Хуситтер Таиз қаласын тас дәуіріне қайтаруға тырысуда, деді қала губернаторы бір айға созылған қоршауды тоқтату үшін халықаралық қауымдастықты көбірек әрекет етуге шақырған брифингінде. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Набил Шамсан Йеменнің үшінші қаласында қырғындар болып жатқанын, оттегі мен су қорының сарқылып, қоқыс үйіліп жатқанын айтты, себебі полигондар толы немесе қолжетімсіз.
Ол қаланың тәуліктік ең аз су қажеттілігі шамамен 35 000 текше метрді құрайтынын, бірақ күн сайын оған 1 000 текше метрден аспайтын су жеткізілетінін және су жөнелтілімдерінің қаланы қоршаған хуситтер бекеттерінде тоқтатылатынын айтты.
Азық-түлік қоры сарқылып, бидай бағасы шарықтаған жағдайда, ол «азаматтар тас дәуіріне қайта оралуда» деді. Жанармай жетіспеушілігінен мейрамханалар жабылған.
Шамсан 1 800-ге жуық адам диализ еміне мұқтаж, бірақ қажетті заттарды ала алмайтынын, 120 денсаулық сақтау орталығының жұмысы тоқтатылғанын және жүздеген мың балаға әсер еткен мектептердің жабылғанын айтты.
Ол 2026 жылдың тамызынан 20 қазанына дейін азаматтық тұлғаларды қоса алғанда 64 адамның қаза тапқанын, тағы 173 адамның жараланғанын айтты. Соғыстан қашқан 6 400-ден астам жаңа қоныс аударған отбасы, орта есеппен әрқайсысы жеті адамнан, қалаға келген.
«Біз өмір сүру туралы емес, тек аман қалу туралы айтып отырмыз», – деді ол.
Оның айғақтары хуситтер көшбасшысы Абдул-Малик Бадр әд-Дин әл-Хусидің сөздеріне қайшы келеді, ол: «Азық-түлік, дәрі-дәрмек және гуманитарлық көмектің қалаға кіруіне жол ашық, тіпті Сауд Арабиясы қолдайтын топтарға да. Таиз қаласында қоршау жоқ екеніне көз жеткізгісі келген кез келген адам қалаға барып, өз көзімен көре алады», – деген.
Шамсан хуситтер күштерінің қалаға кіретін жолдарды толық дерлік бақылауда ұстағанын, топ қала ішіндегі 800 000-нан астам адамға «не кетіңдер, не өліңдер» деген таңдау қойғанын қосты.
Ол хуситтерді әскери шайқас емес, Йеменнің болмысын өзгерту үшін күрес жүргізуде деп айыптады, басып алынған ауылдарды жаңа діни көшбасшылар басқарып, білім және діни оқу бағдарламалары өзгертілуде. «Бұл әскери соғыс емес, кек соғысы», – деді ол.
Басып алынған аумақтардағы адамдардан зәйди дініне адалдық таныту және хуситтерге қосылғанын растайтын нысандарға қол қою талап етілуде. «Олар соғыс бастап жатқан жоқ, болмыс төңкерісін бастап жатыр», – деді Шамсан, әр ауылдан ондаған бала ата-анасының келісімінсіз Саада және басқа жерлердегі майдан шептеріне күштеп жіберіліп жатқанын қосты.
Таиз халқы соңына дейін қарсылық көрсететініне уәде беріп, ол ынтымақтастық мәлімдемелерінің пайдасы жоқ екенін және БҰҰ сияқты көмек агенттіктерінің қалаға жеткізілім жасауы үшін қолжетімділік қажет екенін айтты.
Шамсан әскери науқанның жай-күйі туралы мәліметтерді жариялауға құлықсыз болды, бірақ қаланы атқылау жиілеп келе жатқанын және қала мен ауылдық аймақтар арасындағы байланыс үзілгенін айтты. Хуситтер енді ұялы байланыс желілерін бақылап, азаматтарға қарсылықты тоқтату туралы хабарламалар жіберіп, барлық әңгімелерді тыңдап отыр, деді ол. Ұялы желілер «толығымен бұзылған», – деді ол, өзі майдан шебінен небәрі 2-5 км қашықтықта сөйлеп тұрғанын қосты.
Көптеген тәуелсіз агенттіктер қала ішіндегі өмірдің тез нашарлап бара жатқанымен келіседі. Human Rights Watch ұйымының Йемен бойынша зерттеушісі Нику Джафарния: «Хуситтердің Таизге азық-түлік, су және дәрі-дәрмек жеткізілімін тоқтатуға жаңа әрекеттері олардың азаматтық өмірге деген толық немқұрайлылығын көрсетеді.
«Таиздің 12 жылға созылған қоршауы кезінде хуситтер қаланың миллион тұрғынын бомбалап, аштыққа ұшыратып, гуманитарлық көмектен бас тартып, халықаралық құқықты сақтамады», – деді ол.
