Иранмен соғыс АҚШ әскерлеріндегі травматикалық ми жарақаттарының (ТМЖ) ұзақ мерзімді әсері туралы алаңдаушылықты қайта жаңғыртты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ирактағы соғыс ардагері Джо Ширер (Joe Shearer) 2005 жылы жауынгерлік кезінде алған ми жарақатынан әлі де зардап шегуде. Ол Колорадо Спрингс қаласындағы үйінде AP тілшісіне сұхбат берді. Ширердің айтуынша, жарылыс толқыны оны есінен тандырып, кейіннен ТМЖ диагнозы қойылған.
Армия ардагері Фрэнк Соннтаг (Frank Sonntag) та осындай мәселелермен бетпе-бет келген. Ол 2025 жылдың ақпанында Аризонада түсірілген суретінде өзінің жағдайын көрсетеді.
Мамандардың пікірінше, ми жарақаттарының салдары жылдар өткен соң да байқалуы мүмкін. Бұл әсіресе Иранмен болған соңғы қақтығыстарда жаңа жарақат алған әскери қызметшілерге қатысты.
Дәрігерлер ТМЖ белгілерін ерте анықтап, тиісті ем қабылдаудың маңыздылығын атап өтеді. Әйтпесе, депрессия, есте сақтау қабілетінің төмендеуі және басқа да ауыр асқынулар пайда болуы мүмкін.
АҚШ Қорғаныс министрлігі әскерлердің ми жарақаттарын скринингтен өткізу бағдарламасын кеңейтіп жатыр. Дегенмен, ардагерлердің айтуынша, бұл шаралар жеткіліксіз.
Ширер мен Соннтаг сияқты ардагерлер өз тәжірибелерімен бөлісіп, басқаларға көмектескісі келеді. Олар үкіметтен ТМЖ-мен күресушілерге ұзақ мерзімді қолдау көрсетуді талап етеді.
Иран соғысының салдары әлі толық зерттелмеген. Сарапшылар жаңа жарақаттардың саны артуы мүмкін деп ескертеді.
АҚШ әскери-медициналық қызметі ТМЖ диагностикасы мен емін жақсарту үшін жаңа технологияларды енгізуде. Бірақ ардагерлердің айтуынша, ең бастысы — жүйелі көмек пен қоғамның қолдауы.
Джо Ширердің әңгімесі — Ирактағы соғыстан кейін де жалғасатын күрестің бір мысалы. Ол өзінің тәжірибесі арқылы басқаларға үміт сыйлағысы келеді.
Фрэнк Соннтаг та өзін жалғыз сезінбеуге шақырады. Ол ТМЖ-мен ауыратын ардагерлерге арналған қолдау топтарына қатысуды ұсынады.
Иранмен соғыс аяқталғанымен, оның салдары әлі де көптеген америкалық отбасыларға әсер етуде. Бұл мәселе ұзақ мерзімді назар мен шешімді талап етеді.