Хьюстондағы тарихи Old Braeswood ауданы — гүлденген және көгалданған. Бұл көшелерде үйлестірілген вандализмді күтуге болмайды. Дегенмен, мұнда түн ортасында төрт бақылау камерасы шабуылға ұшырап, құлатылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Металл тіректер кесіліп, ерекше қара сопақ камералар мен күн панельдері жерде жатты. Кейбір камераларда «Ескерту. 24/7 бейнежазба» деген қызыл белгі бар.
Бұл камераларды Flock Safety компаниясы басқарады. Шілде айының соңында болған бұл диверсия — АҚШ-та кең таралған жасанды интеллект негізіндегі күрделі бақылау жүйелеріне қатысты алаңдаушылықтың белгісі. Ұқсас вандализм оқиғалары Миннесота, Калифорния және Джорджияда да тіркелген.
Қолдаушылар бұл камералар қауымдастықтарды қауіпсіз етіп, қылмыстарды ашу жылдамдығын арттырды дейді. Бірақ соңғы теріс пайдалану жағдайлары кейбірін алаңдатады. Сыншылар камералар әр көліктің артын суретке түсіріп, бейбіт тұрғындарды күдікті ретінде қарастыратын тым кең тергеу құралы деп санайды.
Олар өз аудандарында пайда болған қара тіректерді мемлекеттік күштің көрінісі ретінде қабылдайды. Бұл — институттарға деген сенім тарихи төмен болған кезеңде, технологиялық өзгерістер мен жасанды интеллекттің әсеріне алаңдаушылық артып отырған уақытта.
Flock Safety 2017 жылы құрылған. Компания автоматты нөмірді тану жүйелерін (ALPR) шығаратын ең ірі өндірушілердің біріне айналды. Бұл камералар әр көліктің артын суретке түсіріп, бейнені белгілі бір уақыт сақтайды.
Компания нақты деректерді жарияламайды, бірақ 7000-нан астам қауымдастықпен жұмыс істейтінін және шамамен 100 000 камера орналастырылғанын айтады.
BBC алған құжаттар Хьюстондағы кең бақылау желісі туралы сирек мәлімет береді. Онда жасанды интеллект негізіндегі даулы бет-әлпетті тану бағдарламалық жасақтамасы да қолданылады.
Flock тек камера сатып қана қоймайды — ол бүкіл елдегі мыңдаған камераларды қамтитын дерекқорға қол жеткізуді сатады. Ескі ALPR жүйелерінде мұндай кең желі болмаған.
Мысалы, Хьюстонның METRO Transit Authority 35 камераға ие. Бірақ құжаттар METRO-ның Flock желісіндегі шамамен 20 000 құрылғыға қол жеткізе алатынын көрсетеді — оның кейбіреулері Нью-Йорктегі Олбани округіне дейін жетеді.
Flock кеңейген сайын тергеу ауқымы да артады. BBC алған құжаттар желінің жыл сайын қалай өскенін көрсетеді. Cypress-Fairbanks мектеп округінде 2024 жылдың сәуіріндегі типтік нөмірді іздеу шамамен 270 камера желісін қамтыды. 2025 жылдың сәуірінде бұл көрсеткіш 500-ге жуық желіге дейін өсті. 2026 жылдың сәуірінде іздеулердің 20% 6000-нан астам желіде жүргізілді.
Хьюстондағы сыншылар бұл ұлттық желі жеке камералардан да қауіпті деп санайды. Техас азаматтық құқықтар жобасынан Кристофер Ривера билік «бұл дерекқорларды біздің күнделікті өмірімізді бақылау үшін пайдалана алады, бұл жұмысқа баратын жолдарымызды, балаларымыздың мектебін және ғибадат ететін жерлерімізді анықтайды. Бұл өте проблемалық» дейді.
Жақында жеке өмірге қол сұғу оқиғалары болды. Өткен аптада Кентуккидегі полиция қызметкері Flock жүйесін өзінің бұрынғы қызын 2000-нан астам рет бақылау үшін пайдаланғаны үшін айыпталды. Ол Flock-тың жаңа AI негізіндегі аудит құралының көмегімен ұсталды.
Басқалар Flock полицияның ордерсіз жұмыс істеуіне мүмкіндік береді деп алаңдайды. 2025 жылы Техастың Джонсон округіндегі детектив 80 000-нан астам суретті іздеп, түсік жасатқан деп күдіктелген әйелді тапқан. Оның ордері болмаған.
Бұрынғы нөмірді тану жүйелерінен айырмашылығы, AI көмегімен полиция «ақ нәсілді ер адам, көк жейде» сияқты сөз тіркестерімен бейнежазбаны іздей алады.
Flock бет-әлпетті тануды қолданбайды. Бірақ полиция департаменттері бұл технологияны пайдаланбайды дегенді білдірмейді. Сыншылар бұл адам құқықтарын бұзады, бейкүнә адамдарды қате тануға бейім және азшылықтарға қатысты біржақты деп санайды.
BBC алған құжаттар Харрис округінің шериф кеңсесі Clearview AI сияқты басқа бет-әлпетті тану технологиясын қолданатынын көрсетеді. Бұл құрал 70 миллиардтан астам суреттен тұратын дерекқорды қамтиды, олардың көпшілігі әлеуметтік желілерден алынған. Келісімшарт 2027 жылдың наурызына дейін жарамды.
Бірнеше еуропалық елдер компанияға деректерді қорғау бойынша айыппұл салды, соның ішінде Ұлыбританияның ақпарат комиссары £7,5 млн айыппұл салды.
Харрис округінің шериф кеңсесінің бұл технологияны қолдануы бұрын хабарланбаған. Кеңсе түсініктеме беруден бас тартты.