G7 елдерінің сыртқы істер министрлері Иранды Йемендегі хуситтерді қаруландыруды және қолдауды тоқтатуға шақырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бірлескен мәлімдемеде G7 хуситтердің Сауд Арабиясына жасаған шабуылдарын «ең қатаң түрде» айыптады. Сондай-ақ Йемендегі Сауд Арабиясы қолдайтын күштерге қарсы соғыстың күшеюі аймақтық және жаһандық энергетикалық қауіпсіздікке қауіп төндіретінін атап өтті.
Соңғы күндері мыңдаған босқын Йеменнен қашып кетті. Бұл Иран қолдайтын топтың елдің Қызыл теңіз жағалауындағы аумақтарды, соның ішінде әлемдік сауда үшін маңызды Баб әл-Мандаб бұғазының маңын басып алуынан кейін орын алды.
Мәлімдеме Нью-Йоркте өтетін БҰҰ Бас Ассамблеясының жылдық жиналысы алдында жасалды. Онда Иранның жоғары лауазымды шенеуніктері сөз сөйлейді деп күтілуде.
«Біз хуситтерді барлық әскери әрекеттерді, азаматтық кемелерге қарсы барлық қауіп-қатер мен шабуылдарды дереу тоқтатуға және саяси процеске адал ниетпен оралуға шақырамыз», — деді Ұлыбритания, Канада, Франция, Германия, Италия, Жапония және Америка Құрама Штаттарының сыртқы істер министрлері.
Олар сөзін жалғастырды: «Олардың жеккөрінішті әрекеттері қақтығысты одан әрі ушықтырып, халықаралық саудаға нұқсан келтіретін және жаһандық экономикалық тұрақсыздық туғызатын қауіпті шиеленісу үлгісін құрайды».
«Алдағы уақытта біз Йеменнің заңды үкіметін қолдауды жалғастырамыз және Йеменнің бірлігіне, егемендігіне, тәуелсіздігіне және аумақтық тұтастығына деген берік адалдығымызды растаймыз», — деді министрлер.
Олардың мәлімдемесі БҰҰ Бас Ассамблеясының шеңберіндегі кездесуден кейін жарияланды.
Сонымен қатар, AFP ақпарат агенттігі хуситтерге байланысты БАҚ-қа сілтеме жасап, Сауд Арабиясының Йеменнің стратегиялық қаласы Мохаға жасаған соққыларынан кемінде алты адам қаза тапқанын хабарлады. Қаза тапқандардың арасында екі бала мен бір әйел бар, тағы сегіз адам жараланған. Бұл шабуыл хуситтер осы айдың басында үкімет жақтастарынан басып алған қалаға жасалды.
Халықаралық деңгейде мойындалған Йемен үкіметін қолдайтын Сауд Арабиясы хабарланған соққыларға әзірге түсініктеме берген жоқ.
БҰҰ-ның бағалауы бойынша, Йеменнің Қызыл теңіз жағалауындағы соғыстың кенеттен күшеюінен жалпы саны 120 000-нан астам йемендік қоныс аударған.
Осы айдың басында Йеменнің халқы қоныстанған бөліктерінің көпшілігін басып алған хуситтер Баб әл-Мандабты бақылауға алды. Бұл — оңтүстік Қызыл теңіз Аден шығанағына және кеңірек Үнді мұхитына құятын тар теңіз бұғазы.
Сауд Арабиясы аймақта жүздеген әуе соққыларымен жауап қайтарды.
Хуситтер сондай-ақ Сауд Арабиясының оңтүстік-батысындағы қалалар мен инфрақұрылымға, соның ішінде астана Эр-Риядқа жүздеген дрон мен зымыран ұшырды.
Премьер-министр Энди Бернхэм Ұлыбритания Сауд Арабиясына «қорғаныстық әуе-әуе отын құю» қолдауын көрсететінін айтты. Бұл Кипрдегі RAF Акротири базасында орналасқан бір британдық ұшақ — Voyager арқылы жүзеге асады.
Бернхэм бұл мәлімдеме Сауд Арабиясының «әскери қолдау» сұрауынан кейін жасалғанын, оған Қорғаныс министрі Уэс Стритинг пен Сыртқы істер министрі Эд Милибэндтің кеңесімен келіскенін айтты.
AFP дипломатиялық дереккөзге сілтеме жасап, Франция да қолдау білдіргенін және «қатаң қорғаныстық тәсіл» арқылы Сауд Арабиясының энергетикалық инфрақұрылымын «қорғауға» дайын екенін хабарлады.
АҚШ БАҚ-тары Сауд Арабиясының тақ мұрагері Мұхаммед бин Салманның да Президент Дональд Трамптан әскери қолдау сұрағанын хабарлады.
New York Times газеті дүйсенбіде Трамптың хуситтерге қарсы күресте Сауд Арабиясының көмек сұрауына қатысты әрекет ету-етпеу туралы бірнеше апта бойы күмәнданғанын жазды.
АҚШ президенті бұған дейін Fox News-ке Иранға қарсы соғыстағы келесі қадамдарды қарастырып, «шешім қабылдау режимінде» екенін айтқан.
Жексенбіде Йемендегі хуситтер мен Сауд Арабиясы қолдайтын коалиция арасындағы шайқас күшейген кезде Таяу Шығыстағы АҚШ елшіліктері жаңа қауіпсіздік ескертулерін жариялады.
Хуситтер өздерін Израильге, АҚШ-қа және кеңірек Батысқа қарсы Иран бастаған «қарсылық осінің» бөлігі деп жариялайды. Олармен бірге Хамас және Ливанның Хезболла қозғалысы сияқты қарулы топтар бар.
Тегеран бұған дейін хуситтерге қару жеткізгенін жоққа шығарып, оларды тек саяси тұрғыдан қолдайтынын мәлімдеген.