Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бернхэм өзінің алғашқы бюджеті елдегі экономикалық белгісіздікке байланысты өзі қалағандай радикалды болмағанын мойындады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Ол осы аптадағы жарияланыммен одан әрі ілгерілеуді, соның ішінде энергияны қолдау төлемдерін ұлғайтуды қалайтынын, бірақ Ирандағы соғыс сияқты сыртқы оқиғалардың қарыз алу құнын өсіргеніне байланысты шектелгенін сезінгенін айтты.

Бернхэмнің қаржы министрі Джон Хили сәрсенбіде салыстырмалы түрде арзан шаралар топтамасын жариялады, оның ішінде осы қыста энергия шоттарына көмектесу үшін көптеген үй шаруашылықтарына 100 фунт стерлинг төлемі бар.

Ол қорғаныс шығындары, әлеуметтік төлемдерді қысқарту және өмір сүру құнын қолдау сияқты бірқатар мәселелерде жеткілікті шара қолданбағаны үшін сынға ұшырады.

Бернхэм ITV арнасына былай деді: «Манёвр жасау мүмкіндігі мен күткендей болмады. Сонда сұрақ мынада: біз қол жеткізе алған шеңберде радикалды болдық па?»

«Банктерден 20 шақты жыл бұрын адамдардан алған көмегін қайтаруды талап ету — бұл өте үлкен шешім болды. Ал төлем — жарайды, оның көбірек болғанын қалар едіңіз — бірақ 20 миллион үй шаруашылығына төлем жасау айтарлықтай қадам», — деп қосты ол.

Бұл оның жүзеге асырғысы келген бюджеті ме деген сұраққа ол былай жауап берді: «Ешбір премьер-министр мен қаржы министрі олай демес, өйткені бюджет — анықтамасы бойынша өте күрделі нәрсе».

«Қазіргі уақытта біздің алдымызда тұрған жағдайда, оқиғалардың құбылмалылығы идеалды әлемде қалаған бюджетті міндетті түрде жүзеге асыруға мүмкіндік бермейтінін сезінемін», — деді ол.

Ол жастардың көпшілігінің әлеуметтік төлемдерді мүлдем талап етпеуіне жол бермейтін жәрдемақы жүйесіне елеулі өзгерістер енгізгісі келетінін айтты.

Бернхэм алдағы айларда әлеуметтік реформа жоспарларын жүйе туралы екі ірі есептен кейін жариялайды: біріншісін бұрынғы министр Алан Милберн, екіншісін қазіргі министр Стивен Тиммс дайындаған.

Ол жұма күні ITV арнасына өзгерістер адамдарды «толық дағдарысқа» душар ететін «қатыгез қысқартуларды» қамтымайтынын айтты.

Бірақ ол былай деп қосты: «Мен 20 жастағы адамдардың әлеуметтік төлем алуын қаламаймын. Бұл жақсы жағдай емес деп ойлаймын, егер адамдар мүгедектігіне немесе басқа да себептерге байланысты жұмыс істей алмаса, ол басқа мәселе».

Бернхэм биыл билікке келіп, «40 жылдық неолиберализмнің» аяқталуын және экономиканы түбегейлі өзгерту жоспарын, соның ішінде байлыққа салынатын салықтарды көтеруді және ірі коммуналдық кәсіпорындарды мемлекеттендіруді уәде еткен болатын.

Алайда әзірге ол өзі мен Хили сайлаушыларға «дем алуға мүмкіндік» беру үшін жасалған деп айтқан бірқатар шағын жарияланымдар жасады, ал үкімет болашаққа арналған неғұрлым радикалды жоспарлармен жұмыс істеуде.

Олардың қатарында энергия шоттарына салынатын салықты төмендету, автобус жолақысын арзандату және қоғамдық көлікте телефондарында музыканы дауыстап қоятын адамдарға айыппұл салу шаралары бар.

Консервативтік партия көшбасшысы Кеми Баденок сәрсенбіде былай деді: «Елдегі көптеген адамдар бұл бюджетті тыңдап, өздеріне «осымен бітті ме?» деп ойлайды».

Бернхэм ITV арнасына өзінің тек геосаяси дағдарыстармен ғана емес, сонымен қатар Лейбористік партияның 2024 жылғы манифестімен де шектелгенін айтты. Бұл манифест партияның сайлаудағы жеңісіне ықпал еткенімен, табыс салығын, ұлттық сақтандыру немесе ҚҚС сияқты негізгі саяси нұсқаларды жоққа шығарған болатын.

«Әрине, уақыты келгенде, мен өз мандатымды іздеймін», — деді ол. «Егер сіз маған тікелей сұрақ қойсаңыз: егер мен қазіргі Лейбористік манифесттің қаламын ұстаған болсам, оны дәл осылай жазар ма едім? Жауап — жоқ».