Аустралиядағы ең күшті Эль-Ниньо құбылысы азық-түлік бағасының одан әрі өсуіне қауіп төндіруде. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Метеорология бюросының болжамынша, Эль-Ниньо кеш көктемде немесе жазда шыңына жетіп, 1950 жылдан бері тіркелген ең жоғары көрсеткіштен асуы мүмкін.

Rabobank зерттеу компаниясының тұтынушылық азық-түлік сарапшысы Майкл Харвидің айтуынша, Шығыс Аустралиядағы негізгі өсіру аймақтарындағы ыстық және құрғақ ауа райы «келесі 12 айда азық-түлік бағасына әсер ететін негізгі мәселелердің бірі» болып табылады.

Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымының (ФАО) соңғы есебінде ауа райына байланысты қауіптердің артуы әлемдік тауар бағасының жоғарылауынан көрініп отырғаны айтылған.

«Бұл өте тұрақсыз кезең, азық-түлік жүйесінде шығындардың қайта өсуіне көптеген қауіптер бар. Тұтынушылар тарапынан азық-түлік инфляциясының келу қаупі сөзсіз», - деді Харви.

Алайда, барлық тауарлар бір бағытта қозғалмайды. Мысалы, сүт және ет бағасы соңғы кездері айтарлықтай өскеннен кейін төмендей бастады, өйткені бұл нарықтардағы негізгі факторлар алдағы ауа райы оқиғасына тәуелсіз өзгеруде.

Аустралияда Эль-Ниньо биылғы қыстық бидай өніміне қауіп төндіреді, деді Харви.

«Бұл басты назарда болатын мәселе, сондай-ақ оның жемдік дәнді дақылдарға әсері», - деп қосты ол, түпкілікті әсер жылдың соңғы тоқсанында белгілі болатынын айтты.

Тіпті ыстық және құрғақ ауа райы болмаса да, шетелдік толқулар биылғы жылы әлемдік тауар бағасының көрсеткіштерін жоғарылатты, бұл экспорттық сауда арқылы жергілікті нарықтармен байланысты.

CBA банкінің ауыл шаруашылығы экономисті Деннис Вознесенскийдің айтуынша, шілде айының басынан бері әлемдік бидай бағасы шамамен үштен бірге өсті, ал Аустралияда бұл көрсеткіш шамамен 9% құрайды.

Экстремалды ауа райы ескертулері әлемдік мұнай эталоны Brent маркалы мұнайдың дүйсенбі күні түстен кейін барреліне 97 доллардан асып, шілде айының басынан бері 35%-ға өскенімен қатар келуде.

Дизель бағасының қайта өсуімен - бұл фермерлер үшін негізгі шығын - тыңайтқыш жеткізушілері тұрақты жеткізу үзілістері бағаны құрылымдық түрде жоғары ұстайтынын ескертті.

Сонымен қатар, Ресей мен Украинаның рекордтық астық өнімдері Қара теңіз порттарына жасалған шабуылдардан кейін халықаралық нарықтарға жетуде қиындықтарға тап болуда.

«Қазір әлемдік астық экспортының үштен бірі тұрып қалды», - деді Вознесенский.

Соңғы бес жылда Аустралиядағы әртүрлі супермаркет тауарларының бағасы күрт өсті, бұл елдегі өмір сүру құнының дағдарысын тереңдетті.

Мысалы, маусым айына дейінгі бес жылда нан және дәнді дақылдар, сүт өнімдері, джемдер мен жұмыртқа сияқты тауарлардың бағасы 28-30%-ға өсті.

Салыстырмалы түрде, 2021 жылдың ортасына дейінгі алдыңғы бес жылдық кезеңде бұл супермаркет тауарларының жиынтық өсімі 3-6% құрады, деп хабарлайды Аустралия статистика бюросының тоқсан сайынғы деректерін талдау.

Резервтік банк (RBA) қызметкерлері ерекше күшті Эль-Ниньо азық-түлік бағасын жоғарылатып, биылғы жылдың соңында қосымша қиындық туғызуы мүмкін деп алаңдаулы, әсіресе орталық банк пайыздық мөлшерлемені қайта көтеру қажеттігін қарастырып жатқан кезде.

Бірақ Challenger компаниясының бас экономисті Джонатан Кернс Эль-Ниньо оқиғалары мен азық-түлік бағасының өсуі арасында нақты байланыс көрсету оңай емес екенін айтты, өйткені еңбектен тасымалдауға және қаптамаға дейінгі әртүрлі шығындар аустралиялықтардың төлем кезінде төлейтін бағасын анықтауда жиі үлкен рөл атқарады.

«Бұл жалпы инфляцияға бірінші кезектегі әсер етпейді, бірақ егер азық-түлік бағасынан аздап қосымша өсім болса, бұл қажетсіз», - деді Кернс.