Загребте (AP) — Сенбі күні Хорватияда он мыңдаған адам митингке шығып, биліктің айлар бойы Еуропа одағына мүше елде ірі экологиялық апат қаупін тудырған заңсыз тасталған қауіпті қалдықтардың үлкен көлемін тазаламағанына ашуланды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Госпич қаласындағы заңсыз қалдықтар жанжалы консервативті премьер-министр Андрей Пленкович пен оның үкіметіне сын тудырып, соңғы апталарда халықтың наразылығы артып келеді.
Мәселе алғаш рет биылғы ақпан айында Хорватия полициясы мен Еуропол (ЕО-ның құқық қорғау агенттігі) қауіпті қалдықтарды заңсыз әкелу және кәдеге жаратуға күдікті 13 адамды ұстаған кезде бетін ашты. Еуропол сол кезде күдіктілер кемінде 4 миллион еуро ($4,2 миллион) заңсыз пайда тапқанын хабарлады.
Бір жылдан астам уақыт өтсе де, Госпич тұрғындары шамамен 1500 тонна қауіпті қалдықтардың қала шетінде ашық жатқанына алаңдаулы. Олардың айтуынша, бұл қалдықтар жер асты суларын уландырып, жергілікті тұрғындардың денсаулығына қауіп төндіруі мүмкін.
Митингке қатысушылар үкіметтің дереу әрекет етіп, қалдықтарды қауіпсіз жоюды қамтамасыз етуін талап етті. Олар сондай-ақ жауаптылардың жазасыз қалмауын сұрады.
Премьер-министр Пленкович бұған дейін үкімет қалдықтарды тазалау үшін қажетті қаражат бөлетінін айтқан, бірақ нақты мерзімді атамаған. Оппозиция бұл уәделерді орындалмайтын уәделер деп санайды.
Митинг ұйымдастырушыларының бірі, жергілікті эколог Иван Хорват: «Біз енді күте алмаймыз. Біздің балаларымыз осы қалдықтардың қасында өмір сүріп жатыр. Біз биліктің нақты әрекетін талап етеміз», — деді.
Тағы бір қатысушы, Госпич тұрғыны Мария Перич: «Біз қорқамыз. Бұл қалдықтар біздің денсаулығымызға қауіп төндіреді. Біз үкіметтен бізді қорғауды сұраймыз», — деп қосты.
Associated Press хабарлағандай, митинг Загребтің орталығында өтті. Полиция митингке қатысушылар санын нақты айтпады, бірақ ұйымдастырушылар он мыңдаған адам жиналғанын мәлімдеді.
Бұл оқиға Хорватиядағы қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне қоғамның назарын аударып отыр. Сарапшылар елде қауіпті қалдықтарды бақылау жүйесінің әлсіздігін атап өтеді.
Еурополдың мәліметінше, ұсталғандар қалдықтарды Италиядан әкеліп, оларды қайта өңдеуге жарамды деп көрсетіп, заңсыз түрде кәдеге жаратқан. Тергеу әлі жалғасуда.
Госпич қаласының әкімі Карло Старчевич: «Біз бұл мәселені шешу үшін үкіметпен бірлесіп жұмыс істеп жатырмыз, бірақ бізге нақты уақыт кестесі қажет. Біз айлар бойы күтеміз», — деді.
Митингке қатысушылар үкімет ғимаратына қарай жүріп, үкіметтің отставкаға кетуін талап еткендер де болды. Алайда полиция араласып, жағдай бақылауда екенін айтты.
Хорватия президенті Зоран Миланович те бұл мәселеге пікір білдіріп, үкіметтің әрекетсіздігін сынады. Ол «қалдықтарды дереу тазалау керек» деді.
Бұл жағдай Хорватияның ЕО-ға мүшелігіне де көлеңке түсіріп отыр. ЕО комиссиясы бұл мәселеге қатысты пікір білдірген жоқ, бірақ сарапшылар ЕО-ның экологиялық стандарттарын бұзу елге санкция салуға әкелуі мүмкін деп ескертеді.
Associated Press бұл оқиғаны жарыса отырып, Хорватиядағы экологиялық дағдарыстың ауқымын көрсетеді. Қалдықтардың нақты құрамы мен көлемі әлі анықталуда, бірақ жергілікті билік олардың қауіптілігін растады.
Госпич тұрғындары алдағы апталарда тағы да наразылық акцияларын өткізетіндерін ескертті. Олар үкіметтің нақты әрекетінсіз тыным таппайтындарын айтты.
Бұл оқиға Хорватиядағы билікке деген сенімнің төмендеуіне әсер етуі мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, бұл жағдай келесі сайлауда маңызды факторға айналуы ықтимал.
Associated Press хабарлағандай, митинг бейбіт өтті, ешқандай қақтығыс тіркелмеді. Полиция қоғамдық тәртіпті сақтау үшін күшейтілген режимде жұмыс істеді.
Қазіргі уақытта Хорватия үкіметі бұл мәселеге қатысты ресми түсініктеме берген жоқ. Бірақ премьер-министр Пленкович бұған дейін «мәселені шешу үшін барлық қажетті шаралар қабылданатынын» айтқан болатын.
Госпич қаласындағы жағдай Хорватияның басқа аймақтарында да экологиялық проблемалардың бар екенін көрсетеді. Экологтар елде қауіпті қалдықтардың заңсыз айналымына қарсы күресті күшейтуді талап етеді.
Associated Press бұл оқиғаны жариялай отырып, Хорватиядағы экологиялық әділетсіздікке наразылық білдірген халықтың дауысын жеткізеді. Митингке қатысушылардың талаптары нақты: қалдықтарды дереу тазалау, жауаптыларды жазалау және болашақта мұндай оқиғалардың алдын алу.