Илон Маск өзінің X әлеуметтік желісінде Ұлыбританиядағы нәсіл және иммиграция туралы SpaceX-ке қарағанда екі есе көп жазды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
The Guardian талдауы Масктің 31 мамыр мен 12 маусым аралығындағы жазбалары, жауаптары мен репосттарын қамтыды. Бұл кезең Ұлыбританияда Викрум Дигваның жасөспірім Генри Новакты өлтіргені үшін сотталуынан кейін шиеленіскен еді. Сот үкімі «ақтарға қарсы» полиция деген айыптауларға және оңшыл экстремистердің полициямен қақтығысына әкелді. Солтүстік Ирландиядағы Белфастта да пышақ шабуылынан кейін наразылықтар мен тәртіпсіздіктер болды.
Осы кезеңде Ұлыбритания министрлері зорлық-зомбылықты тоқтатуға шақырғанда, Маск SpaceX-тің 12 маусымдағы IPO-сына дайындалып жатты. Бұл оның бизнесіндегі ең маңызды оқиғалардың бірі болды, себебі SpaceX әлеуметтік медиа, спутниктік интернет және аэроғарыш конгломераты ретінде алғаш рет қор биржасына шықты. Бұл Маскті әлемдегі алғашқы триллионерге айналдырды.
Guardian талдауы көрсеткендей, Маск осы кезеңде нәсіл және иммиграция туралы 303 рет жазған, оның төрттен үш бөлігі Ұлыбритания саясатына қатысты. Салыстыру үшін, ол SpaceX туралы небәрі 114 рет жазған (жауаптар мен репосттарды қоса). Бұл Масктің Ұлыбритания саясатына деген қызығушылығын көрсетеді.
Ұлыбритания премьер-министрі Кир Стармер Дигваның сотталуынан кейін Маскті Ұлыбритания қоғамында бөлінушілік тудыруға тырысты деп айыптады. Ол: «Маск соңғы күндері біздің саясатымызға араласып, бөлінушілікті қоздыруға тырысты. Бұл біздің британдықтар ретіндегі болмысымыз емес. Біз ақылға қонымды, төзімді адамдарбыз. Генри Новак сияқты қорқынышты жағдай болғанда, біз оның отбасы сияқты сабырлы әрекет етеміз», - деді.
Масктің саясатқа назар аударуы оның SpaceX IPO-сы үшін маңыздылығын ескерсек, таңқаларлық болды. Компания өз акцияларының әдеттен тыс үлкен бөлігін кәсіби емес инвесторларға бөлді, Масктің танымалдылығына сүйеніп, $75 млрд (£56 млрд) жинауды жоспарлады, бірақ $85,7 млрд жинады.
IPO қарсаңында Масктің назары әлеуетті сатып алушыларға емес, оңшыл Restore Britain партиясының жетекшісі Руперт Лоудың бейнежазбасын репосттауға аударылды. Лоу Ұлыбританиядан өзін қаржылай қамтамасыз ете алмайтын иммигранттарды депортациялауға шақырды. Бұл Масктің сол күні Ұлыбритания иммиграциясы мен саясаты туралы онға жуық жазбасының бірі ғана болды. Басқа жазбаларында ол «мультикультурализм» және жалпы Батыстың опасыздығы туралы ой толғады.
Бір жазбасында ол «әлемдегі ең бай адам, Илон Маск, неге миллиардтарын жағажайда рахаттанудың орнына мәдени соғыста өткізеді?» деген сұраққа жауап беріп: «Өркениет құласа, басқа ештеңенің маңызы жоқ», - деп жазды.
Маск Новак ісіне де назар аударып, 10 минут ішінде бес рет жазды. Ол Новактың өлімінің мәліметтерін бөлісіп, АҚШ, Франция және Жапониядан келген аккаунттарды репосттады. Кем дегенде 20 жазба 10 миллион рет қаралды.
Маск сондай-ақ Томми Робинсон ретінде танымал Стивен Яксли-Леннонды қолдап, 2025 жылы оның Unite the Kingdom митингінде тікелей эфирге қатысты. Британ үкіметі Маскті оның сөздері үшін айыптады: «Сіз зорлық-зомбылықты таңдайсыз ба, жоқ па, зорлық-зомбылық сізге келеді. Сіз не күресесіз, не өлесіз».
Guardian талдауы Масктің Ұлыбритания саясатына, нәсіл және иммиграция мәселелеріне назары соңғы екі жылда күшейгенін көрсетті. 2024 жылғы жазғы тәртіпсіздіктер кезінде оның жазбаларының 7%-дан азы Ұлыбританиядағы нәсіл және иммиграция саясатына қатысты болса, 31 мамыр мен 12 маусым аралығында бұл көрсеткіш 31%-ды құрады.
Лондон экономика мектебінің Халықаралық теңсіздіктер институтының ғылыми қызметкері доктор Майкл Воган Масктің байлығы мен оңшыл фигуралармен байланысы оны демократиялық саясатта бұрмалаушы күшке айналдырды деді. «Маск соңғы жылдары еуропалық саясатта маңызды рөл атқара бастады, оның байлығы экспоненциалды түрде өсті. Масктен біз ынталандыру мен заңдастыру тілін көрдік. Бұрын шеткері мәртебеге ие болған ұйымдардағы адамдар кенеттен...» - деді ол.