Эксетер университеті Сауд Арабиясымен аға әскери офицерлер мен үкімет шенеуніктерін оқыту бойынша «ресми серіктестік» жоспарын мақұлдады, бұл Сауд үкіметінің адам құқықтары саласындағы беделіне қатысты көптен бері айтылып келе жатқан алаңдаушылыққа қарамастан жасалуда. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Рассел тобына кіретін университет үшін миллиондаған фунт стерлинг әкелуі мүмкін келісім аясында Эксетер оқытушылары Риядтағы Ұлттық қорғаныс университетінде (NDU) қолданбалы қауіпсіздік және стратегия магистрі (MStrat) бағдарламасын оқытатын болады.
Бұл магистратура NDU-дың жаһандық стратегия және стратегиялық көшбасшылық бағдарламасының академиялық құрамдас бөлігін құрайды және 2026-27 оқу жылынан бастап жылына шамамен 20 адамға үш жыл бойы оқытылады. Екі жыл бұрын NDU Сауд Арабиясы Қарулы Күштерінің командалық-штабтық колледжі деп аталды.
Сауд Арабиясымен серіктестік университеттің жетекші жазушылар, тележүргізушілер, академиктер және басқа да түлектер тарапынан гуманитарлық, өнер және әлеуметтік ғылымдар салаларындағы 150 жұмыс орнын қысқарту жоспарына байланысты сынға ұшыраған кезде жария болды.
Эксетердегі Университет және колледж одағы (UCU) филиалы университет басшылығын «лас ақша» қууда деп айыптады.
UCU өкілі: «Біз Эксетер басшылығының әлемдік деңгейдегі гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдарды оқытуды қорғаудан гөрі деспоттық режимдерге әскери дайындықты сатуға көбірек қызығушылық танытқанын білуге үрейлендік, бірақ таң қалмадық», – деді.
Эксетер келісімі кеңінен жарияланбаған. Ол биылғы жылдың ақпан айында университет кеңесімен мақұлданып, келесі айда сенат тарапынан бекітілді. The Guardian көрген кеңес хаттамаларында NDU-мен серіктестік «Қатаң құпия және коммерциялық құпия» деп белгіленген.
Өзінің маркетингтік материалдарында университет MStrat бағдарламасы «академиялық тереңдікті практикалық қолданумен» ұштастыратынын айтады. Бағдарлама қарулы күштерде, үкіметте және халықаралық ұйымдарда жұмыс істейтін мамандарға арналған және «стратегиялық сараптама құру үшін қатаң, бірақ икемді ортаны» ұсынады.
Ұлыбритания университеттері шетел үкіметтеріне консалтинг пен оқыту қызметтерін миллиондаған фунт стерлингке сатады. Мұндай ұсыныстар алдымен университет билігі тарапынан заңды, этикалық және қауіпсіздік тұрғысынан тексерілуі керек.
Осыған ұқсас алаңдаушылық биылғы жылдың басында Кембридж университетінің Judge бизнес мектебі Сауд Арабиясының қорғаныс министрлігіне «көшбасшылықты дамыту» және «инновациялық менеджмент» ұсынған кезде де көтерілді. Аға академиктер мұны «үрейлендіретін» және университеттің сөз бостандығына деген міндеттемелеріне опасыздық деп сипаттады.
Өткен айда Ұлыбритания үкіметі қорғаныс зерттеулерін нығайтуға және маңызды дағдыларды қалыптастыруға 182 миллион фунт стерлинг инвестициялау аясында «академия мен қарулы күштерді біріктіру» үшін қорғаныс университеттері альянсын құруды жариялады, оған Эксетер де 35 құрылтайшы мүшенің бірі ретінде кірді.
Эксетер университетінің өкілі: «Қолданбалы қауіпсіздік және стратегия магистрі 2012 жылдан бері Эксетерде біздің стратегия және қауіпсіздік институты арқылы оқытылып келеді. Оның студенттері Қорғаныс министрлігі демеушілік ететін британдық әскери қызметкерлер мен Сыртқы істер, Достастық және Даму кеңсесі қолдайтын Шевенинг стипендиаттарын қамтиды.
Біз осы қалыптасқан Эксетер бағдарламасын Риядтағы Ұлттық қорғаныс университетінде оқыту мүмкіндігін талқылап жатырмыз. Кәсіби әскери білім Ұлыбританияның Сауд Арабиясымен қорғаныс қатынастарының бөлігі болып көп жылдар бойы, оның ішінде Ұлыбритания үкіметінің институттары арқылы жалғасып келеді.
Мұндай серіктестіктер академиялық және этикалық тұрғыдан бағаланады, бұл процесс бюджетті жоспарлаудан бөлек жүзеге асырылады.
Саладағы басқа университеттер сияқты, Эксетер де біздің академиялық миссиямызды қолдайтын және сараптамамыздың Ұлыбританияда да, халықаралық деңгейде де әсер етуіне мүмкіндік беретін сыртқы серіктестіктер мен білім беру қызметін дамытуды жалғастыруда», – деді.
UCU өкілі: «Осындай лас ақшаны қуудың орнына, біз университет сөз бостандығын қорғау, адам құқықтарын құрметтеу және кең ауқымды тамаша курстар мен студенттерге керемет тәжірибе ұсынуы керек деп есептейміз», – деп жауап берді.