Эквадордағы белсенділер поляк сыбайлас жемқорлыққа қарсы белсендісі Моника Сильва Конюшектің өлімі оны үндемеу үшін жасалған кісі өлтіру болғанын айтады. Ол елдің оңшыл президенті Даниэль Нобоаның отбасылық бизнесіне қатысты айыптауларды тергеген болатын. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

41 жастағы Моника Сильва Конюшек 8 маусымда Эквадордың Санта-Элена провинциясындағы Монтаньита жағалау қаласындағы үйінен өлі күйінде табылды. Төрт және тоғыз жастағы екі қызының жалғызбасты анасы еденде мойнында ілмекпен жатқан күйі табылды.

Оның қайтыс болғанынан бір күн өткен соң, сараптама нәтижелері жарияланғанға дейін, Эквадордың ішкі істер министрі Джон Реймберг бастапқы болжамның өзін-өзі өлтіру екенін айтты: «Бұл қорытындыға келу үшін қажетті дәлелдер оқиға орнынан табылды», — деді ол жергілікті БАҚ-қа.

Алайда, жұма күні Гуаякильдегі сот сараптамасы өлімнің себебі басынан соққы алу және тұншықтыру екенін анықтады.

«Сот-медициналық есептерге сүйене отырып, біз бұл зорлық-зомбылықтан болған өлім екеніне сенімдіміз; сондықтан өзін-өзі өлтірді деген болжамның негізсіздігі анықталды», — деді Эквадор әйелдерді ілгерілету және әрекет ету орталығының директоры, адвокат Лита Мартинес.

Сильва Конюшек соңғы он жыл бойы әлеуметтік желілерде экологиялық қылмыстар мен сыбайлас жемқорлықты әшкерелеп, жергілікті журналистермен бірлесіп жұмыс істеген. Ол өзінің әлеуметтік желідегі профилінде: «Эквадорда туылудың қажеті жоқ, оны сүю және әділдікті қорғау үшін», — деп жазған.

«Моника мен кездестірген ең батыл адам еді», — деді онымен жергілікті науқандарда бірлесіп жұмыс істеген 47 жастағы британдық автор және белсенді Бет Питтс.

«Ол көбінесе жалғыз дауыс болды, басқалар сөйлеуге қорыққан кезде сыбайлас жемқорлық пен экологиялық қылмыстарды ашық және қатты айыптады», — деді Эквадорда 13 жыл тұрып, Сильва Конюшекке көрші ауылда тұратын Питтс.

«Белсенділігінен басқа, ол адал жалғызбасты ана және тамаша дос еді. Тіпті өлім қаупі төнген кезде де ол менің жағдайымды сұрап, қолдау көрсететін», — деп қосты ол.

Әріптестері Сильва Конюшектің оңшыл президент Даниэль Нобоаның отбасына тиесілі жеміс конгломераты Noboa Trading-ті тергей бастағанын айтады. Олар оның Noboa Trading банан контейнерлерінде бірнеше тонна кокаин тәркіленгені туралы айыптауларды тергеп жатқанын, бірақ Эквадордың жоғары лауазымды сот органдары тергеуді кешіктіріп жатқанын айтты.

Өлтірілгенге дейін аз уақыт бұрын ол достарына айыптаулар досьесін АҚШ-тың Кито елшілігіне тапсырғанын айтқан.

Ол сондай-ақ Санта-Элена провинциясындағы саяси байланысы бар тұлғалардың жер саудасының үлкен желісіне қатысы бар деген айыптауларды тергеген.

Достары Сильва Конюшектің сот қудалауына және ашық өлім қаупіне тап болғанын, бұл қауіптер 2025 жылдың қарашасында жергілікті журналист Робинсон дель Пецоны өлтірген қылмыстық желілермен байланысты болуы мүмкін екенін айтады.

Сильва Конюшектің өлімі оның туған елі Польшада резонанс тудырды, өзін-өзі өлтірді деген алғашқы хабарларға күмәнмен қаралды.

Оның досы Джоанна Купер поляк телеарнасы TVP Info-ға белсендінің «өзін бақылап, қадағалап жүр» деп айтқанын хабарлады. «Ешқайсымыз оның өзін-өзі өлтіргеніне сенбейміз», — деді ол.

«Ол картельдер оның басына баға қойғанын айтты. Үш жыл бұрын оның сол кездегі күйеуі балаларын Бразилияға алып кетті, себебі оған және балаларына өлім қаупі төнген болатын», — деп қосты Купер.

Польша прокуратурасы өткен аптада Эквадор билігінен оның өлімін тергеуге өзара құқықтық көмек сұрағанын растады және тергеуге тығыз араласқысы келетінін білдірді.

Көрші Перудегі Польша елшілігі «құзыретті органдардың істің мән-жайын анықтау және жауапкершілікті қамтамасыз ету үшін жылдам, мұқият, тәуелсіз және ашық тергеу жүргізетініне» үміт білдірді.

Ол: «Польша Республикасының елшілігі адам құқығын қорғаушыларды, журналистерді, әлеуметтік белсенділерді және азаматтық өмірге қатысатын барлық адамдарды қорғаудың маңыздылығын атап көрсетеді», — деп қосты.

Монтаньита қауымы Сильва Конюшекке арнап фотосуреттер мен гүлдер қойып, бірнеше күн бойы шамдарды жағып, ескерткіш жасады. Жергілікті көше суретшілері фреска салып, көршілер оның атымен көшені атады.