Орталық Африкадағы Эбола індеті тарихтағы ең ірі індет – Батыс Африкадағы 2014-2016 жылдардағы 11 000-нан астам адамның өліміне әкелген індетпен шамалас болуы мүмкін. Бұл туралы АҚШ денсаулық сақтау мамандарының жаңа талдауына сәйкес, Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) жұма күні компьютерлік модельдер арқылы жасалған сценарийлерді жариялады, олар 10 000 жағдайдан 20 000-нан астам жағдайға дейінгі аралықты қамтиды. Батыс Африкадағы індет кезінде 28 000-нан астам жағдай тіркелген болатын.
CDC талдауына сәйкес, егер жұқтырған адамдарды оқшаулау арқылы індеттің таралуын бәсеңдету жылдамдығына байланысты жағдайлар саны 20 000 немесе одан да көп болуы мүмкін.
CDC-ның Эболаға қарсы іс-қимыл жөніндегі менеджері доктор Сатиш Пиллайдың айтуынша, күшті қоғамдық денсаулық сақтау шаралары болмаса, «модельдеу жұмыстары мұндай ауқымдағы індеттің мүмкін екенін көрсетеді».
АҚШ-тағы Браун университетінің Пандемия орталығының директоры Дженнифер Нуццо модельдеу «бізді басынан бері алаңдатқан нәрсені растайды: егер індеттің таралуын тоқтату үшін көбірек шаралар қабылданбаса, бұл індет қауіпті траекториямен жүріп жатыр» деді.
Алайда ол індеттің қалай дамитынын болжау өте қиын екенін ескертті. «Мен нақты сандарға тым көп мән бермеймін. Шектеулі деректер болған кезде дәл болжам жасау өте қиын», - деді ол.
Африка ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары жұма күні 400-ге жуық расталған жағдай, оның ішінде 63 өлім тіркелгенін хабарлады. Сарапшылардың айтуынша, диагноз қойылмаған немесе хабарланбаған басқа да жағдайлар болуы мүмкін.
Эбола тудыратын вирустар құсу, қан және шәует сияқты дене сұйықтықтары арқылы таралады. Қазіргі індеттің негізінде жатқан Бундибугио вирусына арнайы ем немесе вакцина жоқ. Ауру жиі өлімге әкеледі.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мамыр айында індетті жаһандық денсаулық сақтау төтенше жағдайы деп жариялады. Кейбір сарапшылар инфекциялар ақпан айында пайда болған болуы мүмкін деп санайды, бірақ денсаулық сақтау мамандары бастапқыда Эбола вирусының басқа түріне тест жүргізген.
Індетке қарсы күрес Конго үкіметі мен Руанда қолдайтын М23 бүлікшілер тобы арасындағы қарулы қақтығыс, сондай-ақ Ислам мемлекетімен байланысты Одақтас демократиялық күштер тобының шабуылдарымен қиындады. Ресми өкілдердің айтуынша, зорлық-зомбылық қақтығыс аймақтарында тұратын адамдардың жаппай қоныс аударуына себеп болды.
CDC-ның модельдеу есебі әртүрлі факторларға – қанша инфекция мен өлім болғанына және жауап берушілердің жұқтырған адамдарды басқаларға жұқтырмас бұрын анықтап, оқшаулай алу жылдамдығына негізделген сценарийлерді болжауға тырысады.
Пиллай нақты оқшаулау деңгейі белгісіз, бірақ CDC модельдеген «сценарийлердің төменгі шегінде» деп саналатынын айтты.
CDC ресми өкілдерінің айтуынша, 50% немесе 70% сияқты жоғары оқшаулау деңгейлері жағдайлар санын 10 000-ға дейін төмендетуі мүмкін. Бірақ егер мамыр айының соңындағы нақты өлім саны қазіргі танылғаннан көп болса, бұл нәтижелерді нашарлатуы мүмкін.
CDC-ның Батыс Африкадағы ірі Эбола індеті кезіндегі кейбір модельдеулері дұрыс болмады. CDC 2014 жылы, індет бақылаудан шығып, халықаралық денсаулық сақтау мамандары тез арада әрекет етуге тырысқан кезде модельдік сандарды жариялады. Ол ең нашар сценарийде ештеңе жасалмаса, 1,4 миллион адамға дейін жұқтыруы мүмкін деп есептеді. Бұл болған оқиғадан 50 еседен астам жоғары болып шықты.