Экран уақыты мен психикалық денсаулық арасындағы байланыс асыра бағаланған болуы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Балалардың экран уақытын шектеу ұсынылады, өйткені телефонда ұзақ отыру зиянды деп есептеледі. Бірақ гаджеттердің психикалық денсаулыққа әсері асыра бағаланған болса ше?

Швециядағы Каролинск институтының зерттеушілері экран уақытының депрессия мен мазасыздықпен байланысын бағалау үшін 21 мыңнан астам егіздің деректерін зерттеді.

Ғалымдар бір отбасынан шыққан егіздерді салыстырды, олардың біреуі екіншісіне қарағанда гаджеттермен көбірек уақыт өткізген. Балалар тоғыз жастан бастап бақыланып, олардың жасөспірім және ересек жастағы жағдайы қадағаланды.

Ең айқын байланыс жасөспірімдік шақта және интерактивті цифрлық сервистерді — бейнеойындарды, чаттарды және интернетті пайдалану кезінде анықталды.

Бейнероликтерді қарау сияқты пассивті әрекеттер үшін байланыс айтарлықтай әлсіз болды немесе мүлде болмады.

Айырмашылықтар әсіресе 15 жастағы жасөспірімдер арасында байқалды. Интерактивті әрекеттерге күніне алты сағаттан астам уақыт жұмсағандар депрессия мен мазасыздық симптомдары туралы жиірек хабарлады. Сонымен қатар, олардың осы диагноздардың біреуін алу ықтималдығы екі еседен астам жоғары болды.

Бірақ ғалымдар бір отбасынан шыққан балаларды салыстырған кезде, экран уақыты мен психикалық денсаулық арасындағы байланыс әлсіреді, әсіресе гендер жиынтығы бірдей дерлік біржұмыртқалы егіздерде.

Алайда байланыс толығымен жоғалмады. Зерттеушілер экран уақытының маңызы бар деп есептейді, бірақ оның психикалық денсаулыққа әсері көбінесе тұқым қуалаушылық пен отбасылық ортаға байланысты.

Экран уақыты психикаға мүлде әсер етпейді деп айтуға болмайды. Жасөспірімдік шақтағы интерактивті әрекеттер болашақта психикалық проблемалардың жоғары ықтималдығымен әлі де байланысты болды.

Зерттеудің шектеулері бар. Деректерді қатысушылар өздері хабарлады, сондықтан ғалымдар жасөспірімдердің телефондарында нақты немен айналысқанын дәл анықтай алмады.

«Болашақ ұсынымдар балалар мен жасөспірімдердің экран алдында қанша уақыт өткізетініне ғана назар аудармауы керек», — дейді жұмыстың тең авторы Эмма Франс.

Оның айтуынша, неғұрлым негізделген ұсынымдар беру үшін жастардың интернетте нақты немен айналысатынын, мұны неге жасайтынын және олардың әл-ауқатына қандай жеке және отбасылық факторлар әсер етуі мүмкін екенін түсіну қажет.

Үлкен экран уақыты шынымен де адамның жағдайына зиянды әсер етуі мүмкін, бірақ өздігінен емес. «Курсив» бұған дейін оған әдетте телефон пайдасына ұйқының ығыстырылуы және дене белсенділігінің жетіспеушілігі қатар жүретінін жазған.

Егер мақала сізде мазасыздық тудырса, оны жасанды психологпен талқылаңыз.