Ұлыбританияның Ішкі істер министрлігі кейбір ЕО азаматтарының Brexit-тен кейінгі тұру құқығын алып тастай бастады, бұл елдің Еуропамен кету туралы келісімін сақтауына қатысты алаңдаушылық тудырды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ішкі істер министрлігі кемінде 100 адамға тұру құқығы 'қате' берілгенін хабарлады, бұл олардың бес жылдық 'алдын ала тұру мәртебесі' аяқталып, тұрақты 'тұру мәртебесіне' ауысуға дайындалып жатқан кезде олардың өмірін бұзды.
Ұлыбританиядағы Ұлттық денсаулық сақтау қызметінде (NHS) жұмыс істейтін және PhD диссертациясын зерттеп жатқан португалиялық әйелдің өмірі төңкерілді, себебі Ішкі істер министрлігі оған Brexit-тен кейінгі тұру құқығы 'қате' берілгенін айтты.
Оған ЕО тұру схемасы бойынша алдын ала тұру мәртебесі берілген, бұл Ұлыбритания ЕО-дан шыққанға дейін бес жылдан аз уақыт елде болған 1,3 миллион адамға ұқсас.
Ол бұл мәртебе еш қиындықсыз тұрақты мәртебеге ауыстырылады деп күткен еді, бірақ Ішкі істер министрлігі оның мәртебесі қате екенін айтқанда қатты ренжіді.
'Мен өте қатты қобалжыдым, өйткені бұл менің өмірімнің көптеген салаларына әсер етеді', - деді Габриела (аты құпиялылық үшін өзгертілген). Ол Ұлыбританияда тұрудың заңды құқығы мерзімі аяқталса, 'қатал орта' (hostile environment) басталуынан қорқатынын айтты.
'Мен жұмысымнан айырылуым мүмкін, тіпті қазір тұрып жатқан үйді жалға алу құқығым да болмауы мүмкін, өйткені мен жалға берушіге тұру құқығымды дәлелдеуім керек.
'Менің банктік шотым да зардап шегуі мүмкін. Мен NHS-те жұмыс істеймін, басқа емханалармен де жұмыс істеймін, сондықтан менің әртүрлі жерлерде үш келісімшартым бар және бұл орын алса не болатынын білмеймін. Бұл өте стресстік жағдай.'
Габриела - Brexit-ке дейін елде бес жылдан аз уақыт болғандықтан Ұлыбританияда заңды түрде тұру үшін 'алдын ала тұру мәртебесі' берілген 1 миллионнан астам ЕО азаматының бірі.
Ішкі істер министрлігі қазір мәртебесін толық 'тұрақты мәртебеге' жаңартуға өтініш беруі тиіс адамдардың істерін қарап жатыр, оның ішінде балалар, Еуропалық экономикалық аймаққа (EEA) кірмейтін азаматтар және 2020 жылғы 31 желтоқсаннан кейін келгендер.
Министрлік қанша адамға хат жібергенін айтудан бас тартты, бірақ the3million науқан тобының ақпарат бостандығы туралы сұрауы бойынша наурыз айында 95 адамға хабарласқаны белгілі болды.
Габриела - бразилиялық-португалиялық, алайда өтініш берген кезде оның португал паспорты болмаған, қазір Ішкі істер министрлігі мұны сұраққа айналдырып отыр.
Бес беттік хатта Ішкі істер министрлігі: 'Біздің назарымызға сізге 2020 жылғы 31 желтоқсан түні, Ұлыбритания ЕО-мен заңды байланысын үзген кезде, 'тиісті ЕО азаматы' анықтамасына сәйкестігін растайтын қажетті құжаттарсыз алдын ала тұру мәртебесі берілгені жетті.
Қазіргі уақытта қолжетімді ақпарат пен дәлелдер негізінде сіздің алдын ала тұру мәртебеңіз қате берілген деп есептеледі', - делінген.
Габриела Ішкі істер министрлігіне толық ашық болғанын және әкесінің португал екенін, яғни оның туғаннан ЕО азаматы екенін 'ешқандай ақпаратты жасырмағанын' айтты.
'Азаматтық қан арқылы беріледі, сондықтан бұл мен туылғаннан бері өзгерген жоқ', - деді ол.
the3million ұйымының атқарушы директоры Моник Хокинс Ішкі істер министрлігінің ретроспективті тексеруінің әсері көптеген адамдар үшін жойқын екенін айтты.
Ұйым ондаған істер туралы біледі, бірақ Габриела сияқты елден шығарылу қаупі төнген жүздеген, тіпті мыңдаған адам болуы мүмкін деп қорқады.
'Адамдар ЕО тұру схемасына адал ниетпен өтініш беріп, жылдар бұрын Ішкі істер министрлігінен мәртебе алды. Олар бұл шешімдерге сүйеніп, Ұлыбританияда өмірлерін құрып, тамыр жайды.
'Біз жұмыстарында алға жылжып жатқан, балалары мектепте оқитын және басқа елді білмейтін адамдардан естиміз, енді бес жылдан кейін олар тұрақты мәртебеге өтініш бергенде, бәрі қате болғанын айтады. Бір жерде өмір құрып, оның астыңнан жұлып алынғанын елестетіп көріңіз.'
Габриела Ішкі істер министрлігінің шешіміне шағымдануда, бірақ 'қате' істер мәселесі ЕО-Ұлыбритания кету туралы келісімінің ЕО азаматтары тарауының орындалуын бақылау үшін құрылған Тәуелсіз бақылау органының (IMA) назарын аударды.
Ол өз мәлімдемесінде 'Ішкі істер министрлігіне бұл саясат ЕО кету туралы келісіміне сәйкес келмеуі мүмкін екендігі туралы алаңдаушылық білдірді'.
Хокинс кету туралы келісімге сәйкес, мәртебе 'тек шынымен пропорционалды болған жағдайда ғана алынып тасталуы керек', бірақ 'Ішкі істер министрлігі бұл талапты толығымен айналып өтіп отыр' деді.
Ол бұл тәсілді 'мулдем қабылданбайтын' деп атап, Ішкі істер министрлігін саясатын қайта қарауға шақырды.
Ішкі істер министрлігі жеке істерге қатысты әдетте түсініктеме бермейтін ұзақ мерзімді саясаты бар екенін айтты.
Ол қате берілген деп танылған адамдар виза сияқты басқа иммиграциялық жолдар арқылы тұруға өтініш бере алатынын айтты.
Сондай-ақ, ол адамдарға алдын ала тұру мәртебесі мерзімі аяқталғанға дейін тұруға рұқсат беретінін, осы уақыт ішінде олар балама нұсқаларды іздей алатынын қосты. Олар толық тұрақты мәртебеге де өтініш бере алады, ал бұл қабылданбаса, заңды түрде шағымдана алады.