Йемендегі хуситтер Қызыл теңіздің батыс жағалауында ірі жетістікке жеткенін мәлімдеп, маңызды халықаралық кеме қатынасы жолын бақылауды күшейтті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Йеменнің халықаралық деңгейде мойындалған үкіметінің дереккөзі BBC-ге хабарлағандай, Иран қолдайтын топ Баб әл-Мандаб бұғазының аузындағы Перим аралын басып алды.
Әскери дереккөздерге сәйкес, бұл хуситтердің Сауд Арабиясы қолдайтын үкімет жақтастары күштерінен стратегиялық Мокка порт қаласын басып алғанынан бір күн өткен соң болды. Йемен әскери шенеунігі AFP ақпарат агенттігіне хуситтер қазір бүкіл жағалауды бақылайтынын айтты.
Хуситтер бұған дейін халықаралық кеме қатынасына қауіп төндірмейтінін мәлімдеген, бірақ Сауд Арабиясынан келген кемелерді нысанаға алу қаупін қайталады.
CBS News-ке (BBC-нің Солтүстік Америкадағы медиа серіктесі) сөйлеген екі дереккөздің айтуынша, Сауд Арабиясының нақты билеушісі мұрагер ханзада Мұхаммед бин Салман хуситтердің жылдам ілгерілеуі кезінде АҚШ президенті Дональд Трампқа оларға қарсы әскери әрекет қолдануға жеке қысым жасады.
Дереккөздердің айтуынша, Трамп әзірге АҚШ әскери күштерін тікелей тартудан бас тартып, оның орнына барлау және нысананы анықтау қолдауымен көмектесуді ұсынды.
Трамп әкімшілігінің аға шенеунігі кейінірек BBC-ге: «Біз Сауд Арабиясымен және Йемен Республикасының үкіметімен аймақтық тұрақтылық туралы үздіксіз диалогтамыз», — деді.
Жұма күні Йеменнің үкімет жақтастары күштері Перимнен (Майюн деп те белгілі) шегінді.
Куәгерлер мен ақпарат агенттіктері хусит күштерінің аралға кіргенін хабарлады.
Хуситтер кейінірек мәлімдеме жасап, Сауд Арабиясы қолдайтын күштерді қуып шығару жөніндегі әскери операциясы «сәтті» болғанын және «теңіз навигациясы Сауд кемелерінен басқа барлық компаниялар үшін қауіпсіз» екенін айтты.
Хуситтердің әскери өкілі Яхья Сареа «ауқымды» әскери операция 3 қыркүйекте Сауд Арабиясының «біздің қымбатты халқымызға» қарсы «ашық агрессиясына» байланысты басталғанын айтты.
Сареа сондай-ақ хуситтердің Таиз және Ходейда аймақтарындағы алты ауданнан «Сауд жауы» күштерін қуып шыққанын, жүздеген әскери қызметкердің өлтірілгенін, жараланғанын немесе тұтқындалғанын мәлімдеді.
Алайда хуситтердің мәлімдемесінде Перим аралы аталмады.
Сауд Арабиясы соңғы оқиғаларға қатысты ресми түрде пікір білдірген жоқ.
Перим аралы Баб әл-Мандаб бұғазының ең тар нүктесінде орналасқан, ол АҚШ пен Иран арасындағы қақтығыста тағы бір маңызды су жолы — Ормуз бұғазының тиімді жабылуынан кейін барған сайын маңызды болып келеді.
Сауд Арабиясы Азиядағы тұтынушыларға мұнай жеткізу үшін Қызыл теңізге және Баб әл-Мандаб бұғазына сүйеніп келді.
Хуситтер, Йемен үкіметі және Сауд Арабиясы арасындағы қақтығыстың өршуі мұнай бағасының өсуіне ықпал етті.
Хуситтер бір апта бұрын оңтүстік-батыста шабуыл бастағаннан бері жүздеген адамның өлтірілгені және мыңдаған адамның қоныс аударғаны хабарланды.
Сауд Арабиясы бастаған коалиция да үкімет жақтастары күштерін қолдау үшін Йеменнің батысындағы хуситтер бақылайтын аудандарға әуе соққыларын жасады, ал хуситтер Сауд Арабиясының оңтүстігіндегі қалалар мен мұнай нысандарына зымырандар мен дрондар ұшырды.
Халықаралық көші-қон ұйымының (ХКҰ) мәліметі бойынша, қақтығыс өршігеннен бері Йеменде кемінде 46 000 адам қоныс аударды.
Жұма күні ХКҰ бұл санның «сағат сайын алаңдатарлықтай өсіп жатқанын» айтты.
ХКҰ бас директоры Эми Поуп: «Отбасылар осы қақтығыста екінші немесе үшінші рет қашуға мәжбүр болып, қолдарында ештеңе қалмай жатыр», — деді.
Хуситтер 2015 жылы халықаралық деңгейде мойындалған үкіметті құлатты, бұл азаматтық соғысқа Сауд әскери араласуын тудырды.
Топ қазір Йеменнің көп бөлігін, соның ішінде астана Сананы бақылайды. Төрт жылдан астам уақыт бойы негізінен сақталған бітім шарты шілдеде іс жүзінде бұзылды.