Иран Оманмен Хормуз бұғазы арқылы жүк тасымалдау бағыты бойынша келісімге қол жеткізгенін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Сыртқы істер министрлігінің өкілі Есмаил Бақаи келісімнің «соңғы кезеңінде» екенін айтып, нақты мәліметтерді жарияламады. Алайда ол Оманмен жасалған келісім бұғаз арқылы қауіпсіз жүзуді өздігінен қамтамасыз ете алмайтынын ескертіп, қауіпсіздікке АҚШ-тың Иран порттарын блокадалауы әсер етіп жатқанын атап өтті. АҚШ пен Оман бұл ұсынысқа әзірге түсініктеме берген жоқ.
АҚШ пен Израиль ақпан айының соңында Иранға шабуыл жасағаннан бері Тегеран әлемдегі мұнай мен сұйытылған табиғи газдың шамамен бестен бір бөлігі өтетін Хормуз бұғазын негізінен жауып тастады. Содан бері әлемдік мұнай бағасы қатты ауытқып келеді.
Сейсенбіде АҚШ президенті Дональд Трамп бұғаз «өте жақын арада» ашылмаса, Иранға «қатты соққы» берілетінін ескертті. Оның бұл сөзі АҚШ-тың жоғары лауазымды шенеуніктерінің тасымалдау осы аптаның соңында қайта жандануы мүмкін деген мәлімдемелерінен кейін айтылды. Алайда Иран АҚШ-пен келіссөз жүргізіп жатқанын жоққа шығарып, мұндай жоспары жоқ екенін білдірді.
Бұғаздың қайта ашылуы екі ел арасындағы және делдалдардың қатысуымен өткен талқылаулардың негізгі тақырыбы болып отыр. Иран Сыртқы істер министрлігінің өкілі бағыттың «географиялық координаттары» Оманмен келісілгенін айтты.
«Хормуз бұғазын қауіпсіз емес ететін факторлар әлі де АҚШ тарапынан, әсіресе теңіз блокадасы және Иранға қарсы басқа да агрессивті әрекеттер түрінде сақталуда», — деді ол Иранның ресми Irna агенттігіне сілтеме жасап.
Иранның сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади кейінірек Irna-ға жаңа бағыттың уақытша болатынын және екі айдан төрт айға дейін ашық тұруы мүмкін екенін айтты. Ол қосымша мәлімет бермеді.
Соғыс басталғаннан бері бұғаз арқылы қозғалыс айтарлықтай азайды. Иран барлық өтуді алдын ала рұқсаттау керектігін мәлімдеп, бұйрықты елемеген кемелерге шабуыл жасады.
Тегеран мен Вашингтон арасындағы келіспеушіліктің негізгі тұстарының бірі — Иранның бұғаздан өткісі келетін кемелерден алым алу қаупі. Сәрсенбіде ирандық шенеуніктер бұл мәселенің Оманмен келіссөздерде қаралғанын растамады.
Маусымда Иран мен АҚШ соғысты тоқтату, Хормуз бұғазын қайта ашу және 60 күн ішінде соғысты аяқтау туралы келісімге қол жеткізуге бағытталған өзара түсіністік туралы меморандумға (MoU) қол қойған еді. Алайда келісім тез арада бұзылып, дипломатиялық келіссөздер де тоқтап, MoU қол қойылғаннан кейін бірнеше күн өткен соң өзара шабуылдар қайта жанданды.
АҚШ аймақтағы Иран порттарына теңіз блокадасын жалғастыруда, ал Йеменнің Иран қолдайтын хуситтері 20 шілдеден бері Сауд Арабиясының Қызыл теңіздегі порттарына блокада жасап отыр.