Еуропалық Одақта қолма-қол ақшаның айналыстағы көлемі артып келеді, дегенмен смартфонмен төлемдер кең таралған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Еуропаның көптеген қалаларында қолма-қол ақша контактсіз төлемдерден кейін екінші орында тұрса да, айналыстағы ақша көлемі өсуде. Бұл туралы Еуропалық Орталық Банктің (ЕОБ) бас экономисті Филип Лейн Ирландиядағы MacGill жазғы мектеп конференциясында мәлімдеді.
Сарапшылардың пікірінше, қолма-қол ақшаға сұраныстың артуы соғыс қаупі мен кибершабуылдардың онлайн және контактсіз төлем жүйелеріне әсерінен туындаған алаңдаушылыққа байланысты.
«Банкноттардың жалпы қоры өсуді жалғастыруда. Транзакцияларда олардың саны азаюда, бірақ қор көлемі артып келеді», — деді Лейн.
Өткен жылы Ұлыбританиядағы Marks & Spencer дүкені ұзаққа созылған кибершабуылға ұшырап, бірнеше апта бойы онлайн тапсырыстарды қабылдай алмады.
2025 жылы ЕО тұрғындарына Франция мен Испаниядағы апатты өрттер, су тасқындары мен дауылдар, сондай-ақ ықтимал кибершабуылдар немесе басқа да қауіпті оқиғалар жағдайында 72 сағатқа жететін азық-түлік, су және қажетті заттарды жинақтау ұсынылды.
Үй шаруашылықтарына бөтелкедегі су, транзисторлық радио, консервілер және ең бастысы қолма-қол ақша кіретін дағдарыс жинағын жасау кеңес берілді.
2002 жылдан бері айналыстағы банкноттар санын бақылап келе жатқан ЕОБ деректері бойынша, олардың құны 2016 жылғы шамамен €1 млрд-тан 2026 жылдың маусымында €1,6 млрд-қа дейін өскен.
Айналыстағы банкноттар саны 31 миллионнан асты, ал пандемияға дейінгі 2019 жылғы көрсеткіш 24 миллион болатын. 2025 жылы ең танымал банкнот €50, одан кейін €100 болды.
Аустрия, Финляндия, Германия, Швеция және Нидерланд сияқты еуропалық елдер азаматтарға әр үй шаруашылығына €70-тен €100-ге дейін қолма-қол ақша ұстауды ұсынып отыр. Бұл онлайн және мобильді қосымшалар істен шыққан жағдайда 72 сағатқа қажетті заттарды сатып алуға жеткілікті.
«Қолданбасаң, жоғалтасың» деген ескертуде Корк университетінің профессоры Олив Маккарти қоғам үшін қолма-қол ақшаны пайдалануды жалғастырудың маңыздылығын атап өтті.
«Дағдарыс кезінде қолма-қол ақша ұстау туралы кеңес дұрыс және цифрлық жүйелер істен шыққанда дайын болу керектігін еске салады. Бірақ қолма-қол ақшаны тек резервтік шара ретінде қарастырмау маңызды. Егер біз дағдарыс болмаған кезде оны пайдаланбасақ, дағдарыс кезінде оны пайдалану оңай болмауы мүмкін».
ЕОБ қолма-қол ақшаны «ұлттық дағдарысқа дайындықтың» маңызды бөлігі деп атайды және оның күнделікті сатып алуларда қолданылуының азаюы мен адамдардың банкноттарды жинақтауының артуын «парадокс» деп сипаттайды.
Лейн сондай-ақ ЕО-ның әрбір көшесінде банкоматтар желісінің болуын қамтамасыз ететін заңнама қажеттігін айтты.
«Кейбір тұтынушылар қолма-қол ақшаның құпиялылығы мен ыңғайлылығын қалайды. Сондай-ақ дағдарыс кезінде қолма-қол ақшаның маңыздылығы туралы көбірек айтылуда», — деді Маккарти, оның «инклюзивті» екенін, яғни қарт адамдар мен осал топтарға, соның ішінде серіктесі шығындарын бақылайтын тұрмыстық зорлық-зомбылық құрбандарына қолжетімді екенін атап өтті.
Ол сондай-ақ қолма-қол ақша балаларға қаржылық сауаттылық пен бюджетті жоспарлауға көмектесетін тамаша құрал екенін қосты.