Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бернхэм Еуроодақпен қарым-қатынастың жаңа жоспарлары аясында Ұлыбритания мен ЕО арасында еркін жүріп-тұруды қалпына келтіру мүмкіндігі туралы британдық қоғаммен «адал пікірталас» жүргізгісі келетінін мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Премьер-министр Британия мен Брюссель арасындағы қарым-қатынасты қайта қарауға деген ұмтылысын ашық білдірді. Ол жаңа келісім Ұлыбританияның «толық жолмен» жүріп, ЕО-ға қайта қосылуын білдіруі мүмкін екенін айтты.
Бернхэм талқылаған басқа нұсқаларға бірыңғай нарыққа қосылу (бұл еркін жүріп-тұруға қол қоюды талап етеді) немесе кедендік одақтың бөлігі болу кіреді. Екеуі де ЕО белгілеген ережелердің белгілі бір бөлігін қабылдауды талап етеді.
Sunday Times газетіне берген сұхбатында ол: «Менің ойымша, бұл туралы нақты фактілерге негізделген, дәлелді пікірталас жүргізу қажет», – деді.
Премьер-министр бұған дейін Лейбористік партияның 2024 жылғы сайлауалды бағдарламасындағы қызыл сызықтарға адалдығын білдірген, онда еркін жүріп-тұрудың қайтарылуы, бірыңғай нарыққа мүшелік немесе кедендік одаққа қатысу жоққа шығарылған.
Бұл қарым-қатынастағы кез келген түбегейлі өзгеріс 2029 жылға жоспарланған жалпы сайлаудан кейін ғана мүмкін болатынын білдіреді.
Премьер-министр еркін жүріп-тұрудың «өте елеулі қиындықтармен байланысты екенін» мойындады, бірақ соңғы онжылдықта еуропалық көші-қон өзгергенін атап өтті.
«Бұл [қазіргіге] қарағанда қиын болмаған көші-қон түрі еді», – деді ол Sunday Times-қа.
«Адамдар келіп, кейін қайтатын айналмалы көші-қон басқаша.
Көші-қон теңгерімі сол кезден бері өзгерді, иә? Менің ойымша, біз бұл мәселелер туралы адал пікірталас жүргізуіміз керек».
Бернхэм 20 қарашада Брюссельдегі саммитте ЕО басшыларымен кездеседі.
Ол еркін жүріп-тұрудың британдықтар үшін, әсіресе Еуропада өмір сүруді бастан кешкісі келетін жастар үшін өзара пайдалы жақтары болғанын дәлелдеді.
Көші-қон мәселесі 2016 жылғы Brexit референдумы науқанындағы негізгі пікірталастардың бірі болды.
Ұлттық статистика басқармасының мәліметі бойынша, 2016 жылдың маусымына дейінгі 12 айда – Brexit-тен шығу туралы дауыс берілген айда – таза көші-қон 335 000 деңгейінде рекордтық жоғары шамаға жетті.
Алайда Brexit нәтижесінен кейін қабылданған шешімдер көші-қонның жоғары деңгейіне әкелді.
2023 жылдың наурызына дейінгі жылда таза көші-қон 944 000 рекордтық көрсеткішке жетті, бұл Covid пандемиясынан шығып келе жатқан Ұлыбританияға Борис Джонсонның консервативтік үкіметі тартқан шетелдік жұмысшылардың ағынына байланысты болды.
Содан бері ол күрт төмендеді, таза көші-қон Brexit-ке дейінгі деңгейден әлдеқайда төмен түсті. Өткен жылы ол 171 000 болды, бұл 2016 жылғы көрсеткіштің жартысына жуығы.
Бернхэм қарашада ЕО көшбасшыларымен саммит аясында британдық қоғамға одақпен болашақ қарым-қатынастың әртүрлі нұсқаларын ұсынуға мүмкіндікті пайдаланатынын айтты.
Бірақ Бернхэм Ұлыбританияның шекаралық бақылау жойылған Шенген аймағына қосылуын немесе фунттан бас тартып, еуроны қабылдауын ұсынуды елестете алмайтынын қосты.
Найджел Фарадж премьер-министрдің пікірлерін Brexit-ті қолдаған сайлаушыларға, соның ішінде Бернхэмнің Мейкерфилд сайлау округіндегілерге «толық сатқындық» деп атады.
Reform UK көшбасшысы: «Ол сондай-ақ біз ЕО мүшесі болған кезде көші-қон басқаша болды деп айтумен адасқан. Біз бұл адалсыздыққа қарсы күресеміз», – деді.
Консервативтік партияның көлеңкелік ішкі істер министрі Крис Филп: «Энди Бернхэм ЕО-ның еркін жүріп-тұруына қайта оралу біздің шекараларымызды бақылауды қайтарып беруді және бүкіл Еуропадан бақылаусыз көші-қонға жол беруді білдіретінін жақсы біледі.
Британдықтар еркін жүріп-тұруды тоқтату үшін дауыс берді, оған қайта оралу мүмкін емес», – деді.