапқан балаларға арнамағаны үшін сынға алды.
Мемлекеттік IRIB телеарнасында Құран маманы актрисаны «жау тарапынан алданып қалды» деп айыптап, үкіметті оған Иранда жұмыс істеуге рұқсат бермеуге шақырды. Тағы бір ақпарат агенттігі — Student News Network (SNN) мәдениет министрлігіне Марзбанды елге қайта кіргізбеуге үндеді.
Иранның Гараейдің фильмі мен Марзбанның сөзіне реакциясы биыл Лидо алаңында тұсаукесері өткен тағы бір фильмге — Guardian продюсерлік еткен, Израилдің Газадағы бейбіт тұрғындарды жаппай өлтіруі туралы NAZA деректі фильміне қарсы қарсылықты қайталайтын сияқты.
Премьер-министр Биньямин Нетаньяху осы аптада Израил әскерлерін «қаралайтын» адамдардан азаматтығын айыруға мүмкіндік беретін жаңа заңдар қабылдауға ұмтылатынын айтып, NAZA режиссерлері Юваль Абрахам мен Рахель Сзорға қарсы науқанды күшейтті.
Гараейдің «Falling House» фильмі Ирандағы дәстүрлі патриархалды отбасы құрылымдарының күйреуін және ерлердің оларды күшпен ұстап қалу әрекеттерін тақырып етеді. Марзбан жиырма жастағы Энсиді сомдайды. Энси отбасына елден кетіп, Түркияда модельдік мансап құру жоспарын айтады. Әкесі Рашид (Фархад Аслани) өз билігін айғақтау үшін Энси мен үйдегі басқа әйелдерді бөлмелеріне қамайды.
«Falling House» фильмінің Венециядағы тұсаукесерінен кейін Марзбан фильмнің Иранда қалай қабылданатыны туралы сұраққа былай жауап берді: «Бұл сұрақ мен үшін актриса ретінде де, Ирандағы барлық басқа әйелдер үшін де өте маңызды. Олар дәрігер ме, суретші ме, әйелдер атқара алатын қандай кәсіп болса да, біз мақсатымызға қарай бір-бір қадамнан ғана жылжи аламыз», — деді ол.
«Мен өз кішкене үлесімді қостым. Өз үлесімді бердім. Ортақ мақсатымызға қарай көптеген адамдар кішкене қадамдар жасай алады деп шын жүректен үміттенемін», — деп қосты ол.