Еуропалық Одақ Дональд Трампты АҚШ-тың дизель отынын әлемдік нарыққа экспорттауына тыйым салу жоспарынан бас тартуға шақырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Еуропалық комиссия осы аптада АҚШ президентінің дизель отынының әлемдік нарыққа жетуіне кедергі келтіруі мүмкін деген хабарларға «аландаушылықпен» қарады.

Трамп АҚШ-тағы тұрмыстық отын бағасының рекордтық деңгейге — галлонына 6,52 долларға ($6.52, £4.93) жетуіне байланысты, аралық сайлау алдында уақытша жеңілдік беру үшін 90 күндік экспорттық тыйымды қарастырып жатқаны хабарланды. «Мен дизельді сыртқа жібермейік дедім. Біз көп дизель өндіреміз... Мен оны талап еттім. Мен өз адамдарыма айттым», — деді ол.

ЕО атқарушы органының өкілі Олоф Гилл бейсенбі күні «кез келген бұзушылық екі жаққа да теріс әсер ету қаупін тудырады» және ЕО «ортақ нарықтарға әсер ететін шараларды қабылдамас бұрын жақын серіктестердің бір-бірімен кеңесуін» күтетінін мәлімдеді.

ЕО осы дипломатиялық араласуды жасаған кезде, сарапшылар ықтимал экспорттық тыйым Еуропа үшін «апатты» болуы мүмкін деп ескертті, ал трейдерлер континенттің АҚШ-тан импортына тәуелділігін бағалауға кірісті.

АҚШ энергетика министрі Крис Райт экспортқа тыйым салу ұзақ мерзімді перспективада АҚШ-тың отын жабдықтауына зиян келтіруі мүмкін «дөрекі құрал» екенін ескертті.

Еуропа үшін тыйым әлдеқайда зиянды болуы мүмкін. АҚШ-тың дизель экспорты биыл континенттің импортының үштен бірін құрады, өйткені Таяу Шығыс пен Ресейдегі соғыстан зардап шеккен мұнай өңдеу зауыттарынан жеткізілімдер күрт азайды. Тамызға қарай АҚШ Еуропаның дизель импортының шамамен жартысын қамтамасыз етті.

Германия мен Нидерландыда отын бағасы рекордтық деңгейге көтеріліп, саяси көшбасшыларды тұрмыстық шығындардың өсуінен қорғауға шақырды.

Ұлыбританияда автомобильшілер жаңа тарихи максимумға бірнеше күн қалуы мүмкін, бұл қиналған тұрмыстық шаруашылықтар үшін бағаның одан әрі өсуінің экономикалық әсері туралы алаңдаушылықты тудырады. RAC мәліметінше, бейсенбі күні дизельдің орташа құны литріне 197,75 пенни болды, бұл Иран соғысы басталғанға дейінгі 142,38 пенниден жоғары.

«АҚШ-тың экспорттық тыйымы Еуропадағы дизель жабдықтауы үшін апатты болар еді, ол жеткізілімді алмастыруға қиналар еді», — деді Argus Media тауар деректерін жеткізушісінің еуропалық дизель бағасы бөлімінің басшысы Джош Михаловски.

Еуропадағы жанармай станцияларының құрғап қалуы екіталай, өйткені Еуропа өзі тұтынатын дизельдің шамамен 70%-ын жергілікті мұнай өңдеу зауыттарынан өндіреді. Ол сондай-ақ отынды резервте сақтайды. Бірақ сарапшылар әлемдік нарықта жүктер үшін бәсекелестік нарық бағасының өсуіне әкеледі деп қорқады.

Argus-тың еуропалық өнімдер жөніндегі басшысы Бенедикт Джорджтың айтуынша, осы аптада АҚШ-тың ықтимал дизель тыйымы туралы хабарлар пайда болғаннан бері дизель жүктерінің нарығы салыстырмалы түрде тыныш болды. Ол трейдерлер Ақ үйдің АҚШ экспортын қаншалықты шектейтінін әлі де бағалап жатқанын айтты.

«Егер бұл перспектива [Ақ үйде] тіпті салыстырмалы түрде байыпты болса, бұл еуропалық нарықтар үшін өте ауыр болар еді. Сатып алушылардың АҚШ жүктеріне қаншалықты тәуелді болғанын ескерсек, белгілі бір дәрежеде дүрбелең болар еді», — деді Джордж. «Біздің таусылып қалмауымызды қамтамасыз ететін Еуропада жеткілікті дизель өндірісі бар, бірақ АҚШ жүктерін жоғалту сатып алушылардың Таяу Шығыс пен Үндістаннан келетін аздаған қолжетімді жүктер үшін Азиядағы сатып алушылармен бәсекелесуіне әкелер еді, бұл қазірдің өзінде өте бәсекеге қабілетті әлемдік нарық», — деді ол.

Дизель бағасы Парсы шығанағы мен Ресейдегі мұнай өңдеу зауыттарының ауыр бұзылуына байланысты әлемдік мұнай нарықтарының өсіп келе жатқан бағасынан асып түсті. «Крэк-спред» деп аталатын баға айырмашылығы осы айдың басында рекордтық деңгейге жетті және одан әрі өсуі мүмкін.

«АҚШ-тың дизель экспортына тыйым салуы Ұлыбритания үшін елеулі қиындық туғызар еді, өйткені елдің американдық тазартылған отынға тәуелділігі артып келеді», — деді RSM UK аудит, салық және консалтинг фирмасының бас экономисті Томас Пью.

Ұлыбританияда өткен жылы Grangemouth пен Lindsey жабылғаннан кейін бар болғаны төрт мұнай өңдеу зауыты қалды. Екеуі де Ұлыбритания нарығы үшін дизель өндірді. Пью АҚШ-тың күніне шамамен 90 000 баррель дистиллятын, яғни елдің жалпы тұтынуының 18%-ын жоғалту Ұлыбританияны әлемдік дизель бағасына одан әрі тәуелді ететінін ескертті. Ол отын тапшылығы бірден болуы екіталай екенін, бірақ ұзақ мерзімді тыйым оларды «нақты мүмкіндікке» айналдыратынын қосты.

Дизельдік жеңіл автомобильдерді жүргізетін автомобильшілердің саны азайғанымен, ол ауыр техниканы, жүк көліктері мен фургондарды отынмен қамтамасыз ету арқылы Ұлыбританияның ауыл шаруашылығы мен логистика секторларының өмірлік күші болып қала береді.

Еуропалық комиссия өкілі: «Еуропалық Одақ пен АҚШ әкімшілігі арасындағы жоғары деңгейдегі байланыстар жалғасуда», — деді.

Ұлыбритания үкіметіне түсініктеме сұрап хабарласылды.