Германияның сегіз жерінің премьер-министрлері канцлер Фридрих Мерцті қолдап мәлімдеме жасады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Барлығы Мерцтің Христиан-демократиялық одағына (CDU) кіретін премьерлер партиядағы сенімді қалпына келтіру «кадрлық пікірталастарда емес, тыңдау мен саяси іс-қимылда» екенін жазды.
Мерц бұл қызметте небәрі 16 ай отыр. Ол рейтингінің төмендігіне тап болып отыр, ал иммиграцияға қарсы, оңшыл радикалды «Германия үшін балама» (AfD) партиясы күшейіп келеді. Бұл оның сайлаудағы ауыртпалық болуы мүмкіндігі туралы сұрақтар туғызып отыр.
Ол қызметін жалғастыруға уәде берді, алайда жексенбідегі тағы екі жергілікті сайлау оның көшбасшылығына басты сынақ ретінде қарастырылып отыр.
«Kanzlertausch» — «канцлерді ауыстыру» туралы қауесеттер бірнеше айдан бері айтылып жүр. Бірақ қыркүйек айының басында консервативті CDU шығыстағы Саксония-Анхальт жерінде AfD-ден қалыс қалып, екінші орынға түскеннен кейін олар күшейе түсті.
AfD 43,8% дауыс жинады, ал CDU 17,2%-ға құлдырады. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан бергі тарихта оңшыл радикалды партияның Германия жерін бақылауға жақындаған алғашқы жағдайы.
Оған абсолюттік көпшілікке жету үшін әлі үш орын жетпейді, ал ірі партиялар AfD-мен коалицияға кірмейді. Дегенмен ол азшылық үкіметін құруға әрекеттенуі мүмкін.
Жеңілістен кейін Мерц шабуылға шығып, Ресеймен қарым-қатынасты қалпына келтіргісі келетін AfD-ні «бұзушы күш» деп сипаттады. Оның айтуынша, партияның көші-қон саясаты білікті жұмысшыларды «этникалық тазартуға» әкеледі.
AfD бұл сөздерге жауап ретінде канцлерге «негізсіз» және «жиіркенішті» деп атаған мәлімдемелері үшін жала жабу туралы шағым түсіретінін мәлімдеді.
Канцлердің өткір қарым-қатынас стилі мен жеке танымалдылығының төмендігі оның Германия мен CDU-ге көшбасшы болу мүмкіндігіне күмән туғызып отыр. Bild басылымының соңғы сауалнамасы бойынша, оны осы қызметке лайықты деп тек 14% адам санайды.
Алайда CDU-нің сегіз жер премьері «қазір бұрынғыдан да көбірек Германияның саяси кеңістігі тұрақтылыққа мұқтаж» деп жазды.
«Біздің еліміз Бундестагта өз көпшілігі бар тұрақты және тиімді федералды үкіметке әрі қарай мұқтаж болады», — деді Шлезвиг-Гольштейн, Саксония, Гессен, Рейнланд-Пфальц, Саксония-Анхальт, Тюрингия, Берлин және Солтүстік Рейн-Вестфалия жерлерінің басшылары.
Бұған дейін Бавария премьері және CDU-нің апалы-сіңлілі партиясы CSU-нің жетекшісі Маркус Зёдер де Мерцті қолдаған болатын.
Reuters ақпарат агенттігіне аты аталмаған партиялық дереккөз CDU шенеуніктері жексенбіде Берлин мен Мекленбург-Алдыңғы Помераниядағы жергілікті сайлау нәтижелеріне партияның жауабын үйлестіру үшін жиналатынын айтты. Бұл жерлерде AfD одан әрі табысқа, ал CDU одан әрі шығынға ұшырауы мүмкін.
Алайда Германия астанасындағы сайлау Саксония-Анхальттағыдай бір жақты емес. Сауалнамаларға сәйкес, CDU мен Die Linke (Солшылдар) бірінші орын үшін таласып жатса, AfD мен Жасылдар олардан қалыс қалмайды.
Мекленбург-Алдыңғы Померанияда сауалнамалар AfD-ні орталық-солшыл SPD-ден алда көрсетіп отыр, бірақ ол абсолюттік көпшілікке жетпейді.
Мерц үшін ең нашар сценарий — CDU Берлинде биліктен айырылып, Мекленбург-Алдыңғы Померания парламентінде тіпті өкілдік етуге жеткілікті дауыс жинай алмауы.
Ұлыбританиядан өзгеше, Германия өз көшбасшысын мерзімінен бұрын ауыстыруға онша бейім емес. Теориялық тұрғыдан Мерцті отставкаға кетуге мәжбүрлеуге немесе сенімсіздік вотумын қоюға болады, бірақ көпшілік мұндай нәтижені екіталай деп санайды.
CDU ішінде әзірге ешкім Мерцке қарсы шығуға дайын екенін айтқан жоқ. Алайда оның болашағы туралы қауесеттер бірнеше есімді — соның ішінде Зёдерді, Солтүстік Рейн-Вестфалия премьері Хендрик Вюстті және Германияның ішкі істер министрі Александр Добриндтті — ықтимал мұрагерлер ретінде атауға әкелді.
Мерц ресми түрде канцлер болып тағайындалмай тұрып-ақ 500 млрд еуро (547 млрд доллар; 420 млрд фунт) көлеміндегі ауқымды қорғаныс инфрақұрылымы қорына қолдау жинай алды. Оның ашық сөйлеу стилі мен еуропалық қауіпсіздікке назар аударуы оған әлем сахнасында мақтау әкелді.
Бірақ ол CDU жетекшісі болу үшін үш әрекет жасады, содан кейін SPD-мен коалициялық келісім арқылы техникалық тұрғыдан жеткілікті дауысқа ие бола тұра, канцлер болу үшін алғашқы дауыс беруде жеңіліс тапты. Бұл соғыстан кейінгі Германия тарихындағы алғашқы жағдай еді.
Бұл оның өз қатарындағылардың да қолдауына ие болуда қиналатынын және ұзақ уақыт аңсаған қызметінен оңай бас тартпайтынын көрсетеді.