Йемендегі хусит содырлары Қызыл теңіздегі екі стратегиялық аралды басып алды, бұл Иран қолдайтын топтың маңызды кеме жүретін жолды бақылау қабілетін күшейтіп, әлем жаңа мұнай жеткізілімі дағдарысына тап болуы мүмкін деген алаңдаушылықты арттырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Үлкен және Кіші Ханиш аралдарының басып алынуы — содырлар тобының Йеменнің Қызыл теңіз жағалауы бойынша жылдам ілгерілеуінің соңғы кезеңі. Бұған дейін олар Моха портын және Баб әл-Мандаб бұғазындағы Перим аралын басып алған болатын.

Аралдар бұғаздан 160 шақырым солтүстікте орналасқан. Бұл бұғаз Қызыл теңізді ашық мұхитпен және Сауд Арабиясының негізгі азиялық нарықтарымен байланыстыратын тар өткел болып табылады.

Хуситтердің жылдам ілгерілеуі Йеменнің Сауд Арабиясы қолдайтын үкіметін соңғы күндері содырлар басып алған аумақтарды қайтаруға тырысуға мәжбүр етті. Сонымен қатар Эр-Рияд Ирактағы Иранмен одақтас содырлардың маңызды мұнай құбырына жасаған шабуылдарымен күресіп отыр.

Хуситтердің қауіп-қатері Сауд Арабиясын жоғары дайындыққа келтірді, ел бойынша күн сайын әуе дабылдары естіледі. Ал содырлар тобының баллистикалық зымырандар мен дрондарды қолданып жасаған бірқатар шабуылы дүйсенбі күні 13 бейбіт тұрғынды жарақаттады.

Халықаралық көші-қон ұйымы дүйсенбіде хабарлағандай, осы айда хуситтер мен үкімет күштері арасындағы қақтығыс күшейгеннен бері Йеменде 94 000-ға жуық адам өз үйлерін тастап кетті. Халықаралық құтқару комитетінің мәліметінше, Йеменнің оңтүстік-батысында отбасылардың ағынын қабылдау үшін шамамен 200 мектеп баспанаға айналдырылды.

2 000-нан астам адам теңіз арқылы Джибутиге өтті деп хабарланады. Хуситтердің ілгерілеуі оларды Африка мүйізіндегі осы шағын елдегі АҚШ әскери базасынан небәрі 32 шақырым қашықтықта қалдырды. База Баб әл-Мандаб бұғазының арғы жағында орналасқан.

Дүйсенбіде сарапшылар Сауд Арабиясының шығыс-батыс мұнай құбырының жабылуы Эр-Риядтың Ормуз бұғазынан Қызыл теңіздегі Янбу экспорттық торабына мұнай тасымалдауы үшін өте маңызды болғанын, енді оның жеткізілімдері мен әлемдік мұнай қорына қысымды одан әрі арттыратынын ескертті. Шенеуніктер оны толық жөндеу апталарға созылуы мүмкін деп болжады.

«Трейдерлер үшін қазіргі басты сұрақ — шығыс-батыс құбырының істен шығуы қаншаға созылады. Кез келген ұзаққа созылған үзіліс және онымен байланысты жеткізілім шығыны бағаны келесі деңгейге оңай көтеруі мүмкін», — деді KCM Trade компаниясының бас нарық талдаушысы Тим Уотерер.

Rystad Energy зерттеу компаниясы дүйсенбіде тамыз айының соңынан бері құбыр арқылы және Янбу портынан тәулігіне орта есеппен 2,6 миллионнан 4 миллион баррель мұнай өткенін мәлімдеді. Бұл көлем қазір «нарықтан жоғалып кету» қаупіне ұшыраған.

Rystad Energy компаниясының мұнай нарықтары жөніндегі вице-президенті Джанив Шах Brent бағасының жақында секіруі нарықтың «айтарлықтай жеткізілім шығынына» әлдеқашан жауап беріп жатқанын дәлелдейтінін атап өтті. Сауд Арабиясының қорлары алдағы күндері экспортты қолдай алады, бірақ бұл «тез өзгеруі мүмкін», — деп қосты Шах.

Сейсенбі таңертең Brent маркалы мұнай 1,17%-ға көтеріліп, барреліне 106,92 долларды құрады. АҚШ-та дизель отынының орташа бағасы өткен аптада алғаш рет галлонына 6 долларға жетті. Бұған Иран соғысы мен Украинаның Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасаған шабуылдарының қосылуы жеткізілімді қысымға алды.

Хусит басшылығы Қызыл теңіздегі барлық коммерциялық кеме қатынасын бөгемек емес, тек Сауд Арабиясымен байланысты кемелерді ғана тоқтатпақ екенін мәлімдеді. Әлемдегі ең ірі мұнай экспорттаушысы Сауд Арабиясының жеткізілімдері Африка мен Азия экономикалары үшін өте маңызды. Олар Таяу Шығыстан мұнай импортына тәуелді және саудадағы үзілістен ең көп зардап шекті.

Сарапшылардың айтуынша, жыл басында жүйеде болған және әлемді мұнай шокының ең нашар әсерлерінен бағаның өсуін шектеу арқылы қорғаған қорлар қазір негізінен жоғалып кетті.

Ақпанда соғыс басталғаннан бері елдер нарыққа шикізат қорларының бір бөлігін шығарды, сондай-ақ АҚШ санкцияларға ұшыраған елдердің теңізде жүзген кемелерінде сақталған мұнайға қойылған шектеулерді алып тастады. Chevron компаниясының бас директоры Майк Уирт жұма күні бұл қорлар енді «таусылды» деп мәлімдеді.

«Бағаның тез төмендеуі мүмкін сценарийді елестету қиын», — деді ол. «Менің ойымша, алдағы бірнеше айда тәуекелдер жоғары жаққа қарай сақталады.»