Сауд Арабиясы Эр-Риядтағы король Халид атындағы халықаралық әуежайды ракеталық шабуылдан кейін жабу мерзімін ұзартты. Шабуыл салдарынан 12 адам қаза тауып, 300-ден астам адам жарақат алды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Associated Press деректеріне сәйкес, әуежай кемінде 11 қазан кешіне дейін жабық болады. Соққыны Иран қолдайтын йемендік хуситтер қарулы қозғалысы жасады деп болжанып отыр.
АҚШ президенті Дональд Трамп хуситтерге қарсы саудтық соққыларға қосылу мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеді. AP бағалауы бойынша, Вашингтонның араласуы топты маңызды теңіз бағытын бұғаттауға итермелеп, аймақтан мұнай жеткізуді қиындатуы мүмкін.
Әуежайға соққы 10 қазанда болды. AP агенттігіне анонимді жағдайда сөйлескен аймақтық шенеуніктің айтуынша, зымыран ішкі рейстерге қызмет көрсететін №3 және №4 терминалдары бар кешенді соққан.
Сауд билігі қаза тапқандар арасында корольдіктің төрт азаматы, Бангладештің екі азаматы, сондай-ақ Палестина, АҚШ, Мысыр, Иордания, Сирия және Судан азаматтары бар екенін хабарлады. Зардап шеккендер бірнеше ауруханада көмек алуда.
АҚШ мемлекеттік хатшысы Марко Рубио американдық азаматтың қаза тапқанын растап, шабуылды айыптады. Мысырдың мемлекеттік Al-Qahera News телеарнасының деректері бойынша, қаза тапқан мысырлық әйел — Flynas сауд авиакомпаниясының 28 жастағы бортсерігі Азза Рамзи.
AP сілтеме жасаған Flightradar24 рейстерді бақылау сервисінің ақпаратына сәйкес, әуежайды жабу кемінде 11 қазан, жексенбі күні сағат 21:00-ге дейін ұзартылды.
Хуситтер Сауд Арабиясының әуежайлары шабуылдар үшін нысана болып қала беретінін мәлімдеді. Қозғалыстың әскери өкілі Яхья Сариа «барлығын біздің ескертулерімізге байыпты қарауға» шақырды.
Шабуылды Ирак, Ливан және Сирия, БҰҰ Бас хатшысы Антониу Гутерриш және Еурокомиссия төрағасы Урсула фон дер Ляйен айыптады.
«Иран мүддесінде әрекет ететін күштердің шабуылдары аймақты зорлық-зомбылық спираліне тартып жатыр. Олар әлемнің негізгі көлік және энергетикалық тораптарын тұрақсыздандырады», — деп жазды фон дер Ляйен X әлеуметтік желісінде.
11 қазан, жексенбі күні хуситтер Йемен астанасы Санаға екі әуе соққысы жасалғанын хабарлап, оған Сауд Арабиясын айыптады. AP жариялаған сәтте сауд билігі бұл мәлімдемелерге түсініктеме бермеді, қаза тапқандар туралы мәлімет түскен жоқ.
Хуситтер бақылайтын денсаулық сақтау министрлігі Сауд Арабиясы бастаған коалицияның бес апталық соққыларынан 91 адам қаза тауып, 168 адам жарақат алғанын мәлімдейді. Ведомство деректері бойынша, қаза тапқандардың 60%-ы әйелдер мен балалар.
Шабуылдан кейін Трамп американдық күштердің хуситтерге қарсы соққыларға қатысу мүмкіндігін бағалап жатқанын мәлімдеді.
«Мүмкін. Біз бұл мәселені қарастырамыз. Біз соңғы шабуыл туралы жаңа білдік, сондықтан шешім қабылдаймыз. Біз өте жылдам әрекет етеміз», — деді АҚШ президенті.
Кейінірек ол Сауд Арабиясының мұрагер ханзадасы Мұхаммед бин Салманмен сөйлесуді жоспарлап отырғанын хабарлады. АҚШ-тың операцияға қатысуы туралы түпкілікті шешім жарияланған жоқ.
Осы аптаның басында хуситтер король Халид атындағы әуежайға жасалған шабуылдар үшін жауапкершілікті өз мойнына алды, оның салдарынан ұшқышты қоса алғанда үш сауд азаматы қаза тапты. AP ақпараты бойынша, әуежай аумағында әскери нысандар жоқ.
Әуежайларға, әскери нысандарға және мұнай инфрақұрылымына соққылар сауд коалициясының хуситтерге қарсы ірі шабуылы басталғаннан кейін жиіледі.
Сауд Арабиясы 2015 жылы Йемендегі азаматтық соғысқа араласып, халықаралық деңгейде мойындалған үкіметті хуситтерге қарсы күресте қолдады. 2022 жылғы бітімнен кейін салыстырмалы тыныштық орнады, ол 2026 жылдың шілдесінде аяқталды.
Сол кезде хуситтер шабуылдарды қайта бастап, сауд күштері Ираннан келген ұшақ қонуға кіріскен кезде Сана әуежайын атқылағанын мәлімдеді. Бұл қозғалыс бақылайтын аумақтардың едәуір бөлігін оқшаулаған блокада айналасындағы келіспеушіліктерді қайта шиеленістірді.
Қазір сауд коалициясы Қызыл теңіз жағалауындағы аумақтарды қайтаруға тырысып жатқан Йемен үкіметтік күштеріне әуеден қолдау көрсетеді. Хуситтердің осы аудандағы жақында жылжуы оларға Баб-эль-Мандеб бұғазы арқылы кеме қатынасын жақсырақ бақылауға мүмкіндік берді.
Бұл бағыт AP деректері бойынша Иран кемелерге шабуыл жасайтын Ормуз бұғазы арқылы тасымалдауға маңызды балама болып табылады. Қақтығыстың кеңеюі аймақтан мұнай шығаруға қосымша кедергілер туғызуы мүмкін.
Сауд Арабиясы сондай-ақ қарсылас зымырандар тапшылығын бастан кешіріп отыр. Қыркүйекте аймақтық шенеуніктер AP-ға корольдік Франция, Ұлыбритания, Пәкістан және Мысырдан әуе қорғанысы бойынша көмек сұрағанын хабарлады. Агенттік сұхбаттастарының бірінің айтуынша, Иранмен соғыс салдарынан АҚШ-тың қорлары да қысқарды.