Иран мен АҚШ арасындағы жаңа бітім шарты іс жүзінде бұзылды. 28 маусымға қараған түні Иран Кувейт пен Бахрейндегі американдық әскери нысандарға зымырандық және ұшқышсыз ұшақ шабуылдарын жасады. Бұл АҚШ президенті Дональд Трамптың қатаң мәлімдемесінен бірнеше сағат өткен соң болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Американдық тараптың мәліметінше, АҚШ әскери қызметшілері арасында қаза тапқандар жоқ, нысандарға да елеулі зақым келмеген.
Шабуылдан сәл бұрын Дональд Трамп Тегеранға қатаң ескерту жасап, Иранды атысты тоқтату туралы келісімдерді бұзды деп айыптады.
«Біз енді ұстамдылық таныта алмайтын және бастаған ісімізді әскери жолмен аяқтауға мәжбүр болатын сәт келуі мүмкін. Егер бұл орын алса, Иран Ислам Республикасы өмір сүруін тоқтатады», — деп жазды Трамп әлеуметтік желілерде.
Осыдан шамамен бір сағат өткен соң Кувейтте әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері зымырандық және ұшқышсыз ұшақ шабуылдарын тойтара бастады, ал Бахрейнде әуе дабылы сигналдары қосылды.
Ислам революциясы сақшылары корпусы (КСИР) шабуылдардың американдық әскерилердің Иран аумағына жақында жасаған соққыларына жауап екенін хабарлады.
«Американдық соққылар атысты тоқтату туралы келісімді бұзды және дипломатиялық процестің толық тоқтауына әкеледі», — делінген КСИР мәлімдемесінде.
Онда сондай-ақ Таяу Шығыстағы американдық базалар «алдағы күндері тозақты бастан кешіреді» деп ескертілді.
Өз кезегінде, АҚШ Орталық қолбасшылығы Ормуз бұғазында ирандық ұшқышсыз ұшақтың мұнай танкеріне шабуылынан кейін Иранның әскери нысандарына жаңа соққылар жасалғанын мәлімдеді.
«Иранға атысты тоқтату туралы келісімді сақтау мүмкіндігі берілді, алайда ол мұны істемеуді жөн көрді», — деді АҚШ Орталық қолбасшылығы.
Вашингтонның мәліметінше, соққылардың нысанасы байланыс объектілері, әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелері, ұшқышсыз ұшақ қоймалары және акваторияны миналауға байланысты инфрақұрылым болды.
Қарама-қайшылықтың басты нүктелерінің бірі Ормуз бұғазы болып қала береді — соғыс басталғанға дейін ол арқылы әлемдік мұнай және сұйытылған табиғи газ жеткізілімдерінің шамамен 20%-ы өтетін.
Күні кеше бұғазда Панама туы астындағы танкерге шабуыл жасалды. Бұл соңғы бірнеше күн ішінде коммерциялық кемелерге жасалған екінші шабуыл болды және шиеленістің жаңа толқынын тудырды. Жауап ретінде АҚШ Иранның әскери нысандарына соққылар жасады.
Әскери қимылдар салдарынан жүздеген кеме Парсы шығанағында бұғатталды. Соңғы апталарда бұғаз арқылы қозғалыс қалпына келе бастағанымен, жаңа соққылар кеме қатынасының қауіпсіздігін қайтадан күмәнға қалдырды.
Тегеран сондай-ақ Вашингтонды Ливандағы атысты тоқтату режимін сақтау жөніндегі міндеттемелерін орындамады деп айыптайды, онда Израиль мен «Хезболла» қозғалысы арасындағы қарама-қайшылық жалғасуда.
Бірнеше бітім келісіміне қарамастан, жағдай тұрақсыз болып қалып отыр: Израиль басып алған аумақтардан әскерлерін шығарудан бас тартады, ал «Хезболла» израильдік күштер Оңтүстік Ливаннан толық кеткенге дейін қаруын тапсырмайтынын мәлімдейді.
Сонымен қатар, күні кеше Израиль мен Ливан АҚШ-тың делдалдығымен негіздемелік бейбіт келісімге қол қойды.
