АҚШ-тың Азық-түлік және дәрі-дәрмек басқармасы (FDA) жеміс дәмі бар электронды темекілерді мақұлдағанына қарамастан, жаңа құжаттар бұл өнімдердің темекі дәміне қарағанда темекіні тастауға айтарлықтай тиімді емес екенін көрсетті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

FDA өткен айда жеміс дәмі бар электронды темекілерге алғаш рет рұқсат беріп, оларды дәстүрлі темекіге қарағанда зияны аз балама ретінде мақұлдады. Бұл шешім агенттіктің бұрынғы ұстанымына қайшы келеді, ол бойынша мұндай дәмдер балаларды қызықтырады және ересектерге қосымша пайдасын дәлелдеуі керек еді.

Денсаулық сақтау ұйымдары мен Вашингтондағы заң шығарушылар бұл шешімді дереу айыптап, түсініктеме беруді талап етті.

FDA осы аптада жариялаған алты беттік мәлімдемеде агенттік тәтті дәмдердің қауіптері туралы бұрынғы мәлімдемелерді айналып өтіп, Glas Inc. өндірушісі ұсынған деректердің кемшіліктерін мойындаған.

Федералды стандарттарға сәйкес, компаниялар өз өнімдерінің қоғамдық денсаулыққа пайдасын көрсетуі керек. Бұл іс жүзінде олардың электронды темекілері ересек темекі шегушілерге темекіні тастауға көмектесетінін және жасөспірімдерді қызықтырмайтынын дәлелдеуді білдіреді.

FDA мәлімдемесіне сәйкес, Glas вейптерін қолданған темекі шегушілер үш айлық зерттеу барысында темекіден толық бас тарту ықтималдығы жоғары болған. Алайда, манго және көкжидек дәмдерін қолданған ересектер мен темекі дәмін қолданғандар арасында «статистикалық маңызды айырмашылықтар» байқалмаған.

Бұл жаңа вейптер FDA бұрын мақұлдаған Juul және NJOY-дің ментол дәмі сияқты өнімдерге қойылған талаптарға сәйкес келмейтінін білдіреді. Ол компаниялар ментол қолданған ересектердің темекі дәміне қарағанда темекіні азайту немесе тастау ықтималдығы жоғары екенін көрсеткен.

FDA реттеушілері Glas дәмдері «ересектерге қосымша пайда көрсетудің қажеті жоқ» деп түсіндірді, себебі жасөспірімдердің оларды қолдану ықтималдығы төмен. Glas әрбір электронды темекіні жас мөлшерін тексеретін ұялы телефон қолданбасы арқылы құлыптауды талап етеді.

Агенттіктің рұқсаты FDA-ның жеміс және десерт дәмдері балаларға қауіпті болғандықтан «жоғары дәлелді жүктемені» қанағаттандыруы керек деген соңғы нұсқауларына қайшы келеді. Темекі дәмі жасөспірімдер арасында танымал емес және FDA-да төменірек реттеу кедергілеріне ие.

FDA құжаты қысқалығымен ерекшеленеді. Бұрынғы вейп өнімдері туралы мәлімдемелер ондаған бетті құрайтын. Мысалы, Juul-дің ментол электронды темекілері туралы құжат 90 беттен астам болып, 50 000 адам қатысқан зерттеу деректерін қамтыған. Glas туралы қысқа мәлімдемеде компания қанша темекі шегушіні зерттегені сияқты маңызды мәліметтер жоқ.

Бұрын FDA мұндай мәлімдемелерді рұқсат берілгеннен кейін бірден жариялайтын. Glas құжаты агенттік өнімдерді мақұлдағаннан кейін бір айдан астам уақыт өткен соң пайда болды.

Агенттік Конгресстің бірнеше мүшесінен сұрақтар алды. Өткен айда 10 демократ сенатор агенттікке шешім туралы қосымша ақпарат сұрап хат жолдап, оны «қысқа мерзімді және абайсыз шешім» деп атады.

Glas компаниясының өтініші, оның ішінде ментол және темекі дәмі бар вейптер, мақұлдауға дейін күрделі жолдан өтті. Лос-Анджелесте орналасқан шағын компания 2021 жылы FDA-ға маркетингтік өтініш беріп, бастапқыда қабылданбады. Ақпан айында FDA ғалымдары бірнеше дәмді мақұлдады, бірақ бұл шешім сол кездегі FDA комиссары Марти Макариге бағынатын жоғары лауазымды қызметкермен тоқтатылды, деп көрсетілген агенттік кейін жариялаған ішкі құжаттарда.