1726 жылдың наурызында ирландиялық діни қызметкер Лондонға барып, қолжазбаны түн жамылып баспагерге жеткізуді ұйымдастырды. Дублиндегі Әулие Патрик соборының деканы өзінің романы қиындық туғызатынын біліп, оны анонимді түрде жариялағысы келді. Оның есімі Джонатан Свифт, ал әңгіме «Әлемнің бірнеше шалғай елдеріне саяхат» деп аталды. Бұл сатиралық туынды сол жылдың қазанында жарық көрді және 300 жылдан кейін «Гулливердің саяхаты» деген атпен кеңінен танымал. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Кітап бірден сенсацияға айналып, грузин дәуірінің менмендігін әшкереледі және аудармалар, балаларға арналған нұсқалар, комикстер мен фильмдер арқылы танымал мәдениетке енді. Мерейтой қазір Свифттің альма-матері — Дублиндегі Тринити колледжінде және Ирландияның түкпір-түкпіріндегі іс-шараларда атап өтілуде.

Көрмелер, фестивальдер, семинарлар, өнер байқаулары мен шеберлік сабақтары Свифттің жауһар туындысының шығу тегін, оның феминистік тұрғыдан қайта баяндалуын және жасанды интеллекттің бір түріне тәуелді қоғамды пайғамбарлық түрде бейнелеуін зерттейді.

«Лемюэль Гулливердің Лилипут еліне алғашқы саяхаты бүгінгі көрерменге ең танымалы», — деді Тринитидегі көрменің тең кураторы, кітапханашының көмекшісі Стефани Брин. «Алайда бұл көрме көрермендерді Гулливер кездескен барлық жерлерге — Лилипут, Бробдингнег, Лапута және одан әрі Хуйхнхнмдер еліне саяхатқа шығарады».

Желтоқсанға дейін жалғасатын және онлайн қолжетімді көрме университеттің «Гулливердің саяхатының» жүздеген басылымдары мен танымал нұсқаларының жинағына сүйенеді, оның ішінде ойылған иллюстрациялар, көлемді кітаптар, 1976 жылғы Marvel комиксі және 1761 жылы басылған қысқартылған нұсқаның сақталған жалғыз көшірмесі бар.

Гулливердің әйелі Мэридің дауысы, ол үйде «жүкті» күйінде қалып, күйеуінің ашулы оралуына дейін назардан тыс қалады, Элисон Феллдің «Лилипут қожайыны» және Лорен Чейтердің «Гулливердің әйелі» сияқты заманауи шығармалар арқылы елестетілді, деді ағылшын тілі профессоры және көрменің тең кураторы Айлин Дуглас.

Гулливердің өнер мен ғылымға арналған ұшатын арал Лапутадағы тәжірибесі біздің дәуіріміздің технологияға қатысты алаңдаушылығымен үндеседі, деді Дуглас. Оның тұрғындары қиярдан күн сәулесін алуға және сымдар, тұтқалар мен қағаздан жасалған «қозғалтқыш» арқылы білім алуға тырысады, ол философия, поэзия және математика туралы трактаттарды «данышпандықтың немесе оқудың ең аз көмегінсіз» шығара алады.

Лаггнагг корольдігінде Гулливер алдымен сиқырланып, содан кейін өлмейтін, бірақ мәңгілік қартайып, ауыра беретін Струльдбругтар нәсілінен қорқады.

Сәрсенбіде Тринитиде өнердің билікке қарсы тұрудағы рөлі және Гулливердің адамдық менмендік пен ғылыми тәкаппарлыққа шабуылдары туралы панельдік пікірталас өтеді. Соборда балалар хоры композитор Шон Доэртидің туындысының премьерасын орындайды, сонымен қатар орган концерттері мен Свифт зерттеушісі Брендан Туомидің оқуындағы «Гулливердің саяхатынан» үзінділер ұсынылады. Арма графтығындағы Робинсон кітапханасында көрме мен дәрістер сериясы желтоқсанға дейін жалғасады.

1667 жылы дүниеге келген Свифт Ирландия шіркеуіндегі қызметтерді өзінің қатал сатирасының негізін қалаған памфлеттер мен эсселермен ұштастырды, оның ішінде ирландиялық кедейлердің жағдайын жеңілдету үшін олардың балаларын байларға тамақ ретінде сатуды ұсынған «Қарапайым ұсыныс» бар.

Ол «Гулливердің саяхатын» Дублинде және Мит графтығындағы поместьеде жазды, онда өте ұзын және өте кішкентай ферма жұмысшылары әңгімеге шабыт берді деп айтылады.

Лилипутте кеме апатына ұшыраған Гулливер қайнатылған жұмыртқаның қай жағын жару керектігі туралы дауда бәсекелес корольдікке қарсы соғысып жатқан ұсақ тұрғындарды табады — бұл Еуропаның конфессиялық қақтығыстарына сатира. Гулливер Блефуску флотын басып алып, Лилипут сарайындағы өртті оған зәр шығару арқылы сөндіреді.

Бробдингнегте алыптар арасында қамалып қалған Гулливердің «өз туған елі» туралы әңгімелері оның азғындығы мен қатыгездігін аңғартпай ашады, бұл Бробдингнег билеушісін адамзатты «табиғат жер бетінде жорғалауға жіберген ең зиянды кішкентай жиіркенішті жәндіктер нәсілі» деп масқаралауға мәжбүр етеді.

Свифттің баспагері Бенджамин Мотт авторының кім екенін білмеді, бірақ кітаптың табысы мен Свифттің әдеби беделі көпшілікке болжауға мүмкіндік берді, деді Дуглас. «Адамдар оның кім екенін біртіндеп білді».