Ғалымдар Цицеронның ізімен жүріп, жағымды әңгіменің айқын белгісін тапты. Олардың айтуынша, өзара қанағаттанарлық сұхбаттың сыры — «қызғылт шудың» жеткілікті мөлшері. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Шудың түсі физиктерді тілшілерге қарағанда көбірек қызықтырады, бірақ АҚШ-тың Нью-Гэмпшир штатындағы Дартмут колледжінің зерттеушілері бұл ұғым жақсы әңгіменің неден құралатыны туралы жаңа түсінік беретінін анықтады.

Зерттеудің бірінші авторы Кэтрин О'Нилл: «Физикада адамдар қызғылт шуды хаостың шетінде өмір сүретін нәрсе ретінде сипаттайды, онда сіз тұрақты нүктеде қала аласыз, бірақ мәңгі сол жерде қамалып қалмайсыз», — деді.

«Бұл әңгіме үшін ерекше керемет, өйткені сіз бір жерде бір-біріңізді шынымен тануға, тақырыпты түсінуге жеткілікті ұзақ қала аласыз, бірақ ол ескірген кезде сол жерде қамалып қалмайсыз», — деп қосты ол.

Зерттеушілер бейтаныс адамдар арасындағы 1000-нан астам әңгімені талдап, кейін оларға әңгіме туралы сұрақтар қойды. Олар әңгімелерде қызғылт шу көбірек болған сайын, адамдар әңгімеден көбірек ләззат алатынын, сөйлесуді жалғастырғысы келетінін және байланыстың күштірек екенін сезінетінін анықтады.

Бұл әсер бейтаныс адамдардан тыс жерде де қолданылатынын тексеру үшін зерттеушілер достар арасындағы олардың қалыптастырушы тәжірибелері туралы әңгімелерге ұқсас талдау жүргізді. Тағы да қызғылт шу көбірек болған сайын, ләззат алу да көбірек болды.

Бұл әсердің нақты өмірде де салдары болды. Ғалымдар жылдам танысу әңгімелеріне көз салғанда, қызғылт шудың көптігі қай жұптардың екінші кездесуге баратынын болжайтынын анықтады. Толық мәліметтер Science Advances журналында жарияланды.

Зерттеушілердің айтуынша, тамаша әңгіменің неден құралатынын анықтау өте қиын. Мақаласының басында батыл мәлімдеме жасаған авторлар: «Жақсы әңгіме порнографияға ұқсайды — оны анықтау қиын, бірақ көргенде білеміз», — деп жазды.

Ауызекі тілде адамдар «синхронда» болу туралы айтады, бірақ бұл метафора бір нәрсені жіберіп алады, — деді мақаланың аға авторы, нейробиолог доктор Эмили Финн. «Синхронда болу өте зеріктіретін болуы мүмкін», — деді ол. Адамдар бір-бірінің сөздерін қайталап, бір тақырыпты айналдыра отырып, синхронда болуы мүмкін. Олар қатты зерігуі әбден мүмкін.

Зерттеуде ғалымдар әңгімелерді алып, әр жағын MPNet деп аталатын жасанды интеллектке енгізді. Бағдарлама әңгіменің әр кезегін мағына, тон және контекст сияқты аспектілерді қамтитын 768 түрлі критерий бойынша бағалады. Бұл ғалымдарға әңгімелердің уақыт өте келе қалай өзгеретінін сандық түрде анықтауға мүмкіндік берді.

Адамдар жаңа айтылғанды түсінбеген кезде әңгімелер ақ шу көрсетеді: әңгіме әр жерге секіруі мүмкін немесе басқа адамның жауаптарына мән бермейтін адам басым болуы мүмкін. Басқа әңгімелерде қызыл шу болуы мүмкін, ол адамдар бір-бірінің тілін қайталап, әңгімедегі қалыпты жағдайға түскенде пайда болады.

Қызғылт шу осылардың арасында жатыр: тұрақтылық пен икемділікті теңестіретін әңгімелік «алтын орта». Адамдар тақырыпты зерттегенде синхрондалады, содан кейін жаңа идеяларды тартқанда бір-бірінен алшақтайды, содан кейін оларды зерттеу үшін қайтадан жақындайды.

Әңгіменің қызғылттығы қатысушыларға байланысты, бірақ О'Нилл бұл дағдыны үйренуге және дамытуға болады деп күдіктенетінін айтты. Зерттеу аясында топ екі жүргізуші жүргізетін подкасттарды талдап, олардың әңгімелерінің қызғылттығы алғашқы 50 эпизодта артқанын анықтады.

Лондон экономика мектебінің әңгіме талдаушысы профессор Элизабет Стокоу зерттеушілерді «көбірек ұқсастық жақсырақ» деген идеядан асып түскені үшін мақтады. Бірақ әңгіменің жағымды болуын сұрау мәселенің мәнін жіберіп алу қаупін тудырады, деп қосты ол.

«Бір қызықты зерттеу бар: әкесі мен тұрғын үй күтімінде тұратын оқу қабілеті шектеулі жас қызы телефон арқылы ұзақ қоштасады, ал аяқталуы ауыр және мұңды», — деді ол. «Әңгімелерді «жағымды» деп бағалауға дейін қысқарту қансыз болып көрінуі мүмкін, өйткені өміріміздегі ең маңызды әңгімелердің көбі осындай».