ЕО сауда келіссөзшілері Қытайға екі күндік келіссөздерге аттанып, Пекиннің күніне 1 млрд фунт стерлингтік рекордтық сауда профицитін шешуге бағытталған серпінді келісімге қол жеткізуді мақсат етіп отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Сауда комиссары Марош Шефчович пен оның командасы сәрсенбіде ұшып кетеді және келіссөздер келесі күні басталып, жұма күні кешке дейін жалғасады.

Дереккөздердің айтуынша, олар келесі аптаның бейсенбісінде Брюссельде өтетін ЕО көшбасшыларының жиналысының алдында «нақты, мағыналы және өлшенетін» нәтижелерге қол жеткізуді үміт етеді. Бұл жиналыста Қытай мәселесі күн тәртібінде жоғары тұр.

Негізгі назар бір секторды қамтитын «тұжырымдаманы дәлелдеу» пилоттық келісіміне аударылған. Бұл сектор автомобиль өнеркәсібі болуы мүмкін және алдағы айларда басқа секторларға кеңейтілуі мүмкін.

Толық ауқымды сауда соғысының алдын алуға бағытталған дипломатиялық күш-жігер маусым айының соңында басталды. Алайда Қытайдың сауда кедергілеріне тап болған сайын жылдам бейімделу қабілетін ескерсек, оның ЕО-ға экспортын тежеуі мүмкі деген үміт аз еді. Мысалы, ЕО 2024 жылдың қазанында қытайлық электр көліктеріне баж салғаннан кейін баж салығына тартылмаған гибридті көліктердің экспорты өрледі.

Өткен айда ЕО Қытайдан гибридті экспортты өз еркімен шектеуді сұрады, өсіп келе жатқан сатылымдарға назар аударып, егер олар шектемесе, квоталарды қамтуы мүмкін қорғаныс шаралары енгізілуі мүмкін екенін ескертті.

Қытайдың жауабы қандай болғаны белгісіз. Бірақ дереккөздердің айтуынша, ЕО мүше мемлекеттері өз өнеркәсіптеріне қауіп төндіретін қытайлық импортқа қарсы қорғаныс талаптарын қатайтқандықтан, келіссөздердегі көңіл-күй өзгерді.

Дүйсенбіде Германия канцлері Фридрих Мерц Қытайға қатысты саясатында «тарихи бетбұрыс» жасап, Франция президенті Эммануэль Макронмен бірге ЕО көшбасшыларына сауданы қорғау үшін бірыңғай нарыққа қолжетімділікті қысқа мерзімде шектеуге мүмкіндік беретін жаңа құралды мақұлдауға рұқсат берді.

Эммануэль Макронмен бірлескен құжатта екі ел «Еуропалық өнеркәсіптік модельдің өзегіндегі және жүйелік маңызы бар секторларға әсер ететін ауқымды өнеркәсіптік шок [фармацевтика, аэроғарыш, автомобиль, станок жасау, химия және т.б.]» туралы айтты.

Құжат барлық қолданыстағы сауда қорғаныс құралдарын пайдалануды, сондай-ақ жаңа әртараптандыру құралын және «үшінші елдер тең жағдайды қалпына келтіруді бұзуға тырысқанда» блоктың әрекет етуіне мүмкіндік беретін «қосымша» жаңа шараларды ұсынды.

Қытай жөніндегі бұрынғы ЕО кеңесшісі Эндрю Смоллдың айтуынша, Шефчовичтің келіссөздері Пекин мен Брюссельдің де шешімділігін сынайды және «Қытайдың жеткілікті түрде байыпты ұсыныстарды ұсынуға дайын ба, жоқ па, соны анықтайды».

Берлиндегі Еуропалық сыртқы қатынастар кеңесінің Азия жөніндегі директоры Смолл: «Қытайдың ең тиімді тактикасы Еуропаны «процесс тұзағына» тарту болуы мүмкін: Еуропаның индустриясыздануын тудыратын күштерді шешпей, әрекетті кешіктіру үшін жеткілікті ғана ұсыныс жасау», — деп ескертті.

Дереккөздердің айтуынша, «kill switch» деп аталатын жаңа құрал туралы франко-германдық ұсыныстар, әсіресе Парижде, Брюссельге қолжетімді «сауда базукасы» ресми түрде анти-мәжбүрлеу құралы ретінде белгілі болғанымен, ешқашан қолданылмағанына байланысты түңілуден туындаған.

Париж былтыр Трамптың баж салығы қаупінен кейін ACI-ді қолдануға шақырды, бірақ оны жүзеге асыру бір жылға дейін созылуы мүмкін болғандықтан, басқалар тарапынан қолдау таппады.

Германияның Handelsblatt бизнес газеті дүйсенбідегі саясаттағы өзгерісті «экономикалық бетбұрыстан кем емес» деп сипаттады, бас саяси тілшісі Мартин Грайве өз мақаласында Мерцтің «Пекинге қатысты көпжылдық аңғалдыққа нүкте қойып жатқанын» қорытындылады.

«Мерц соңғы айларда Германияның China shock 2.0 эпицентрі екенін түсінді; егер Германия Қытайдың триллиондаған субсидиялар, білімді біржақты сіңіру және жұмсақ тілмен айтқанда, күмәнді ақша-несие саясаты арқылы орасан зор экспорттық артықшылықтарға қол жеткізуін байқап, қол қусырып отыра берсе, неміс өнеркәсібінен көп нәрсе қалмауы мүмкін», — деп жазды ол.