Қазақстанда Цифрлық отбасы картасы мен eGov порталындағы арнайы әл-ауқат калькуляторына қатысты кезекті жанжал өршіп барады. Жүйе 16 жастағы оқушылар мен жоғары сынып оқушыларын «толық еңбекке қабілетті азаматтар» деп танып, оларды тәуелділер қатарына жатқызбайтыны белгілі болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Осыған байланысты алгоритмдер отбасының жиынтық әл-ауқат деңгейін жоғарылатады. Жүйе тек 10-сынып оқушыларын ғана емес, сонымен қатар күн сайын бірінші топтағы мүгедектігі бар адамдарға күтім жасайтын аналарды да «еңбекке қабілетті» деп санайтыны анықталды.
«Калькулятор менің 16 жастағы 10-сыныпта оқитын қызымды тәуелді емес, толық еңбекке қабілетті адам деп есептейді», — деп наразылық білдірді қазақстандық әйел.
Ахуалды мүлікті бағалау одан әрі ушықтырады. Мәселен, 20 жылдық ескі көлік калькуляторда отбасы мәртебесін автоматты түрде көтереді.
Қазақстандықтар жүйенің мұндай көзқарасына байланысты басқа да әлеуметтік төлемдердің қауіп астында қалуы мүмкін деп алаңдайды. Атап айтқанда, заң бойынша кіші бала колледж немесе ЖОО-да оқығанша 23 жасқа дейін төленетін асыраушысынан айырылу бойынша жәрдемақы. Егер алгоритм 16 жастан бастап «еңбекке қабілетті» мәртебесін қойса, төлемдер қысқартылуы мүмкін.
Сондай-ақ оқыңыз: Жұмыссыздық бойынша жәрдемақы ғана емес: қазақстандықтар қандай көмекке сене алады
Бір пайдаланушылар балаларды 9-сыныптан кейін мектепті тастап, білім алудың орнына даяшы немесе сыпырушы болып жұмыс істеуге итермелейді деп ирониямен айтса, енді біреулер ҚР Еңбек кодексіне сәйкес 16 жастан бастап азаматтардың шынымен де жұмыс істеуге құқығы бар екенін еске салады.
Сонымен қатар, ата-аналардың көпшілігі шенеуніктер мен әзірлеушілер eGov алгоритмдерін шұғыл түрде қайта қарауы қажет деген ортақ пікірге келеді, сонда мектепте оқу балаларды қағаз жүзінде «тәуелділер» мен «жұмысшыларға» айналдырмайды.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда жұмыссыздарға қатысты ережелердің қатаңдатылғанын хабарлаған болатын.