Орталық Африкадағы Эбола індеті тарихтағы ең ірі індет – 11 000-нан астам адамның өмірін қиған 2014-2016 жылдардағы Батыс Африка індетімен шамалас ауқымға жетуі мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары (CDC) жұма күні компьютерлік модельдер арқылы жасалған сценарийлерді жариялады, олар 10 000 жағдайдан 20 000-нан астамға дейін ауытқиды. Батыс Африка індетінде 28 000-нан астам жағдай тіркелген болатын.
CDC талдауы індеттің таралуын бәсеңдету үшін жұқтырған адамдардың қаншалықты жылдам оқшауланатынына байланысты жағдайлар саны 20 000 немесе одан да көп болуы мүмкін екенін көрсетті.
CDC-дің Эболаға қарсы әрекет ету жөніндегі менеджері доктор Сатиш Пиллай күшті қоғамдық денсаулық сақтау шаралары болмаса, «модельдеу жұмысы мұндай ауқымдағы індеттің мүмкін екенін көрсетеді» деді.
АҚШ-тағы Браун университетінің Пандемия орталығының директоры Дженнифер Нуццо модельдеу «бізді басынан бері алаңдатқан нәрсені растайды: егер індеттің таралуын тоқтату үшін көбірек әрекет жасалмаса, бұл індет қауіпті траекториямен жүріп жатыр» деді.
Алайда ол індеттердің қалай дамитынын болжау өте қиын екенін ескертті. «Мен нақты сандарға тым көп мән бермес едім. Шектеулі деректермен дәл болжам жасау өте қиын», - деді ол.
Африка ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары жұма күні 63 өлімді қоса алғанда, шамамен 400 расталған жағдай бар екенін хабарлады. Сарапшылар диагноз қойылмаған немесе хабарланбаған басқа да жағдайлар болуы мүмкін дейді.
Эбола вирусы құсу, қан және шәует сияқты дене сұйықтықтарымен жанасу арқылы таралады. Қазіргі індеттің негізінде жатқан Бундибугио вирусына арнайы ем немесе вакцина жоқ. Ауру жиі өліммен аяқталады.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мамыр айында індетті жаһандық денсаулық сақтау төтенше жағдайы деп жариялады. Кейбір сарапшылар инфекциялар ақпан айында болған болуы мүмкін деп санайды, бірақ денсаулық сақтау қызметкерлері бастапқыда Эбола вирусының басқа түріне тест жүргізген.
Індетке қарсы күрес Конго үкіметі мен Руанда қолдайтын M23 бүлікшілер тобы арасындағы қарулы қақтығыс, сондай-ақ Ислам мемлекетімен байланысты Одақтас демократиялық күштер тобының шабуылдары салдарынан күрделенді. Шенеуніктердің айтуынша, зорлық-зомбылық қақтығыс аймақтарында тұратын адамдардың жаппай қоныс аударуына себеп болды.
CDC модельдеу есебі әртүрлі факторларға негізделген сценарийлерді болжауға тырысады, соның ішінде қанша инфекция мен өлім болғаны және жауап берушілердің инфекцияны басқаларға таратпас бұрын жұқтырған адамдарды қаншалықты тез анықтай алатыны және оқшаулай алатыны.
Пиллай нақты оқшаулау деңгейі белгісіз, бірақ CDC модельдеген сценарийлердің «төменгі жағында» деп саналатынын айтты.
CDC шенеуніктерінің айтуынша, 50% немесе 70% сияқты жоғары оқшаулау деңгейлері жағдайлар санын 10 000-ға дейін төмендетуі мүмкін. Бірақ егер мамыр айының соңындағы нақты өлім саны қазіргі танылғаннан көп болса, бұл нәтижелерді нашарлатуы мүмкін.
Батыс Африкадағы ірі Эбола індеті кезінде CDC модельдеуінің кейбірі дұрыс болмады. CDC 2014 жылы, індет бақылаудан шығып, халықаралық денсаулық сақтау шенеуніктері тез арада әрекет етуге тырысқан кезде модельденген сандарды жариялады.
Ол ең нашар сценарийде, ештеңе жасалмаса, 1,4 миллион адамға дейін жұқтыруы мүмкін деп бағалады. Бұл шын мәнінде болғаннан 50 еседен астам жоғары болып шықты.