Төрт күн ішінде он екі авиакомпанияға әсер еткен 32 бомба туралы қауіп авиация саласын жаңа дағдарысқа тап қылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Кейбір қауіптер телефон қоңыраулары арқылы, басқалары электрондық пошта арқылы келген. Олардың барлығы жалған болып шыққанымен, әрқайсысы шұғыл әрекет етуді талап етті. Кейбір ұшақтарды әскери ұшақтар алып жүрді, басқаларын экипаж мүшелері әуеде тексерді. Бірнеше рейс бағыттарын өзгертіп, басқа әуежайларға, кейде басқа елдерге қонды. Aer Lingus әуе компаниясының ұшағы отын таусылғаннан кейін мақсатты әуежайдан 1000 шақырым жердегі әскери базаға қонуға мәжбүр болды.

Бұл авиакомпаниялар үшін үлкен сын: олар осы аптада күн сайын дерлік болған ауыр бұзушылықтардың кімнен шыққанын білмейді. Барлық қауіптер жалған болып шыққанымен, авиакомпаниялар әр қауіпті байыппен қабылдауға мәжбүр.

Кингстон университетінің авиация сарапшысы, бұрынғы коммерциялық ұшқыш Марко Чан: «Оларда триаж жүйесі бар, бірақ қауіп жоқ екеніне толық сенімді болғанша әр жағдайда бірдей хаттамаларды ұстанады. Бұл әуеде тексеруді, бірақ ұшақ қонғаннан кейін міндетті түрде іздеуді қамтуы мүмкін. Жолаушылар түсіру туралы бұйрық алғанша мәселенің бар екенін білмеуі мүмкін. Бұл бұзушылыққа әкелуі мүмкін, бірақ қауіпсіздік қатерге тартылғанда бұл аз ғана құрбандық», — дейді.

Әуежайлардағы коммерциялық ұшақтардан жарылғыш заттарды іздеуге арналған иттер мен арнайы топтардың көрінісі алаңдаушылық тудыруы мүмкін. Әзірге бұзушылықтар тікелей қатысқан бірнеше мың жолаушымен шектелді.

Авиациялық қауіпсіздік сарапшысы Пол Мейсон авиакомпанияларға қаржылық шығын әкелетінін, бірақ ұшақтар күн сайын бағыт өзгертетінін айтады. «Кейде техникалық ақаулар, медициналық шұғыл жағдайлар, тіпті ауа райына байланысты күн сайын жүзден астам ұшақ болуы мүмкін. Олар жалған қауіптерге байланысты бағыт өзгерткен бірнеше ұшақтан әлдеқайда көп. Сондықтан авиакомпаниялар күтпеген жағдайларға дайын», — дейді ол. Ол сондай-ақ жолаушылар ақшаны қайтара алмайтынын түсіндіреді, өйткені бұл оқиғалар авиакомпаниялардың кінәсі емес.

Соңғы күндердегі ең алаңдатарлық аспект — нысаналардың кездейсоқ сипаты және қауіптердің артында кім тұрғаны туралы сенімді ақпараттың болмауы. Бірнеше оқиға үшін экстремистік мизогинистік топ жауапкершілікті өз мойнына алғаны туралы электрондық хаттардан басқа, іздер аз. Алайда топтың негізін қалаушы бұны жоққа шығарды.

20 жылдық әскери тәжірибесі бар Пол Мейсон бұл оқиғалардың кибершабуылдар сияқты дәстүрлі емес әдістерді қамтитын гибридтік соғыс белгілері бар дейді. «Бұл үйлестірілген сияқты. Ресей өзінің қатысы жоқ екенін айтты, бірақ бұл проксилер болуы мүмкін. Бұл бұзушылық пен хаос тудырудың өте оңай жолы, әсіресе сенімді түрде жоққа шығару мүмкіндігімен», — дейді ол. «Мәселе осында. Біреу кім тұрғаны туралы пікір айта алады, бірақ егер қылмыскерлер күрделі технологияларды қолданса, оларды табу өте қиын болады». Алайда ол адасқан адамдар қауіптерді көшіруге тырысса, үлкен қиындыққа тап болуы мүмкін дейді.

1982 жылғы Авиациялық қауіпсіздік туралы заңға сәйкес, «ұшу кезіндегі ұшақтың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін немесе төндіруі мүмкін жалған, жаңылыстыратын немесе алдаушы ақпаратты қасақана тарату — ауыр қылмыстық құқық бұзушылық». Ең жоғары жаза — өмір бойы бас бостандығынан айыру.

Әуежайлар мен авиакомпаниялар қауіптердің келуіне қарсы іс-қимыл жасай алмайды, өйткені олар көптеген көздерден келуі мүмкін. Бірақ жаза қорқыту құралы ретінде қызмет етуге арналған. Пол Мейсон ескертеді: «Біреу бұны күлкі деп ойлауы мүмкін және оңай орындауға болады, бірақ егер олар өте күрделі болмаса, олардың ізіне түсу ықтималдығы жоғары. Және олар түрмеге тап болады».