Пентагон АҚШ армиясының бұрынғы майоры Нидал Малик Хасты ату жазасына кесу туралы шешім қабылдағанын жариялады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Хасан 2009 жылы Форт-Худта 13 қарусыз американдық сарбазды атып өлтіріп, тағы 32 адамды жарақаттаған. Бұл — 60 жылдан астам уақыт ішіндегі алғашқы әскери ату жазасы.
Пентагон өкілі Шон Парнелл дүйсенбі күні әлеуметтік желіде соғыс министрі Пит Хегсет ұсыныс жасағанын және президент Дональд Трамп оны мақұлдағанын мәлімдеді. Парнеллдің айтуынша, бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуынан бергі алғашқы әскери ату жазасы болады.
Хасан 13 қасақана кісі өлтіру және 32 кісі өлтіруге оқталу бойынша 13 офицерден құралған алқабилер тобының үкімімен кінәлі деп танылып, олар бірауыздан өлім жазасын ұсынған болатын.
Парнелл армия министрі ату жазасының уақыты мен орнын белгілейтінін айтты. «Хасан үшін сот күні ақыры келді», — деп жазды ол X әлеуметтік желісінде.
Вирджиния штатынан шыққан АҚШ армиясының психиатры Хасан 2009 жылы Техас штатындағы базада 13 сарбазды өлтірген және кейін сотта өзінің атқыш екенін мойындап, «кез келген қателіктері» үшін кешірім сұраған.
Ол 2013 жылы әскери сот барысында Ауғанстандағы мұсылмандар мен Талибанды қорғап жүргеніне сенетінін айтқан.
2009 жылғы 5 қарашадағы бұл қанды оқиға американдық әскери базаға жасалған ең қауіпті соғыс емес шабуыл болды. Шабуыл әскери қызметкерлер тексеру мен вакцинация күтіп тұрған адамдарға толы медициналық ғимаратта болды.
Қазіргі уақытта Хасан АҚШ әскери күштерінің өлім жазасын күтіп отырған төрт тұтқынның бірі.
Әскери заңға сәйкес, әскери ату жазасы АҚШ президентінің мақұлдауын талап етеді. Сондай-ақ, апелляциялық қарау және оның заңдылығы туралы түпкілікті шешім қажет.
АҚШ Қарулы күштерінің апелляциялық соты 1983 жылы әскери өлім жазасын конституцияға қайшы деп таныған, бірақ келесі жылы сол кездегі президент Рональд Рейганның бұйрығымен қайта енгізілді.
Әскери ату жазасы штат деңгейіндегі жазалардан ерекшеленеді. АҚШ-тағы өлім жазасының көпшілігі штат деңгейінде орындалады, 27 штат, әскери күштер және федералды үкімет әлі де өлім жазасын заңды түрде қолдану мүмкіндігіне ие.
Ату арқылы өлім жазасы сирек кездеседі. Өткен жылы Оңтүстік Каролина штатында ату арқылы өлім жазасы орындалды, бұл штат үшін бірінші және АҚШ-та бұл әдіс 15 жылдан кейін алғаш рет қолданылды. Тағы төрт штат ату жазасын қолдануға рұқсат береді: Айдахо, Миссисипи, Оклахома және Юта.
Трамп федералды өлім жазасының жақтаушысы болды және 2025 жылдың қаңтарында әкімшілігінің бірінші күнінде оны атқарушы бұйрық арқылы қайта енгізді. Оның ізашары, бұрынғы президент Джо Байден кезінде әділет департаменті федералды өлім жазасын қолдануға мораторий жариялаған болатын.
Трамп қол қойған атқарушы бұйрықта өлім жазасы «американдық азаматтарға қарсы ең ауыр қылмыстар мен өлімге әкелетін зорлық-зомбылық әрекеттерін жасайтындарды тежеу мен жазалаудың маңызды құралы» ретінде сипатталған.