Google компаниясы пайдаланушылардың геолокациялық деректерін өңдеу тәртібіне байланысты 400 млн еуродан астам айыппұл төлейтін болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Айыппұлды Ирландияның Деректерді қорғау комиссиясы (DPC) салды. Оған бірнеше еуропалық тұтынушылар ұйымдарының Google пайдаланушылардың әр қадамын бақылап отырды деген шағымдары себеп болған. DPC тергеуі 2018 жылы Норвегияның тұтынушылар агенттігі жүргізген зерттеуге байланысты басталған. Онда геолокациялық деректер діни сенімдерді (ғибадат орындарын бақылау арқылы), саяси көзқарастарды (мысалы, пайдаланушының демонстрацияларға барғанын білу), денсаулық жағдайын (ауруханаға барғанын білу) және жыныстық бағдарын (белгілі бір барларға барғанын білу) анықтай алатыны айтылған.
DPC тергеуді алты жыл бұрын бастап, Google-дің геолокациялық деректерді пайдалануына заңды негізі бар-жоғын анықтауға кіріскен. Тергеу нәтижесінде Google пайдаланушылары өздерінің орналасқан жері жарнамалар арқылы әсер ету немесе денсаулығы мен қызығушылықтары туралы мәліметтер жинау үшін пайдаланылып жатқанын білмеуі мүмкін екені анықталды.
«Геолокациялық деректер — бұл орналасқан жерді бақылау арқылы өңделетін жеке деректердің бір түрі. Ол Google жинаған немесе өңдеген деректерді қамтиды, олар жеке адамның орналасқан жерін анықтауға мүмкіндік береді», — деді DPC комиссарының орынбасары Грэм Дойл.
«Геолокациялық деректер адамдарға пайда да, зиян да әкелуі мүмкін. Ол онлайн қызметтердің пайдалылығын айтарлықтай арттыра алады, бірақ сонымен бірге адам туралы көп ақпаратты, соның ішінде жеке сипаттағы мәліметтерді аша алады», — деп қосты Дойл.
DPC шешіміне жауап ретінде Google өкілі: «Бұл іс содан бері жаңартылған тарихи саясаттарға қатысты. 2019 жылдан бастап біз тәжірибемізді айтарлықтай дамытып, геолокациялық деректерді басқаруды жеңілдететін сенімді құралдарды іске қостық», — деді.
Еуропалық тұтынушылар ұйымы (BEUC) шағымын Норвегияның тұтынушылар агенттігі Forbrukerrådet жүргізген зерттеуге негіздеді. Онда Google «орналасқан жер тарихы» мен веб- және қолданба белсенділігін қосулы ұстау үшін «түрлі айла-шарғыларды» қолданғаны айтылған.
«Бүгін онлайн құқықтарымызды қорғау жолындағы маңызды кезең. Адамдар өздері келісіп отырған нәрсені алдаусыз және олар ешқашан жасамайтын таңдауға мәжбүрлемей түсінуі керек», — деді Норвегиялық тұтынушылар кеңесінің цифрлық саясат жөніндегі директоры Финн Мирстад.
BEUC геолокациялық деректерді «тұтынушыларды бақылаудың ең инвазивті түрлерінің бірі» деп атады. BEUC бас директоры Агустин Рейна шешімді құптай отырып, «бұл қорытындыға келу үшін қажет уақыт бұзушылықтың ауырлығына пропорционалды емес» деп, «кешіктірілген құқық қолдану ешқандай құқық қолданбағанмен бірдей зиянды болуы мүмкін» деп мәлімдеді.
DPC тергеуі 2018 жылғы 25 мамыр мен 2020 жылғы 4 ақпан аралығындағы «веб- және қолданба белсенділігін», «орналасқан жер тарихын» және «орналасқан жер дәлдігін» қарастырды.
403 млн еуро айыппұл сала отырып, DPC Google-ге алты ай ішінде өз өңдеуін ЕО-ның Жалпы деректерді қорғау регламентіне (GDPR) сәйкес келтіруді бұйырды. Бұл — ЕО-дағы штаб-пәтері Ирландияда орналасқан барлық американдық технологиялық алыптарға ЕО аумағында жауапты ирландиялық реттеушінің салған төртінші ірі айыппұлы. Бұған дейін ол Meta-ға 1,2 млрд еуро, TikTok-қа 530 млн еуро және Instagram-ға (ол да Meta-ға тиесілі) 405 млн еуро айыппұл салған.
Дойл: «GDPR ЕЭА бойынша жеке деректерді жоғары деңгейде қорғауды қамтамасыз етеді және жеке деректерді өңдеу заңды, әділ және ашық түрде жүзеге асырылуы керек. Google-дың осы тұрғыдағы сәтсіздіктері салдарынан адамдар өздерінің орналасқан жері, мысалы, жарнамалар арқылы әсер ету немесе қызығушылықтарын анықтау үшін пайдаланылып жатқанын білмеуі және жеке деректеріне бақылауды жоғалтуы мүмкін еді. Пайдаланушылардың геолокациялық деректерін қажетті мерзімнен ұзақ сақтау бұл бақылау жоғалтуын одан әрі ушықтырды», — деді.
Google-ге қатысты тағы үш ірі ауқымды міндетті тергеу жүргізіліп жатыр, олардың барлығы да соңғы кезеңінде тұр.