Иран сенбі күні АҚШ-ты Парсы шығанағындағы Харг аралы маңында ирандық танкерге шабуыл жасады деп айыптады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ бірден түсініктеме бермеді, бірақ жаңа шабуыл аймақтағы АҚШ одақтастары мен мүдделеріне қарсы ирандық шабуылдардың жаңа толқынын тудыру қаупін арттырады.
Бұл айыптау АҚШ-тың аймақтағы соққыларынан екі күн өткен соң айтылып отыр. Associated Press тілшісінің хабарлауынша, жұма күні Парсы шығанағы мен Бендер-Аббас порт қаласы тыныш болды.
Бейсенбі күні Иранның оңтүстігінде жүздеген адам үйлену тойына жасалған шабуылда қаза тапқан төрт адамның жаназасына жиналды. Иранның мемлекеттік БАҚ-ы олардың қазасын растады.
Associated Press фотографы Вахид Салеми түсірген суреттерде Бендер-Аббастағы Хормұз бұғазында коммерциялық кемелердің якорьда тұрғаны, жағажайда демалып жатқан адамдар мен баланың ойнап жүргені көрінеді.
Associated Press бейнежазбасында Парсы шығанағы мен Бендер-Аббас қаласының тыныштығы көрсетілген.
Associated Press хабарлауынша, Иранның бұл айыптауы АҚШ-тың аймақтағы әскери әрекеттеріне жауап ретінде келіп отыр. АҚШ әзірге ресми түсініктеме берген жоқ.
Аймақтағы жағдай шиеленісіп тұрғандықтан, бұл оқиға халықаралық назарды өзіне аударып отыр. Тараптардың әрі қарайғы әрекеттері аймақтағы тұрақтылыққа әсер етуі мүмкін.
Иранның мұнай экспортының негізгі нүктесі саналатын Харг аралы маңындағы бұл оқиға әлемдік мұнай нарығына да әсер етуі ықтимал. Алайда, әзірге нарықтың реакциясы туралы нақты ақпарат жоқ.
Associated Press бұл оқиғаны жариялағаннан кейін, әлемдік ақпарат құралдары да бұл жаңалықты таратып жатыр. АҚШ пен Иран арасындағы қарым-қатынас соңғы кездері шиеленісіп тұрған болатын.
Бұл айыптау Иранның ядролық бағдарламасына қатысты келіссөздердің тұйыққа тірелгенінен кейін айтылып отыр. Аймақтағы әскери қақтығыс қаупі әлі де жоғары болып тұр.
Associated Press дереккөздеріне сүйенсек, Иран бұл шабуылды АҚШ-қа қарсы халықаралық сотқа жеткізуі мүмкін. Алайда, бұл туралы ресми растау жоқ.
АҚШ әкімшілігі бұл айыптауға әлі жауап берген жоқ. Сарапшылардың пікірінше, егер АҚШ бұл айыптауды жоққа шығармаса, аймақтағы жағдай одан әрі ушығуы мүмкін.
Иранның мұнай танкерлеріне жасалған шабуылдар бұған дейін де тіркелген. 2021 жылы Харг аралы маңында ирандық танкерге шабуыл жасалып, ол үшін Иран Израильді айыптаған болатын.
Қазіргі уақытта аймақтағы жағдай тұрақсыз болып тұр. Халықаралық қауымдастық тараптарды абай болуға шақырып отыр.
Associated Press бұл оқиғаны жариялағаннан кейін, Иранның мемлекеттік телеарналары да бұл жаңалықты таратып жатыр. Ирандық шенеуніктер АҚШ-ты аймақтағы тұрақтылықты бұзуға тырысуда деп айыптауда.
АҚШ-тың аймақтағы әскери күштерінің қозғалысы да бақылауда. Аймақтағы жағдайдың дамуы әлемдік саясаткерлердің назарында.
Бұл оқиғаның салдарынан мұнай бағасының өсуі мүмкін деген болжамдар айтылуда. Алайда, әзірге нақты деректер жоқ.
Associated Press хабарлауынша, Иран бұл шабуылды халықаралық деңгейде талқылауды талап етуде. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің шақырылуы мүмкін.
Аймақтағы шиеленістің артуы әлемдік экономикаға да әсер етуі ықтимал. Мұнай бағасының құбылуы инфляцияға алып келуі мүмкін.
Сарапшылар бұл жағдайдың шешілуі үшін дипломатиялық жолдарды ұсынуда. Тараптардың келіссөздерге дайындығы туралы ақпарат жоқ.
Associated Press бұл оқиғаны жариялағаннан кейін, әлемдік ақпарат агенттіктері де бұл жаңалықты таратып жатыр. Оқиғаның дамуы бақылауда.
Иранның бұл айыптауы АҚШ-тың аймақтағы саясатына қарсы наразылықтың көрінісі ретінде қарастырылуда. АҚШ әкімшілігі бұл айыптауға жауап беруі мүмкін.
Аймақтағы жағдайдың одан әрі шиеленісуі халықаралық қауымдастықты алаңдатуда. БҰҰ мен басқа да халықаралық ұйымдар тараптарды тұрақтылықты сақтауға шақыруда.
Associated Press бұл оқиғаны жариялағаннан кейін, Иранның сыртқы істер министрлігі де мәлімдеме жасады. Олар АҚШ-ты халықаралық құқықты бұзды деп айыптады.
АҚШ-тың аймақтағы одақтастары да бұл жағдайды мұқият бақылап отыр. Израиль мен Сауд Арабиясы сияқты елдердің реакциясы күтілуде.
Бұл оқиғаның аймақтағы күш балансына әсері зор болуы мүмкін. Иран мен АҚШ арасындағы қақтығыс әлемдік саясаттағы маңызды оқиға болып отыр.
Associated Press бұл оқиғаны жариялағаннан кейін, әлемдік БАҚ-та бұл жаңалыққа қатысты түрлі пікірлер айтылуда. Кейбір сарапшылар бұл айыптаудың негізсіз екенін айтуда.
Алайда, Иран тарапы өз айыптауында тұрып отыр. Олар АҚШ-тың бұл әрекеті аймақтағы тұрақтылыққа қауіп төндіреді деп есептейді.
Аймақтағы жағдайдың дамуы әлемдік қауымдастықтың назарында. Бұл оқиғаның қалай аяқталатыны әзірге белгісіз.