Иран йемендік хусит қозғалысына Баб-эль-Мандеб бұғазын – Қызыл теңіздің оңтүстік қақпасын жабуға дайын болуды тапсырды. Мұндай сценарий АҚШ Ислам Республикасының энергетикалық инфрақұрылымына соққы берген жағдайда қарастырылуда. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Агенттіктің үш хабардар дереккөзіне сілтеме жасаған Reuters мәліметінше, Иран басшылығы Баб-эль-Мандеб бұғазын жабу мүмкіндігін талқылап, Йемендегі одақтастарына тиісті сигнал жіберген. Алайда Тегеран мен хусит өкілдері бұл ақпаратты ресми түрде түсіндірмейді.
Қозғалысқа жақын дереккөздің хабарлауынша, хуситтер сауда кемелеріне ықтимал шабуылдарға дайындықты аяқтаған. Баб-эль-Мандеб бұғазы ауданына зымырандар мен ұшқышсыз ұшу аппараттары орналастырылған, ал күзетшілер операцияны бастау туралы бұйрықты күтуде. Оның айтуынша, ықтимал блокада туралы шешімді Йемендегі Ислам революциясы күзет корпусының (IRGC) өкілдері үйлестіреді.
Сарапшылар Баб-эль-Мандеб бұғазының жабылуы әлемдік мұнай нарығына ауыр соққы болуы мүмкін екенін ескертеді. Иран бұрын Ормуз бұғазын жауып тастағаннан кейін, Парсы шығанағы елдерінен энергия тасымалдаушылар экспортының едәуір бөлігі Қызыл теңіз арқылы қайта бағытталған болатын.
Қазір бұл маршрут арқылы әлемдік энергия ресурстары жеткізілімінің шамамен 7% өтеді. Егер хуситтер кемелерге немесе порт инфрақұрылымына шабуыл жасай бастаса, Таяу Шығыс мұнайының екі негізгі теңіз жолы бір уақытта қауіп астында қалады. Алдыңғы шабуылдар кезінде кеме қатынасы компаниялары кемелерді Африканы айналып жіберуге мәжбүр болған, бұл жеткізу мерзімі мен көлік шығындарын айтарлықтай арттырған.
Аймақтағы жағдай тез нашарлауды жалғастыруда. Осы аптада хуситтер Сауд Арабиясы аумағына зымырандар атқылап, корольдікті өз бақылауындағы әуежайға соққы берді деп айыптады. Бұл төрт жылдық бітімнен кейінгі алғашқы осындай оқиға болды.
Reuters деректері бойынша, Сауд Арабиясы билігі Иран тарапынан келетін қауіптерге байыппен қарайды және Тегеран мен хуситтер арасындағы үйлестіру айтарлықтай күшейген деп санайды.
Иран мен АҚШ арасындағы шиеленіс Израиль мен Америка Құрама Штаттарының ақпан айының соңында Ислам Республикасы аумағына соққы беруінен кейін шиеленісе түсті. Жауап ретінде Тегеран қақтығыс басталғанға дейін әлемдік энергия ресурстары жеткізілімінің шамамен 20% өтетін Ормуз бұғазын жауып тастады.
18 маусымда АҚШ пен Иран өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойып, 60 күндік келіссөздерді бастады. Алайда меморандумға қол қойылғаннан кейін де тараптар бірнеше рет соққылар алмасып, 8 шілдеден бастап өзара шабуылдар іс жүзінде үздіксіз болды. Вашингтон сондай-ақ Иранға қарсы мұнай санкцияларын қалпына келтіріп, порттардың жаңа блокадасымен қорқытты.
Сарапшылардың айтуынша, егер Ормуз бұғазымен қатар Баб-эль-Мандеб бұғазы да бұғатталса, қақтығыс жаңа деңгейге шығып, әлемдік энергетика одан да ауыр сілкіністерге тап болуы мүмкін.