Ирак пен Түркия сенбі күні Ирак мұнайын Түркияның Жерорта теңізіндегі Джейхан портына жеткізетін құбыр арқылы экспортты арттыру туралы келісімге қол қойды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ирак мұнай министрі Бассем Мохаммед Худайр әл-Абадидің мәлімдемесінше, келісім бір жыл мерзімге жарамды болады, осы уақыт ішінде екі ел мұнай, электр энергиясы және су ресурстары салаларындағы ынтымақтастықты қамтитын кең ауқымды негіздемелік келісімді әзірлейді.
Келісім Ирактың мұнай экспорттық инфрақұрылымының тұрақтылығын нығайту қажеттігіне байланысты қабылданды, себебі ақпан айында АҚШ-Иран соғысы басталғаннан бері Хормуз бұғазы арқылы тасымалдау үзілістері орын алуда.
Әл-Абадидің айтуынша, келісім Ирактың солтүстігіндегі Киркуктен Джейханға дейінгі құбыр арқылы тәулігіне кемінде 750 000 баррель шикі мұнай экспорттауды қарастырады.
Ирак-Түркия құбыры 2023 жылдан бері негізінен пайдаланылмай келді, себебі Ирактың жартылай автономиялы күрд аймағынан экспорт заңды және коммерциялық дауларға байланысты тоқтатылған болатын, дегенмен өткен жылы шектеулі көлемде экспорт қайта жанданды.
Ирак премьер-министрі Әли әл-Заиди келісімді «мұнай экспортымыздың үздіксіз ағынын қамтамасыз ету және экономикалық ынтымақтастықты нығайтудағы маңызды стратегиялық кезең» деп атады.
Соғысқа дейін Ирак күніне шамамен 3,5 миллион баррель шикі мұнай экспорттаған, оның көп бөлігі оңтүстік терминалдар арқылы Хормуз бұғазы арқылы жөнелтілген. Жоспарланған Түркия құбыры арқылы экспорт жалпы экспорттық қуаттың бір бөлігін құрайды. Ол соғысқа дейінгі деңгейге жетпесе де, қазіргі тәулігіне шамамен 200 000 баррель экспорттан жоғары болады.
Ирак мұнай табысына қатты тәуелді, бұл мемлекеттік кірістің басым бөлігін құрайды.
Келісімге қол қою әл-Заидидің Анкараға қауіпсіздік, сауда, энергетика, көлік және су ресурстарын басқару, сондай-ақ екі ел арасындағы бірлескен инфрақұрылымдық жобалар бойынша келіссөздер жүргізу үшін сапарынан бірнеше күн бұрын жасалды.
Қарастырылып жатқан жобалардың бірі - Ирактың оңтүстігіндегі Басраны батыстағы Хадитаға, одан әрі Түркиядағы Джейхан портына және Сириядағы Баниас портына қосатын құбыр.