БҰҰ (AP) — Human Rights Watch және тағы үш құқық қорғау ұйымы сейсенбіде Трамп әкімшілігінің Халықаралық қылмыстық сотқа (ХҚС) қарсы науқанына қарсы сотқа шағымданды. Олардың пікірінше, ХҚС судьялары мен прокурорларына қарсы санкциялар адамзатқа қарсы ең ауыр қылмыстар үшін жауаптыларды сотқа тарту мүмкіндігін әлсіретеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Нью-Йорктің Оңтүстік округінің сотына берілген шағымда президент Дональд Трамптың өткен жылы Гаагадағы қылмыстық сотқа қарсы шығарған атқарушы бұйрығы және БҰҰ-ның адам құқықтары жөніндегі сарапшысы мен үш палестиналық құқық қорғау ұйымына қарсы АҚШ санкциялары «халықаралық әділетке ашық заңсыз шабуыл және оны жою керек» деп көрсетілген.
Бұл сот ісі — Трамп әкімшілігінің халықаралық құқықты бұзуға және әлемдегі үкіметтердің жазасыз қалуына қарсы күреске кедергі жасау әрекеттеріне қарсы ұйымдардың соңғы қарсылығы.
«Көптеген жетекші адам құқықтары мен гуманитарлық ұйымдардың Трамптың заңсыз атқарушы бұйрығына қарсы бірігуі оның ауыр қылмыстарға жауаптыларды әділет алдына тартуға арналған азаматтық қоғам ұйымдарына келтіріп жатқан кең ауқымды зиянын көрсетеді», — деді талапкерлердің жетекші адвокаты Foley Hoag LLP фирмасының өкілі Эндрю Левенштейн.
Топтардың мәлімдеуінше, ХҚС-қа қарсы қаржылық және құқықтық санкциялар оларды «АҚШ Конституциясының Бірінші және Бесінші түзетулеріне және Діни бостандықты қалпына келтіру туралы заңға қайшы келетін адам құқықтары мен құқықтық жұмыстардың кең ауқымын қысқартуға» мәжбүр етті.
Сот ісіне қосылған басқа ұйымдар: American Friends Service Committee, Center for Constitutional Rights және Open Society Institute.
Халықаралық трибуналдың күшін сақтау әрекеттері ХҚС-қа үлкен қысым жасалып жатқан кезде жүріп жатыр, оның ішінде ішкі және 120-дан астам мүше мемлекеттер тарапынан. Өткен жылы АҚШ санкцияларына ұшырағандардың қатарында ХҚС-тың бас прокуроры болған Карим Хан да бар. Ол өткен айда қызметінен босатылған, бұған дейін оған қатысты жыныстық зорлық-зомбылық туралы айыптаулар екі жыл бойы талқыланған еді.
Трамп әкімшілігі Хан мен тағы он екі ХҚС қызметкеріне қарсы санкцияларды соттың Газадағы соғысқа қатысты Израильдің жоғары лауазымды тұлғаларына, оның ішінде премьер-министр Биньямин Нетаньяхуға қатысты ордерлер шығаруына және Ауғанстандағы АҚШ әскери қызметкерлеріне қатысты тергеулерге жауап ретінде енгізген болатын.
Содан бері АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио АҚШ «Халықаралық қылмыстық соттың АҚШ егемендігіне төнетін қаупін жою үшін кең ауқымды науқан» бастайтынын мәлімдеді.
Өткен айдағы бейнеүндеуінде Рубио АҚШ мүше мемлекеттерді институттан шығуға қысым жасайтынын, сотпен жұмыс істейтін ұйымдарға санкция салатынын және қызметкерлердің АҚШ-қа сапар шегуіне тыйым салатынын айтты. Ол сондай-ақ «АҚШ қауіпсіздік қолшатырының артықшылықтарын пайдаланатын» елдерді соттың АҚШ азаматтарына қатысты юрисдикциясын қабылдамауға шақыратынын қосты.
Рубионың мәлімдемелері мен Ханның қызметтен босатылуынан кейін АҚШ-пен одақтас Венесуэланы қоса алғанда, бірнеше ел соттан шығатынын жариялады.