Иран АҚШ-ты соғыс қылмысы жасады деп айыптады, өйткені елдің оңтүстігіндегі жағалаудағы қалада жеке үйде өтіп жатқан үйлену тойына АҚШ зымыраны тиіп, кемінде 4 адам қаза тауып, 68 қонақ жараланды. Бұл оқиға қақтығыстың одан әрі өршуіне алаңдаушылық тудырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Иран БАҚ-тарының хабарлауынша, сейсенбі күні кешке Хормозган провинциясының Кухестак қаласындағы үйде үйлену тойы өтіп жатқанда АҚШ зымыраны соғылған. Жарылыстың сынықтары мен қоқыстары адамдардың өліміне және жарақат алуына себеп болды.
Қаза тапқандардың арасында төрт жасар Амир-Али Карими мен 16 жасар Мохаммад Моллахи бар.
«Бұл қорқынышты оқиға. Мен не болғанына қатты алаңдап, ренжідім — шынымен ренжідім», — деді келіннің әкесі Али Моллахи Mehr News агенттігіне.
Шабуылдан кейінгі видеоға түсірілген кадрларда түрлі-түсті үйлену безендірулері жерге шашылып жатқаны, адамдардың асығыс қашу кезінде тастап кеткен аяқ киімдері көрінеді.
«Сендер, зұлым адамдар, адамдардың үйлеріне шабуыл жасап, олардың үйлену тойын жаназаға айналдырдыңдар», — деді Fars агенттігі таратқан соққыдан кейінгі бейнежазбадағы ер адам.
Провинция әкімдігінің орынбасары Ахмад Нафиси құтқарушылардың оқиға орнына дереу жетіп, жараланғандарды ауруханаға жеткізгенін айтты.
Иран сыртқы істер министрлігінің өкілі АҚШ шабуылын «соғыс қылмысы» деп атап, Иранның «бұл айуандық қылмыстарға берік жауап беретінін» мәлімдеді.
Иранның бас келіссөзшісі Мохаммад Багер Галибаф шабуыл балалары бар отбасыларды өлтіргенін айтып, АҚШ-ты «ұлы шайтан» деп атады.
«Егер бір күш шайтан сияқты әрекет етсе, шайтан сияқты нысана таңдаса, шайтан сияқты өлтірсе, ол — шайтан. Ал оны қорғайтын кіші шайтанды қалқан етсе? Ол — ҰЛЫ ШАЙТАН», — деп жазды Галибаф X парақшасында.
Соққыдан кейінгі кадрларда құлаған шатыр, сынған терезелер, қоқысқа толы жер, сондай-ақ оқ-жарықшақтардан тесілген қабырғалар көрінеді. Жақын маңдағы ауруханадан түсірілген видеода үйлену киіміндегі әйелдер жараланған балалардың емделіп жатқанын бақылап тұрғаны көрінеді.
АҚШ шабуылдары жексенбідегі соққылардан кейін жасалды, бұл АҚШ пен Иран арасындағы бір айлық тұрақсыз бітімді аяқтап, тағы бір эскалация циклінің қайта басталғанын білдірді. АҚШ Орталық қолбасшылығы (Centcom) түнгі соққылар Иранның әскери нысандарына, оның ішінде әуе шабуылына қарсы қорғаныс жүйелеріне, радарларға және теңіз активтеріне бағытталғанын хабарлады.
Иран бұған жауап ретінде Таяу Шығыстағы АҚШ әскери базаларына, оның ішінде Бахрейн, Кувейт және БАӘ-дегі базаларға ұшқышсыз ұшақтар мен зымырандар жіберді. Иран әскери өкілі, подполковник Ибрахим Золфагари «ауыр, кеңірек және одан да жойқын» жауап беретінін мәлімдеді.
Шабуыл кезінде жараланған бір бала Fars агенттігіне: «Біз сол жерге келгенде жарылыс болды. Ол өте күшті болды. Кірпіш, тас және цемент менің бетіме, басыма тиді, тағы да көп адам жараланды», — деді.
Үйлену тойына арнап хнамен қолдарына өрнек салдырған бір әйел шабуылдан кейін Instagram-да видео жариялап: «Қолым мен аяғым әлі де дірілдеп тұр», — деді.
Centcom өкілі Тим Хокинс АҚШ-тың азаматтық құрбандар туралы хабардар екенін, бірақ «АҚШ әскері Иран Ислам революциясы сақшылары корпусынан айырмашылығы, ешқашан азаматтарды нысанаға алмайды» деп мәлімдеді.
Ақпан айында бастауыш мектепке жасалған шабуылда кемінде 156 адам, оның ішінде 120-дан астам мектеп оқушысы қаза тапқан болатын. Тәуелсіз тергеулер АҚШ-тың бұл соққыны жасанды интеллект көмегімен жасағанын анықтаған, дегенмен АҚШ үкіметі оқиға әлі тергеліп жатқанын мәлімдеді.
Сейсенбідегі шабуыл орнынан жиналған жарықшақтардың суреттері Иран мемлекеттік БАҚ-ында жарияланды. Оларда АҚШ оқ-дәрілерінің ішкі бөліктері көрінеді. Тәуелсіз қару-жарақ сарапшысы Тревор Болл қалдықтардың бір бөлігін АҚШ-тың Boeing компаниясы шығарған Slam-Er (Standoff Land Attack Missile-Expanded Response) зымыранына тиесілі деп анықтады. Slam-Er — салмағы 1500 фунт, GPS арқылы басқарылатын зымыран, Boeing оны «өте дәл» деп мақтайды.
Үйлену тойы өтіп жатқан үйге тікелей соққы жасалғаны немесе зымыран үйдің жанына түсіп, қоқыстар үйге және ондағы адамдарға тигені әлі белгісіз. Камераға түсірілген видеода бір минут ішінде ауданда кемінде алты соққы болғаны көрінеді. Тағы бір соққы үйден шамамен 150 метр қашықтықтағы байланыс мұнарасына тиген сияқты.
Билік «соңғы соққыларда бірнеше телекоммуникациялық және интернет мұнаралары мен нысандары да қатты зақымданғанын» хабарлады.
АҚШ Иранның Ормуз бұғазындағы блокадасын тоқтату үшін жағалаудағы байланыс және радар инфрақұрылымын нысанаға алуда. Бұл бұғаз АҚШ-Иран соғысына дейін әлемдік мұнай қорының кемінде 20% тасымалданатын транзиттік нүкте болған.
Иран соғыс басталғаннан бері бұғазды іс жүзінде жауып тастады, бұл АҚШ президенті Дональд Трампты ашуландырды. Ол аралық сайлауға дайындалып жатыр, ал бензин бағасы қымбаттап, инфляция барлық салаға әсер етуде.
Соңғы апталарда АҚШ Иранның бұғаз арқылы өтетін кемелерге соққы беру қабілетін төмендетуге, су жолын қозғалыс үшін қайта ашуға тырысуда.