Германия прокурорлары 105 жастағы ер адамды Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі нацистік тұтқындар лагерінде бірнеше адам өлтіруге қатысқаны үшін тергеп жатыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Күдікті Германияның солтүстік-батысындағы Сеннедегі Stalag 326 VI K лагерінде күзетші болған деп айыпталуда.
Дортмунд қоғамдық прокуроры Соня Фродерманның мәлімдемесіне сәйкес, Сеннедегі екінші бұрынғы лагерь күзетшісіне қатысты да ұқсас іс жүргізілген. Ол күдікті бірнеше ай бұрын 99 жасында қайтыс болғанын айтты.
Екі бұрынғы күзетші туралы қосымша мәліметтер жарияланған жоқ, алайда бұл екі іс нацистік дәуірдегі қылмыстарды тергеуді жалғастырып жатқан прокурорлардың алдында тұрған қиындықтарды көрсетеді, өйткені қалған күдіктілердің көпшілігі қазірдің өзінде қайтыс болған.
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кеңес Қызыл Армиясының 5,3 миллионнан астам сарбазы германдық тұтқында болды, олардың жартысы қайтыс болды деп есептеледі. Аман қалғандардың көпшілігі үйлеріне оралғанда сатқындар ретінде қаралды.
Бірақ Сеннедегі тұтқындар лагері, немесе Stalag, ең үлкендерінің бірі болды. 1941 және 1945 жылдар аралығында нацистік Германияға кірген кеңес тұтқындарының үштен бірі Сеннедегі кешен арқылы өтті, деп хабарлайды мемориалдық сайт, және олар көбінесе кеңірек аймақта мәжбүрлі еңбекке тартылды.
Stalag-тегі өмір сүру жағдайлары қорқынышты болды, ал тұтқындар қорлық пен тағамның жетіспеушілігіне тап болды. Онда тіркелген 180 000-200 000 кеңес тұтқынының көбісі қайтыс болды, ал ондаған мыңы сонда жерленген. Франция, Польша, Сербия және Бельгиядан келген тұтқындар да Сеннеде ұсталды.
Прокурор 105 жастағы ер адамға қатысты тергеу әлі жалғасып жатқанын және бірнеше адам өлтіруге қатысқаны туралы айыптаулар оның Stalag 36-дағы әрекеттеріне қатысты екенін айтты.
Германияда 1979 жылдан бері адам өлтіруге де, адам өлтіруге қатысуға да ескіру мерзімі жоқ, бұл нацистік дәуірдегі қылмыстарды қудалауға мүмкіндік береді.
Гемердегі Stalag VI A лагерінің тағы бір жүз жастағы күзетшісі де тергелуде. Алайда соғыстан 80 жылдан астам уақыт өткен соң қылмыскерлерді әділет алдына қою қиынға соғуда.
Төрт жыл бұрын 101 жастағы концлагерь күзетшісі Заксенхаузендегі адам өлтіруге қатысқаны үшін бес жылға бас бостандығынан айырылды. Йозеф Шютц әділет алдына қойылған ең қарт нацистік қылмыскер болды. Ол түрмеде ешқашан отырмады және 2023 жылы жазасына шағымданып жүргенде қайтыс болды.
Бұрынғы нацистік концлагерь хатшысы 2022 жылы адам өлтіруге көмектескені үшін сотталды және шартты түрде бас бостандығынан айыру жазасын алды. Ол өткен жылы 99 жасында қайтыс болды.
Нацистік қылмыстарды қудалау батыстағы Дортмунд қаласының қоғамдық прокурорларымен жүргізілсе де, істер бастапқыда оңтүстік-батыстағы Людвигсбургтегі нацистік қылмыстарды тергеу жөніндегі орталық кеңсесімен қабылданады.