Испания мен Гибралтар арасындағы шекара бақылауы жойылып, 1908 жылдан бері тұрған темір қақпа алынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Брекситтен кейінгі келісім 15 шілдеде түнгі 12:00-де күшіне еніп, Батыс Еуропадағы соңғы шекара қақпасының алынуына әкелді. Келісім тұрғындар, туристер және күн сайын британдық шетелдік аумаққа өтетін 15 000 испандық жұмысшы үшін шекаралық тексерулерді жояды.
Келісімге Брюссельде 14 шілдеде қол қойылып, Ұлыбритания, Испания, Гибралтар және ЕО арасындағы төрт жылдан астам келіссөздерді аяқтады. Ол шекара бақылауын және кедендік тексерулерді жойып, еркін өтуді қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, Испанияға Гибралтар әуежайы мен портында Шенген бақылауын жүргізу жауапкершілігі берілді.
Гибралтар 1713 жылы Утрехт келісімі бойынша британдық тәжге берілген. Аумақта 40 000-ға жуық адам тұрады және ол күн сайын 15 000 испандық жұмысшыға тәуелді. Бұрынғы жүйе бойынша шекарада ұзын кезектер пайда болды, әсіресе Мадрид пен Лондон арасындағы шиеленіс кезінде.
Испанияның сыртқы істер министрі Хосе Мануэль Альбарес келісімді «тарихи келісім» деп атады. «Біз ұзақ келіспеушілік кезеңін аяқтап, үш ғасырдан кейін бөлек өмір сүрген екі халықтың қол алысуына жол аштық», - деді ол.
Гибралтардың бас министрі Фабиан Пикардо келісім аумақтың британдық егемендігіне әсер етпейтінін атап өтті. «Біз кім екенімізден бас тартпай, британдық егемендігімізді бұзбай және Гибралтарды анықтайтын конституциялық қорғауды әлсіретпей осы сәтке жеттік», - деді ол.
Ұлыбританияның Еуропа істері жөніндегі министрі Стивен Доути келісімге қол қоюды «өте ерекше сәт» деп атады. Еуропалық комиссар Марош Шефчович «күн сайын Испания мен Гибралтар арасында өтетін 15 000 адамға ортақ гүлдену және енді кедергі жоқ» деп тост көтерді.
Келісім бойынша Гибралтар ЕО-ның Шенген еркін жүру аймағының де-факто бөлігіне айналады. Британдықтар аумаққа ұшқан кезде ЕО-ның жаңа кіру/шығу жүйесінен (EES) өтуі керек, бұл кейбір әуежайларда ұзын кезектер тудырды. Пикардо осындай кезектер болуы мүмкін деп алаңдайтынын айтты.
Испания премьер-министрі Педро Санчес 15 шілдеде Ла-Линеа-де-ла-Консепсьон шекара қалашығына барып, шекара қақпасының соңғы бөлігінің алынуын куәландырды.
Испания бұрыннан жоғалтқан аумағын қайтаруға ұмтылды. 2016 жылғы Брексит референдумы кезінде Испанияның консервативті үкіметі бірлескен егемендікті ұсынған болатын. Бұл ұсыныс Гибралтар мен Лондон тарапынан қабылданбады. Гибралтар тұрғындарының 96,6%-дан астамы ЕО құрамында қалуға дауыс берді.
1969 жылы испан диктаторы Франсиско Франко Гибралтар жаңа конституцияны бекіткеннен кейін құрлық шекарасын жабуға бұйрық берді. Отбасылар ажырап, мыңдаған испандықтар жұмысынан айырылды. Шекара 1982 жылға дейін қайта ашылмады.