Ұлыбритания Еуроодақпен сауда қатынастарын айтарлықтай жақындастырса, тіпті еркін сауда келісімдерін жасасу мүмкіндігінен бас тартса да, одан ұтылмайды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл мәлімдемені Шотландия істері жөніндегі министр Дуглас Александер жасады. Ол бұған дейін Кир Стармер үкіметінде сауда министрі қызметін атқарып, Үндістанмен және АҚШ-пен келісімдер жасасуға қатысқан болатын.

Александер The Guardian басылымына берген сұхбатында Еуроодақпен бірлескен сауда келісімдері — кеден одағы шеңберінде болсын, толық мүшелік жағдайында болсын — экономикалық тұрғыдан әлдеқайда үлкен жүлде болатынын айтты. Оның пікірінше, бұл әсіресе ЕО-ның Үндістанмен өзінің ұқсас келісімін жасасқанын ескерсек, маңызды.

Стармер премьер-министр болған кезде министрлер ЕО-ға қайта кіруге қарсы дәлел ретінде басқа елдермен сауда келісімдерінен бас тартуға тура келетінін алға тартатын.

Александердің пікірлері Стармердің мұрагері Энди Бернемнің ұстанымынан қаншалықты өзгеше екенін көрсетеді. Бернем осы аптада Ұлыбританияның ЕО-мен қарым-қатынасы, соның ішінде қайта кіру мүмкіндігі туралы «байыпты диалог» бастауды ұсынған болатын.

Александер Үндістанға сауда делегациясы құрамында барған сапарында The Guardian-ға сұхбат беріп, Үндістанмен келісім осы жылдың басында күшіне енгеннен бергі ілгерілеуді жоғары бағалады. Келісім күшіне енгеннен кейін Үндістанда шотланд вискиінің бағасы 10-15%-ға төмендеген.

Алайда ол ЕО-мен сауда келісімдерінің экономикалық пайдасы әлдеқайда зор болатынын атап өтті.

«Сауда саясатында география әлі де маңызды», — деді ол. «Ла-Манштың ені небәрі 21 миль. Біздің ең үлкен сауда серіктесіміз — және алдағы жылдары да солай қала береді — Еуроодақ. Біз Еуроодақпен АҚШ-пен салыстырғанда екі есе дерлік көп сауда жасаймыз, ал АҚШ — жекелеген елдер арасындағы ең үлкен серіктесіміз».

Ол былай деп қосты: «Менің Еуроодақтан шығуды қолдамағаным ешкімге жасырын емес. Сауда министрі ретінде мен брекзитшілердің «империядан кейінгі елестерін» ерте кезден-ақ сынап келдім. 2016 жылы олар кедергілер төмендеп жатқан әлемде Ұлыбритания батыл еркін сауда ұлты болады деп уәде етті. Өкінішке қарай, содан бергі жылдары біз кедергілер көтеріліп жатқан протекционистік, аймақтандырылған әлемді көрдік».

«Біз Тынық мұхит сауда тобына — CPTPP-ге [Тынық мұхиты бойынша жан-жақты және прогрессивті серіктестік туралы келісім] — қосылған кезде, бұл геосаяси тұрғыдан Ұлыбритания үшін әбден орынды болғанымен, біздің талдауымыз мүшеліктің Ұлыбритания ЖІӨ-не ұзақ мерзімді пайдасы 0,1%-дың оннан бір бөлігінен де аз екенін анық көрсетті. Мұны брекзиттің Ұлыбритания экономикасына тигізген құрылымдық зиянының бағалауымен салыстырсаңыз, Еуропаның біздің болашақ саудамыз бен әл-ауқатымыз үшін қаншалықты маңызды екенін түсінесіз», — деді ол.

«Біз жалпы Ұлыбритания саудасының жартысына жуығын құрайтын, әлі де ең үлкен сауда серіктесіміз болып қала беретін еуропалық көршілерімізге жаңа кедергілер қойғанымыз үшін нақты экономикалық шығын шегіп отырмыз».

Александер Мумбайда сөйлеген еді. Оған бизнес жөніндегі мемлекеттік хатшы Джонатан Рейнольдс, қоршаған орта жөніндегі мемлекеттік хатшы Анжела Игл, сондай-ақ Солтүстік Англияның бір топ мэрлері қосылған болатын. Ол ЕО-мен жақын қарым-қатынасқа жетудің қандай да бір нақты әдісін қолдамайтынын анық білдірді.

Министрлер уақытының көп бөлігін үндістандық шенеуніктермен кездесулерге арнады. Олар келісімді ерте кезеңде іске асыруда, әсіресе шағын бизнес үшін туындаған «бастапқы қиындықтарды» шешуге тырысты.

«Бастапқы қиындықтар әрқашан болады», — деді Александер. «Біз сондай-ақ реттеу деңгейінде келіссөз жүргізіп жатырмыз. Шешілмесе, біз күткен ілгерілеуге кедергі келтіруі мүмкін тарифтік емес кедергілерді қалай еңсеруге болатынын қарастырып жатырмыз».

Үкіметтегі көптеген адамның айтуынша, келесі айда өтетін ЕО саммитінде келісімге қол жеткізу әлдеқайда үлкен жүлде болады. Бернем сол саммитте эмиссиялар, электр энергиясы және ауыл шаруашылығы өнімдері бойынша жаңа сауда келісімдеріне қол қоюды көздеп отыр.

Оған қол жеткізу жолындағы бір кедергі — Ұлыбританияның протекционистік «Made in Europe» саясатын талқылауға деген ұмтылысы. Британдық өндірушілер бұл саясат оларды негізгі нарықтан шеттетеді деп қорқады. ЕО көшбасшылары британдықтардың бұл схемаға кіруін талқылауға дайын екенін айтады, алайда олар Ұлыбританияның қытайлық электромобильдерге баж салығын енгізуін де талап етіп отыр. Олардың қорқынышынша, әйтпесе Ұлыбритания еуропалық нарыққа артқы есікке айналады.

Рейнольдс осы аптада The Guardian-ға Брюссельдің қысымымен ғана баж салығын енгізбейтінін мәлімдеді.