Әр қыста Оңтүстік Австралия жағалауының бір бөлігінде гигант каракатицалардың әлемдегі ең ірі көбею оқиғасы өтеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Кейбір жылдары жүздеген мыңдаған эндемикалық теңіз түрлері жыл сайынғы көбею маусымына жиналып, таяз суларға түрлі-түсті пішіндерін әкеліп, мыңдаған сүңгуірлерді тартады. Бірақ биыл қатысушылар саны рекордтық төмен болды, бұл түрдің "апатты құлдырауы" туралы алаңдаушылық тудырды.
Осы айда жарияланған ресми деректер бойынша, биыл көбеюге небәрі 1 811 каракатица келген, бұл былтырғы 63 000-нан 97%-ға төмен. Штат үкіметі бұл күрт төмендеуге 18 айдан астам уақыт бойы жағалаудағы улы балдырлар гүлденуі себеп болуы мүмкін дейді. Төмен көрсеткіштер түрді жойылып бара жатқандар тізіміне енгізу туралы ұсыныстар тудырды.
Ересек каракатицалар әдетте көбеюден кейін өледі, сондықтан әр көбею маусымы түрдің болашағы үшін маңызды. Алайда соңғы айларда небәрі 440 жұмыртқа саналған, ал әдетте миллиондаған жұмыртқа салынады.
28 жастағы Мэнни Кац Оңтүстік Австралияның Су және қоршаған орта департаментінің (DEW) тапсырмасы бойынша өткен айда жағалауда төрт сүңгуірдің бірі болып, жыл сайынғы көбею оқиғасын бақылаған. "Каракатицалардың саны аз болғандықтан, DEW жағалаудағы жұмыртқалардың санын бағалау үшін шығуды жөн көрді, бұл келесі жылы популяцияның қандай болатынын түсінуге көмектеседі", - деді ол.
Шілде айындағы екі күн ішінде оның командасы сегіз сағаттық сүңгуір жасап, жартастардың астындағы жұмыртқаларды санады. "Сегіз шақырым жағалауда әдетте миллиондаған жұмыртқа болуы керек", - деді ол, өйткені әр аналық ондаған жұмыртқа сала алады және әдетте ондаған мыңдаған дарақтар көбеюге келеді. "Біз қолымыз жеткен әрбір тастың астын қарадық, бірақ небәрі 440 жұмыртқа таптық".
Кацтың айтуынша, ересек каракатицалар небәрі 12-18 ай өмір сүреді, "сондықтан бір көбею маусымының табысы келесі жылғы популяцияны анықтайды". "Қазіргі жағдайда, жағалауда жұмыртқалардың аздығы соншалық, популяцияның қалпына келе алатынын білмейміз", - деді ол.
Бұл түрдің болашағы үшін нені білдіретінін айту әлі ерте, бірақ Кац: "біз бұл жылдың апатты құлдырау болғанын келесі бір-екі жылда білеміз" деді. Оның командасы сүңгуір кезінде ересек каракатицалардың санын да бақылап, ондаған мың болуы керек жерде он шақтысын көргенін, олардың мінез-құлқы өзгергенін айтты. "Биыл олардың бәрі қорқақ болып, тастардың астына тығылды. Қазір каракатицалар аз болғандықтан, оларда сан жағынан күш жоқ".
Кац биылғы қыстағы төмен сандарға таң қалмағанын, өйткені Оңтүстік Австралияда өткен жылдың наурызынан бері улы балдырлар гүлденуінің жойқын әсері байқалғанын айтты. Балдырлар гүлденуі - су жүйелерінде балдырлар популяциясының тез өсуі - табиғи құбылыс, бірақ ол мұхиттың жылуы, теңіз жылу толқындары және қоректік заттардың ластануынан туындайды, бәрі де климаттың өзгеруінен күшейеді. "Біздің теңіз тіршілік ету орталары соңғы бір жарым жылда жойылып жатыр... бұл біздің теңіз экожүйелеріміздің үлкен қиындықта екенін көрсететін көрсеткіш - көмір шахтасындағы канарейка", - деді ол.
Өткен жылғы көбею маусымына балдырлар гүлденуі әсер етпеген, өйткені оның әсері әлі Cuttlefish Coast-қа жетпеген, бірақ өткен жылдың соңынан бастап аймақта улы балдырлардың шағын концентрациясы анықталған. Бұл әсіресе алаңдатарлық, өйткені каракатицалар, сегізаяқтар мен кальмарлар сияқты басқа цефалоподтар улы балдырларға өте осал.
Great Southern Reef Foundation негізін қалаушы Стефан Эндрюс гигант австралиялық каракатицаны жойылып бара жатқан түр ретінде тізімге енгізуді сұрап отыр, өйткені балдырлар гүлденуі мен келесі ұрпаққа әсерінен "апатты құлдырау" байқалуда. "Зиянды балдырлар гүлденуі - бұл негізгі ықтимал түсініктеме және ол ықпал еткен сияқты, бірақ қолда бар дәлелдер оның бүкіл құлдырауға себеп болғанын нақты айтуға мүмкіндік бермейді", - деді ол. Оның айтуынша, ересектердің аздығы мен көбею белсенділігінің төмендігі популяцияға кіретін жас дарақтардың санының өте төмен болуына әкелуі мүмкін. "Бұл келесі көбею маусымын ерекше қиын етеді".
Оңтүстік Австралияның Бастапқы өнеркәсіптер және аймақтар департаментінің өкілі каракатица популяциясы қоршаған орта жағдайларына байланысты "табиғи түрде өзгеріп отыратынын" айтты.