Хормуз бұғазы маңында контейнер кемесі суға батты, ал екінші жүк кемесі де батып бара жатқаны хабарланды. Бұл АҚШ-Израиль мен Иран соғысы басталғаннан бергі кеме қатынасына жасалған ирандық шабуылдардың ең күрт өсуі. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Шабуылдардың көбеюі Иранның стратегиялық су жолын толық жабуға тырысып жатқанын көрсетеді. Бұл 3 қарашада өтетін АҚШ аралық сайлауы алдында Дональд Трамптың отын бағасын төмендету әрекеттеріне кедергі жасау мақсатында жасалып отырған болуы мүмкін.
Трамп әкімшілігі Иранға қарсы соғыстың экономикалық әсерінен назарды аудару үшін Украинаның Ресей мұнай өңдеу зауыттарына жасаған шабуылдарын отын бағасының өсуіне кінәлап келеді.
Сәрсенбіде Ұлыбританияның теңіз сауда операциялары басқармасы (UKMTO) соңғы 48 сағат ішінде Хормуз аймағындағы танкерлер мен басқа да коммерциялық кемелерге қарсы дрон соққыларын қоса алғанда, кемінде бес оқиғаны тіркеді.
«Соққылардың қарқыны артты, бұл әдейі жасалғандай көрінеді», — деді теңіз қауіпсіздігі саласындағы бір дереккөз.
Сингапур туымен жүзетін GFS Pride контейнер кемесі сәрсенбіде алдыңғы күні жасалған шабуылдан кейін суға батты. Ал бөлек оқиғада Антигуа және Барбуда туымен жүзетін Cape Dao кемесі де 23 қыркүйекте снарядпен соққыға ұшырағаннан кейін бұғазға жақын жерде батып бара жатқаны хабарланды, деді теңіз қауіпсіздігі дереккөздері.
Иран GFS Pride кемесін меңзеп, жүк кемесі бұғаз арқылы рұқсатсыз өткелмен жүріп бара жатқанда теңіз минасына соғылып, суға батқанын мәлімдеді.
Мемлекеттік теледидар Иранның Ислам революциясының сақшылар корпусының (IRGC) мәлімдемесіне сілтеме жасап, кеме «заңсыз және қауіпті бағытпен» жүріп бара жатқанда минаға соғылғанын хабарлады.
Суда қисайып, қалың түтін шығарып жатқан бейнесі көрсетілген аты аталмаған кеме 2 500 контейнер тасымалдаған, делінген хабарламада.
Алайда UKMTO екі кеменің де анықталмаған снарядтардан зардап шеккенін болжады, бұл Тегеранның мәлімдемесіне күмән туғызады.
Иран кемелерге оның рұқсатынсыз бұғаздан өтуге бірнеше рет ескертті. АҚШ әскери күштері кемелерді Оман жағалауына жақынырақ бағытпен су жолы арқылы өткізіп келеді.
UKMTO мониторингіне сәйкес, аймақтағы кемелер соңғы күндері қарқынды шабуылдар сериясын хабарлады, тек жексенбіде алты кемеге шабуыл жасалды.
Financial Times талдауы бойынша, 11 қазанға дейінгі екі аптада 24 кеме соққыға ұшырады. Соққыға ұшыраған кемелердің үшеуі тазартылған энергия өнімдерінің танкерлері, ал тағы екеуі шикі мұнай танкерлері болды.
Иран шабуылдарының қарқынының артуы бұғаз арқылы мұнай жеткізілімінің күрт төмендеуіне әкелген сияқты. Тегеран Конгресстің бақылауын шешетін АҚШ аралық сайлауы алдында кемелерге соққы бере алатынын көрсетуге бел буды.
Трамп Иранға соғыс бастағаннан бері АҚШ-тағы отын бағасы шамамен 70%-ға өсті, ал Республикалық партия сайлауда жазаланудан қорқып отыр.
Екі ирандық шенеуніктің айтуынша, Иран жақында өз шектеулерін бұзды деп санаған кемелерге қарсы жаңа тактикаларды қолдана бастады. Стратегия шабуылдардың түрін де, қарқынын да өзгертуді қамтыды, оның бір мақсаты — АҚШ дауыс беруінің нәтижесіне әсер ету, деді олар.
«Мақсат — АҚШ пен оның одақтастарының әлемдік мұнай бағасын төмендету әрекеттеріне кедергі жасау», — деді екі шенеуніктің бірі Reuters агенттігіне.
Жаңа стратегияны қабылдау туралы шешім Иран басшылығының ең жоғары деңгейінде қабылданып, елдің билік жүйесі бойынша толық үйлестірілген, деп қосты шенеуніктер.
Аты-жөнін атамау шартымен сөйлеген АҚШ әскери шенеунігі Тегеранның тактикасын бір маңызды тұрғыдан өзгерткенін растады. АҚШ Иранның радиолокациялық мүмкіндіктерінің көп бөлігін жойғаннан кейін, IRGC американдық әскери кемелерді қоса алғанда, ықтимал нысандарды анықтау үшін шағын қайықтардағы қарусыз бақылаушыларды қолдана бастады, деді шенеунік.
Өткен аптада бұрын хабарланбаған оқиғада АҚШ әскери күштері ирандық бақылаушылар дау (dhow) кемесінен жұмыс істеп, IRGC-ге нысандарды хабарлап жатқанын анықтады, деді шенеунік. АҚШ күштері кемеге қарсы шығып, ондағы адамдарға кемені тастап кетуді бұйырды, содан кейін оны жойды. Шығын болған жоқ, деді АҚШ шенеунігі.